Jemenitische vluchtelingen sluiten hun twee maanden durende protestactie af, maar de strijd voor erkenning en waardigheid gaat door

Afgelopen maandag sloten Jemenitische vluchtelingen hun doorlopende protestactie bij het IND-loket in Den Haag af. Dat protest begon eind april en duurde dus ruim twee maanden. Elke dag stonden Jemenieten van 9:00 tot 17:00 uur bij de IND te demonstreren tegen de afwijzing van hun asielaanvraag, tegen het lange wachten op de rechtszitting van hun hoger beroep en vooral ook tegen het volslagen gebrek aan erkenning door de regering en het parlement dat Jemen een onveilig land is.

Het was de bedoeling om de protestactie te beëindigen met een lange demonstratieve tocht door de stad. Die demonstratie zou beginnen op het Carnegieplein bij het Vredespaleis, daarna gaan naar het Internationaal Strafhof, vervolgens naar de Tweede Kamer en tot slot stoppen bij het IND-loket. Maar het liep anders, want de vluchtelingen werden geconfronteerd met een landelijk aangepaste dienstregeling van de treinen, als gevolg van de hitte. Daardoor konden velen van hen volstrekt niet op tijd de verzamelplek bij het Vredesplaleis bereiken. Na twee uur wachten en overleggen met de politie zagen de aanwezige vluchtelingen zich genoodzaakt om hun plan te veranderen. Ze gingen met de tram naar het IND-loket vlakbij station Den Haag Centraal en voerden daar alsnog actie. In de loop van de middag sloten nog meer Jemenieten zich aan, zodat de groep gelukkig nog wat groter werd.

Met dezelfde energie en strijdbaarheid die de doorlopende protestactie steeds heeft gekenmerkt, zetten de vluchtelingen hun protest vervolgens voort. “IND, hear us”, “Too much waiting”, “Yemen is not safe”, dit soort leuzen met geluidsversterking waren opnieuw luid en duidelijk hoorbaar, ook voor het personeel van de IND, de bezoekers van het IND-loket, en de voorbijgangers die stil bleven staan en soms ook foto’s maakten.

Strategie

In twee maanden tijd heb ik de dagelijkse protestplek van de Jemenitische vluchtelingen vaak bezocht. Soms waren er wat minder vluchtelingen aanwezig, bijvoorbeeld maar drie of vijf, vooral ‘s morgens. En soms deden er ineens honderd vluchtelingen mee aan het protest. Het was fijn om de onderlinge groepsbanden te zien, de blije gezichten van vluchtelingen die elkaar opnieuw ontmoetten, en de actiemiddelen die ze ter beschikking hadden, zoals spandoeken, actieborden, posters en vlaggen.

Ik heb veel Jemenitische vluchtelingen leren kennen, uit Rijswijk, Leiden, Maastricht, Amersfoort, Hoogeveen, Sneek en zoveel andere plekken. Velen leven in azc’s, sommigen hebben inmiddels verblijfsrecht gekregen en doen als bondgenoten mee in de strijd. Tijdens de twee uur wachten bij het Vredespaleis kwam ik in contact met Jemenieten die ik nog niet kende. Een ontroerend moment ontstond toen een vluchteling tegen mij zei: “We hebben zojuist met elkaar besloten dat jij van ons de Jemenetische nationaliteit krijgt. Jij bent een van ons.” Hij lachte. Ik nam het compliment dankbaar in ontvangst en antwoordde: “Ik zou willen dat ik jullie allemaal de Nederlandse nationaliteit zou kunnen geven. Dan zouden jullie eindelijk meer veiligheid hebben. Ik hoop van harte dat dat nog gaat gebeuren”

Het voelt bijzonder om als witte Nederlander zo opgenomen te worden in een gemeenschap van vluchtelingen die er zo naar hunkeren dat hun stemmen en hun verhalen worden gehoord en dat hun strijd succesvol gaat worden. Ze weten dat er nog een lange weg is te gaan. Daarom zijn ze op zoek naar een goede strategie om hun gevecht voor erkenning en waardigheid voort te zetten, zo bleek uit een gesprek dat ik met een van hen had. Tijdens de protestactie hebben ze zeker veel nieuwe contacten gekregen. Er is een groter netwerk om hen heen ontstaan. Nu is het zaak om nog meer stappen te zetten op weg naar broodnodige veiligheid en bescherming.

Harry Westerink