Zal ICE daadwerkelijk een massale staking in Minnesota ontketenen?

Eerder deze week publiceerden we een artikel uit 2024 over de krachtige alliantie van bonden en bewegingen achter de oproep voor een algemene staking tegen ICE in Minnesota, aanstaande vrijdag 23 januari. Vandaag een artikel over de actuele staat van dat inspirerende bondgenootschap.

Minnesota lijkt zich op te maken voor een massale opstand. Vakbonden, maatschappelijke organisaties, religieuze leiders en kleine bedrijven roepen op tot een landelijke dag van “niet werken (behalve nooddiensten), niet naar school en niet winkelen” in de hele staat op 23 januari.

Al smeulende grieven zwollen op 7 januari aan tot een nationale verontwaardiging, nadat ICE-agent Jonathan Ross de dichter en moeder van drie kinderen, Renee Nicole Good, in Minneapolis doodschoot, terwijl zij en haar vrouw toekeken hoe federale agenten haar buurt overspoelden.

Een week later schoot een andere federale agent een Latijns-Amerikaanse migrant uit Venezuela in het been. ICE-agenten hebben chemische middelen in de ogen van demonstranten gespoten. Woensdagavond lieten ze een traangasgranaat ontploffen onder de auto van een gezin dat net op weg naar huis was van basketbaltraining; de baby, vastgesnoerd in zijn autostoeltje, raakte bewusteloos.

Het regime van Trump heeft de racistische aanvallen op Somalische, Latijns-Amerikaanse en Aziatische gemeenschappen opgevoerd – deuren worden ingeramd, invallen gedaan bij kleine bedrijven die gedwongen worden te sluiten, schoolbussen worden gevolgd, traangas wordt gedropt buiten scholen, en ziekenhuizen worden omsingeld. Hij heeft gedreigd de Insurrection Act in te roepen, wat hem zou toestaan het leger in te zetten in Minneapolis.

Onder deze belegering steunen de inwoners van Minnesota op organisaties op het werk en in hun buurten om een einde te maken aan de terreur.

“We gaan niet winkelen. We gaan niet werken. We gaan niet naar school op vrijdag 23 januari. Sommige mensen noemen dat een staking”, zei JaNaé Bates Imari van de Camphor Memorial United Methodist Church dinsdag op een persconferentie. “Voor velen van ons is dit ons recht om te weigeren totdat er iets verandert.”

Vakbonden voeren de druk op

Onder de vakbonden die de oproep steunen, bevinden zich Service Employees Local 26, UNITE HERE Local 17, Communications Workers Local 7250, de St. Paul Federation of Educators Local 28, Minneapolis Federation of Educators (AFT Local 59), de International Alliance of Theatrical Stage Employees Local 13, Graduate Labor Union, United Electrical Workers Local 1105 aan de Universiteit van Minnesota, de Transit Union (ATU) Local 1005, het Committee of Interns and Residents (SEIU), en de Minneapolis Regional Labor Federation, AFL-CIO.

“Onze vakbondsfederaties moedigen iedereen aan om op 23 januari deel te nemen”, zei Chelsie Glaubitz Gabiou, voorzitter van de federatie van Minneapolis. “Het is tijd dat elke Minnesotaan die van deze staat en het idee van waarheid en vrijheid houdt, zijn stem laat horen en zijn solidariteit versterkt met onze buren en collega’s die onder deze federale bezetting leven.”

Andere organisaties die het initiatief steunen zijn Faith in Minnesota, Tending the Soil, United Renters for Justice, Unidos Minnesota, Communities Against Police Brutality, Indivisible Twin Cities, Women’s March Minnesota, het arbeiderscentrum Centro de Trabajadores Unidos en la Lucha, en het Minnesota Immigrant Rights Action Committee. In totaal hebben negentig organisaties, groot en klein, de oproep onderschreven.

Onder de noemer “ICE Out of Minneapolis: Day of Truth and Freedom” eisen ze dat ICE de staat verlaat, dat de agent die Good heeft gedood juridisch ter verantwoording wordt geroepen, dat er geen extra federale financiering voor ICE komt en dat bedrijven alle economische banden met de federale dienst verbreken.

Drieduizend ICE-agenten hebben de afgelopen weken het gebied rond Minneapolis overspoeld, en ze zijn agressiever geworden, aangemoedigd door de immuniteit die de regering-Trump hen heeft toegezegd.

