Frankrijk: “Laten we ons in het voorjaar aansluiten bij de lokale acties tegen de betonisering”

Ondanks de grootse beloften om geen nieuwe bebouwing toe te staan en de natuur te behouden, is de conclusie vernietigend: Frankrijk blijft zijn landbouw- en natuurgebieden op grote schaal volbouwen.

Dans cette tribune, une centaine d’associations, de syndicats et de collectifs appelle à un printemps des luttes locales pour s’opposer à l’accaparement des territoires par les bétonneurs, du 23 au 26 mai.

Malgré les grands engagements de zéro artificialisation et de préservation du vivant, le constat est accablant : la France continue de bétonner massivement ses terres agricoles et naturelles.

Elk jaar wordt nog steeds meer dan 24.000 hectare bebouwd, wat neerkomt op vijf voetbalvelden per uur, en deze grootschalige vernietiging neemt niet af. Door de bebouwing met beton wordt de bodem ondoordringbaar, terwijl de winning van granulaat landbouwgrond bebouwt en het grondwater vernietigt, meestal op onomkeerbare wijze. Cement, een onmisbaar ingrediënt voor de productie van beton, is verantwoordelijk voor 8 % van de wereldwijde CO2-uitstoot en voor het verdwijnen van natuurlijke habitats, de belangrijkste oorzaak van het verminderen van de biodiversiteit.

En voor wie en waarvoor gebeurt dit allemaal? In de Tarn wordt 430 hectare met de grond gelijkgemaakt voor de snelweg A69, om een paar minuten tijdwinst te boeken voor de enkeling die zich elke dag de tol kan veroorloven — en er staan nog zo’n vijftig soortgelijke projecten op de planning in Frankrijk.

In Picardië wordt 3.200 hectare land afgegraven en geëgaliseerd voor een kanaal dat het vervoer van containerschepen alleen maar zal versnellen, ten voordele van het logistieke imperium en de massaconsumptie van producten die van steeds verder weg komen.

In de Alpen wordt al beton gestort met het oog op de Olympische Spelen van 2030, om het aantal luxe hotels en faciliteiten te vermenigvuldigen die kort daarna zullen weer leeg zullen komen te staan. Aan de rand van de stedelijke centra worden de laatste groene ruimtes en braakliggende terreinen met de grond gelijkgemaakt om er datacenters te bouwen en de massale verspreiding van AI te ondersteunen.

Om de betonwoede voort te zetten, worden heuvels en bergen in heel Frankrijk opengegraven voor nieuwe steengroeven, worden bossen gekapt en worden wetlands bedekt met stadsontwikkelingsgebieden, distributiecentra en winkelcentra die alleen voldoen aan de behoeften van een roofzuchtig kapitalisme, en nooit aan die van de bewoners.

Een vernietiging waarvan de verantwoordelijken bekend zijn

Deze vernietiging vindt dag na dag plaats door een georganiseerde bende, en de verantwoordelijken zijn welbekend. Het zijn die talrijke burgemeesters die bij de minste valse belofte van werkgelegenheid of het vooruitzicht op kortetermijnwinsten van een project hun handtekening zetten. Het zijn de prefecten die deze projecten goedkeuren door de milieuwetgeving te omzeilen en niet toe te passen.

Het zijn de ministers en parlementsleden die de ZAN-wet uithollen en die, wet na verordening, net als bij de welbekende wet-Duplomb, de procedures steeds verder versnellen en het eenvoudige recht om bezwaar te maken tegen een stedenbouwkundig project steeds verder inperken. Het zijn de bouwbedrijven die, verslaafd aan overheidsgeld, druk uitoefenen om door te gaan met betonneren zoals in de jaren zestig.

Het zijn de betonmultinationals zoals Lafarge-Holcim en de fanatieke wegenbouwers zoals Vinci Autoroutes of Atosca, wier hele bedrijfsmodel afhankelijk is van de aanleg van infrastructuur die met miljarden aan overheidsgeld wordt gefinancierd.

“Er ontstaat verzet tegen de verstedelijking van de bodem”

Maar sinds enkele jaren ontstaat er verzet tegen de kunstmatige verharding van de bodem en de wereld van het beton. Vanaf 2020 begon Extinction Rebellion met acties onder de naam Fin de chantiers (Einde van de bouwplaatsen) om cementfabrieken te bezetten en aan de kaak te stellen, terwijl NGO’s over de hele wereld vernietigende rapporten publiceerden en er ondergrondse acties plaatsvonden om bouwplaatsen tegen te houden.

In december 2023 heeft een grootschalige campagne van 50 acties in Frankrijk en internationaal, ondersteund door meer dan 200 organisaties, de betonindustrie en cementfabrikant Lafarge-Holcim onder de aandacht gebracht door middel van blokkades, indringingen, bezettingen, ontmantelingen… Financiering van terrorisme, ongebreidelde onderdrukking en ongebreidelde kunstmatige verstedelijking: de cementgigant blijft een van de grote boosdoeners van deze dodelijke industrie.

Weigeren dat onze gebieden worden ingepikt

Het verzet tegen de inpikking van onze gebieden door projectontwikkelaars groeit: overal komen bewonerscollectieven in opstand om deze opgelegde ontwikkelingsprojecten in hun geheel af te wijzen, die niet alleen alles volbouwen, maar ook altijd een visie met zich meebrengen van een wereld die giftig is voor degenen die er wonen: vervuiling van water en bodem, vernietiging van de landbouw en lokale netwerken, verslechtering van de levens- en arbeidsomstandigheden…

De kaart van de strijd van het mediakanaal Reporterre, bijgewerkt in februari 2026, telt meer dan 750 van deze lokale strijdpunten die zich vermenigvuldigen en organiseren om de macht terug te winnen over wat er gebeurt met onze dorpen, onze steden, ons platteland. Want onze strijd zorgt voor een politieke band op het terrein, voor nieuwe organisaties en voor samenkomsten die breder zijn dan we gewend zijn. En vaak winnen ze: in de afgelopen tien jaar hebben deze collectieven van inwoners meer dan 160 overwinningen behaald op multinationals en gigantische projecten!

Nu moeten we verder gaan: ons verzet, ons vermogen om te reageren en onze onderlinge hulp als beweging versterken. Zowel tegenover de opkomst van autoritaire en antidemocratische ideologieën als tegenover de toename van opgelegde en vervuilende projecten moeten we gebieden van verzet opbouwen. In maart worden er nieuwe gemeenteraden gekozen, maar we weten heel goed dat we het lokale beleid niet kunnen veranderen onder druk van de kapitalistische logica van ruimtelijke ordening zonder een machtsverhouding die onze strijd onontkoombaar maakt.

Kom in actie van 23 tot 26 mei

Dus vanaf dit voorjaar zullen we er zijn, in de steden en op het platteland, in de steengroeven, op de velden, op de toekomstige ZAC’s (zone d’aménagement concerté, gebied voor gecoördineerde ontwikkeling) en snelwegtrajecten, om een einde te maken aan de wereld van het beton. We zullen er zijn om hen tegen te houden, te vertragen, zoveel mogelijk te verstoren, ons te verenigen en ons verzet onontkoombaar te maken, totdat de kosten van hun koppigheid zo hoog zijn dat ze het opgeven!

Samen, bewoners, natuuronderzoekers, actiegroepen, slachtoffers van de gevolgen van verstedelijking, arbeiders en professionals uit de industrie die met waardigheid willen werken zonder hun gezondheid te schaden, vakbonden, verenigingen, zullen we de stem laten horen van onze gebieden in verzet. Gedurende vier dagen zullen overal demonstraties, acties, affiches, publicaties en blokkades plaatsvinden om een verenigd front te vormen tegen projecten die het leven vernietigen. Laten we samen in actie komen van 23 tot 26 mei, voor wat de lente van de lokale strijd zal worden. Doe mee!

Onderekend door:

Alternatiba
ANV-COP21
Attac France
Les Amis de la Terre France
Union syndicale Solidaires
Les Batisseureuses des terres
Coordination nationale photorévoltée
Confédération Paysanne
La Déroute des routes
Extinction Rebellion
Les Naturalistes des Terres
L’Observatoire des abeilles
Pour Une Ecologie Populaire et Sociale – PEPS
Réseau Sortir du Nucléaire
Les Soulèvements de la terre
Collectif reprise de terre
Réseau Rester sur terre
Revue Terrestres
Terres de Luttes
Affamons l’Incinérateur de Créteil
Les Ami.es de la Plaine de Saint-Péray
Alternatiba 06
Amis de la Terre Savoie et Haute-Savoie
Association Au pied des arbres
Association Libère Terre
Association ALIC
Association Alterre
Association YACA Ecologie et Environnement Rouergue-Quercy et Georges de l’Aveyron
Assemblée populaire 21
Association CAMIL
Attac Landes Côte Sud
Bassines Non Merci 17
Bassines Non Merci 37
Cause à défendre
Collectif Citoyen pour un Autre Photovoltaïque dans les Alpes du Sud
Collectif 924
Collectif Atterrissons d’urgence, Montpellier
Collectif Axe vert de La Ramée
Collectif du bois vert
Collectif Carrière Tahun
Collectif Préservons la Cité Bergère
Collectif de défense des Jardins Ouvriers d’Aubervilliers
Collectif Stop au béton
Collectif StopA412
Collectif à Nous la Draille
CLAME – collectif des citoyens libres alerte méthaniseur
Comité des soulèvements de Loire 49
Collectif Citoyen JOP 2030
Collectif Sauvons nos étangs
Comité local des Soulèvements de la Terre Quimperlé
Comité des Soulèvements de la terre Limoges
Comité Soulèvements de la terre sud-est
Comité creusois des soulèvements de la terre
Comité des soulèvements de la terre en Corrèze
Comité des soulèvements de la terre Cholet Nord Vendée
Comité des soulèvements de la terre 85
Comité des soulèvements de la terre indrais
Comité des soulèvements de la terre Sud-17
Coalition Viure
Coord’eau 34
Ensa Strasbourg
Estuaire 2050
Extinction Rebellion Avignon et alentours
Extinction Rebellion la rochelle
FLANER – Flandre Lys Alloeu Nature et Environnement Respectés
Lab Normandie
Mouvement d’Action Paysanne
Sauvons Nos Horizons
Stop carrière Fessanvilliers
Stop RN88 – Lutte des Sucs
Terre de liens Auvergne
Vivants vigilants
La Voie Est Libre
le nuage était sous nos pieds
Comité des soulèvements de la terre 61
Coordination anti-carrieres
ASPECT (Association de Sauvegarde et de Protection de l’Environnement de Coussay-les-Bois)
Inter-collectifs contre le 2e Lyon-Turin