Arbeiders worden op hun werk met hen geconfronteerd. Postbodes organiseerden in december een protestactie om ICE-agenten van twee postparkeerplaatsen in Zuid-Minneapolis te weren. Arbeiders van ATU Metro Transit roepen ICE op om de busdiensten niet langer te verstoren na een gewelddadige arrestatie bij een bushalte op 10 januari, en de aanhouding van een Somalisch-Amerikaanse werker er van Metro Transit afgelopen december.

“Ze stappen zomaar op bussen van Metro Transit”, zei buschauffeur Ryan Timlin, een vakbondsvertegenwoordiger bij ATU Local 1005. “Het gaat zelfs zover dat ze deuren intrappen. Ze doen gewoon alles wat ze kunnen om mensen mee te nemen. Ze noemen dit een democratische samenleving hier in de Verenigde Staten, maar zo voelt het niet in Minneapolis. Het is een nachtmerrie. De garage waar ik werk in Zuid-Minneapolis heeft een enorme Oost-Afrikaanse populatie. Onze collega’s lopen rond met paspoorten, vooral de Somalische gemeenschap, waar Trump het echt op gemunt heeft. Het zijn Amerikaanse staatsburgers!”

Hij en zijn collega’s zorgden ervoor dat de lokale afdeling een resolutie aannam waarin staat dat leden niet moeten meewerken met ICE – bijvoorbeeld door hen in treinen en bussen toe te laten – en dat er een snelle respons-team wordt opgericht. Tijdens een persconferentie op 14 januari noemde David Stiggers, voorzitter van Local 1005, de repressie van ICE “een terugkeer naar de donkerste tijden van de menselijke geschiedenis, het Duitsland van de jaren veertig.”

ICE weg uit Minneapolis

Nat Anderson-Lippert, leider van de organizers van de Minneapolis Federation of Educators, zegt dat de leraren in Minneapolis inspiratie hebben gehaald uit het “sanctuary schools”-model van de Chicago Teachers Union, dat ouders en leraren heeft samengebracht om de organisatie binnen de schoolgemeenschap te versterken. “Het niveau van infrastructuur en organisatie is zo indrukwekkend en stemt tot nederigheid”, zei hij.

“De aanval op migranten is niet nieuw, maar de intensiteit die we nu zien is gewoon extreem, en er staan nu veel meer mensen op om hierop te reageren”, zei Jason Rodney, een assistent-leraar speciaal onderwijs aan de Anishinabe Academy in de openbare scholen van Minneapolis.

Tijdens de contractonderhandelingen van afgelopen november heeft MFE van het schooldistrict strengere bepalingen afgedwongen om ICE op schoolterreinen te weigeren, tenzij de agent een gerechtelijk bevel kan tonen. Dit omvat ook bescherming van persoonsgegevens en psychische ondersteuning voor personeel. De banen van werkers op scholen zijn eveneens beschermd: mochten ze worden vastgehouden of hun wettelijke status verliezen, dan komen ze op de terugroeplijst komen te staan en kunnen ze hun baan terug krijgen.

De organisatie omvat wederzijdse hulp, wat kan neerkomen op boodschappen doen, huurondersteuning en het opzetten van carpools. De vakbond heeft ook het recht verworven voor gezinnen die voor hun veiligheid vrezen om virtueel onderwijs te volgen, en de school heeft trainingen georganiseerd over het kennen van je rechten.

Veel hiervan komt neer op een fundament van vertrouwen dat in de loop van de tijd is opgebouwd, onder meer tijdens de George Floyd-opstand. “Meer mensen kennen hun buren sinds 2020 dan daarvoor, en dat heeft ons absoluut geholpen om sneller te reageren, door buurt respons-netwerken en wederzijdse hulp direct in onze eigen straten op te bouwen”, zei Rodney.

Onder de druk van het moment, zei hij, heeft de vakbond geprobeerd een stabiliserende kracht te zijn. “We zitten in honderd Signal-groepen en het kan uitputtend zijn om dingen te volgen waar we geen actie op gaan ondernemen”, zei hij. Dus praten leraren met hun collega’s en beslissen ze waar ze zich op moeten richten. “Dit is een crisis”, zei hij, maar “ik denk dat we hier sterker uit zullen komen. We gaan ICE wegkrijgen.”

Trump heeft een fraudeschandaal als voorwendsel gebruikt om Somalische Amerikanen op basis van ras te profileren en te dreigen hun staatsburgerschap in te trekken. Maar de repressie heeft bij sommige Somalisch-Amerikaanse arbeiders geleid tot moedig verzet, zoals bij Uber-chauffeur Ahmed Bin Hassan, die zich op een parkeerplaats van een vliegveld verzette tegen federale agenten, in een video die op sociale media circuleerde. “Ze konden mijn stem niet horen toen ze op mijn raam klopten, maar ze konden mijn huidskleur wel zien”, vertelde Bin Hassan aan The Intercept. “Ik wist dat als deze mensen me hier vandaag zouden meenemen, het gewoon zou gebeuren. Dus ik blijf gewoon mezelf.”

Een decennium van organiseren

Het momentum groeit door massale protesten, zoals die op 10 januari in het centrum van Minneapolis, waar tienduizend mensen op af kwamen. Maar de harde eisen bouwen ook voort op minstens een decennium van actievoeren.

In 2020 kwamen een half miljoen Amerikanen op de been voor Black Lives Matter-protesten voor raciale rechtvaardigheid na de moord op George Floyd, niet ver van de plek waar ICE Renee Good doodde.

In 2022 staakte MFE om de lonen te verhogen voor de laagstbetaalde onderwijswerkers, de onderwijsondersteuners, die voornamelijk mensen van kleur waren, terwijl de beter betaalde leraren voornamelijk wit waren. De BLM-opstand had geholpen de solidariteit tussen deze groepen te versterken en de raciale rechtvaardigheidsdimensie van hun cao-strijd te benadrukken.

Het zaaide ook netwerken van verzet, die opnieuw zijn geactiveerd nu Roosevelt High School is veranderd in een oorlogsgebied: ICE-agenten hebben traangas ingezet tegen leerlingen en leraren, en de school is een belangrijke locatie geworden voor leerlingenstakingen. Marcia Howard, nu voorzitter van MFE, gaf Engelse les op Roosevelt toen Floyd op een steenworp afstand van haar voordeur werd gedood. Ze nam verlof om die strijd te leiden en veranderde George Floyd Square in een gedenkplaats en protestcentrum.

Kieran Knutson, voorzitter van CWA Local 7250, zegt dat de politiemoorden op Jamar Clark in Noord-Minneapolis en Philando Castile in een voorstad van St. Paul ook verzetsnetwerken hebben aangewakkerd en het bewustzijn hebben vergroot. Nu hebben de aanvallen van Trump op migranten geleid tot lastige gesprekken binnen zijn lokale afdeling.

“Als we iets controversieels gaan bespreken, leggen we alles op tafel”, aldus Knutson. “We gaan erover discussiëren op ledenniveau, en we gaan verder met wat de meerderheid juist acht.”

De gesprekken weerspiegelen ervaringen die leden in hun eigen buurten hebben. Toen Knutson flyers over ICE uitdeelde, vertelden twee vrouwelijke vakbondsleden hem dat ze al deel uitmaakten van het migrantenverdedigingsnetwerk, en lieten hem hun ICE-alarmfluitjes zien.

“We vechten keihard voor alle kwesties rond lonen, secundaire arbeidsvoorwaarden en disciplinaire maatregelen”, aldus Knutson. “En dat geeft ons enige geloofwaardigheid om over bredere onderwerpen te praten. Dus we praten over de filosofie dat een aanval op één een aanval op allen is. Ik zeg tegen mensen dat dat mijn religie is.”

Afgelopen december heeft ICE twee leden van CWA Local 7304 uit Laos ontvoerd bij de elektrische bussen-fabriek New Flyer in St. Cloud, Minnesota. Ze werkten daar al meer dan twintig jaar.

De basis voor disruptie

Sinds 2011 bouwt een coalitie van groeperingen in Minnesota aan haar macht door arbeiders, huurders en buurtbewoners samen te brengen om de strijd om de macht aan te gaan en de economie in de hele staat te hervormen.

Ze hebben gezamenlijke actieweken georganiseerd, samen strategieën ontwikkeld over hoe hun tegenstanders, de bedrijven, met elkaar verbonden zijn, en zijn begonnen met het op elkaar afstemmen van aflopende contracten. Dit alles helpt de basis te leggen voor wat er volgende week mogelijk kan zijn.

“In de afgelopen twee decennia hebben onze vakbonds-, geloofs- en gemeenschapsgroepen in Minnesota relaties opgebouwd die ons in staat stelden om samen strategischere campagnes te voeren”, zei Greg Nammacher, voorzitter van SEIU Local 26. “We hebben het opgenomen tegen de bedrijven die onze staat besturen om de raciale en economische ongelijkheid die zij hebben veroorzaakt aan te pakken, en we hebben grote overwinningen behaald.

“Nu worden onze gemeenschappen rechtstreeks aangevallen door de federale overheid. En we zullen er alles aan doen om de arbeiders en mensen die gehoor geven aan die oproep te verdedigen.”

In de aanval gaan!

Om in de aanval te gaan, heb je ook steun nodig. De Minneapolis Regional Labor Federation steunt een moratorium op huisuitzettingen, omdat veel arbeiders bang zijn om zich op het werk te melden uit vrees ontvoerd te worden door ICE.

“We hoeven onze daklozenpopulatie niet te vergroten”, zei Stacie Balkaran, een woordvoerster van de federatie. Via haar non-profit tak Working Partnerships heeft de federatie ook een netwerk van wederzijdse hulpgroepen gefinancierd. Deze netwerken hebben geholpen om mensen van voedsel te voorzien na de federale aanvallen op de financiering door de staat Minnesota van SNAP (Programma voor aanvullende voedselhulp), en ze coördineren hulp voor boodschappen en vervoer van en naar het werk.

De federatie heeft een juridisch fonds opgericht om illegaal vastgehouden arbeiders te ondersteunen, met als doel honderdvijftigduizend dollar op te halen. (Je kan hier doneren.) Volgens Balkaran zal dit geld naar elke arbeider gaan die het nodig heeft, ongeacht of ze lid zijn van een vakbond of niet.

Ter voorbereiding op de actiedag van 23 januari zal de Minnesota AFL-CIO vredeshandhavers van de vakbond inzetten, “zodat we onszelf daadwerkelijk veilig kunnen houden… en weten dat zij veilig zijn bij het uitoefenen van hun rechten van het Eerste Amendement”, aldus Balkaran.

Geen werk, school, winkelen

Hoewel vakbonden de oproepen hebben gesteund om op 23 januari werk, school en winkelen te weigeren, heeft nog geen enkele vakbond ingestemd met een staking.

“We hebben niet over een staking gestemd, maar onze vakbond roept mensen op om deze oproep te steunen”, zei Knutson. “Mensen kunnen zeggen: ‘Dit is geen echte algemene staking.’ Dit is een massamobilisatie. Voor mij wordt een massamobilisatie op een bepaald punt kwalitatief iets nieuws.”

De geschiedenis laat zien hoe massaprotesten kunnen uitgroeien tot massastakingen. De algemene staking in San Francisco in 1934 begon nadat havenarbeiders en hun aanhangers het commerciële district van de stad hadden stilgelegd in een massale begrafenisstoet, na de moord op twee stakers en het mishandelen van duizenden.

“De begrafenismars maakte de algemene staking, tot dan toe op zijn best een dreigement, vrijwel onvermijdelijk”, schrijft historicus Nelson Lichtenstein in zijn aanstaande boek “Why Labor Unions Matter”, omdat het zien van veertigduizend havenarbeiders en hun aanhangers die het commerciële district van de stad tot stilstand brachten, de arbeidersklasse van de stad een golf van vertrouwen in haar eigen macht gaf. Zes dagen later, met steun van de vakbondsraad van San Francisco, legden honderdvijftigduizend arbeiders het werk neer.

Vakbonden kunnen de democratie bevorderen tegen autoritaire regeringen, schrijft Lichtenstein, maar om dat te doen, moeten de vakbonden “zichzelf overstijgen”, en verder gaan dan alleen het vertegenwoordigen van leden, om sociale bewegingen te worden die kunnen reiken naar “een enorme nieuwe reeks energieën en aspiraties”.

Dat moment is mogelijk aangebroken. “Onze acties nu zullen bepalen wat voor land we een generatie lang zullen hebben”, zei Nammacher van SEIU Local 26.

Zou de mobilisatie zich binnenkort buiten Minnesota kunnen uitbreiden? “May Day Strong steunt onze afdelingen in Minneapolis volledig, die een geweldige organisatie op poten zetten voor een dag zonder school, zonder werk en zonder winkelen aanstaande vrijdag”, zei Jackson Potter, vicevoorzitter van de Chicago Teachers Union, namens een nationale coalitie van vakbonden en maatschappelijke groeperingen die landelijk actiedagen organiseert. “Zoals de zaken er nu voorstaan, hebben we als land geen andere keuze dan dit onverschrokken voorbeeld op 1 mei na te volgen.”

Hier is de belofte die inwoners van Minnesota ondertekenen via de May Day Strong Coalition.

Luis Feliz Leon

Dit artikel verscheen op 16 januari op de website van Labor Notes onder de titel: “Will ICE Ignite a Mass Strike in Minnesota?”.