Tilburg, 20 juni 2026: ‘Vluchtelingen welkom!’

zondag 21 juni 2026

20 juni is Internationale Vluchtelingendag, dat is ooit zo in VN-verband bedacht. Nu hebben we de VN niet nodig om te snappen dat vluchtelingen ieders solidariteit nodig hebben. Maar je kunt zo’n symbolische datum natuurlijk prima aangrijpen om precies dat punt met extra nadruk te maken. In Tilburg hebben mensen dat gedaan, in de vorm van een demonstratie onder het motto: Vluchtelingen welkom – Geen mens is illegaal. Het initiatief kwam van Vrije Bond Tilburg, een kleine groep anarchisten in en om, je raadt het al, Tilburg. Ik maak van die groep deel uit, en heb van daaruit meegeholpen om die actie op poten te zetten. Van daar uit bezien, wat indrukken en opmerkingen.

Gisteren was het 20 juni 2026 en was het dus zover. Maar voor het zover was, waren er dingen te doen. Oproep maken, online zetten (1) en rondstrooien. Flyertje maken,(2) uitgeprint krijgen en uitdelen hier en daar. Route bedenken. De actie aanmelden bij de gemeente, niet omdat we hechten aan die verplichting – bij andere demonstraties doen we dat welbewust vaak niet – maar omdat we dit keer echt de kans op gedoe met politie zo klein mogelijk wilden houden: als er mensen zonder geldige verblijfspapieren zouden meedoen, en die worden opgepakt, hebben die mensen een groot probleem. En dan wil ik dat we er alles aan gedaan hebben om de kans daarop minimaal te houden.

Dan was er de vraag: hoe de actie verder inhoud te geven. Voor dat laatste was er contact gezocht met een groep vluchtelingen uit Jemen die al wekenlang elke weekdag actie voeren in Den Haag. Daar ben ik afgelopen dinsdag wezen buurten, uitgerekend op een dag dat hun actie wegens omstandigheden een keer niet door ging, maar we troffen elkaar gelukkig wel. Kameraden van Doorbraak, een organisatie die op haar website aandacht voor die groep en hun actie heeft,(3) waren zeer behulpzaam bij het contact leggen. Het idee om een speech op onze demonstratie in Tilburg te doen, viel in goede aarde. Aldus geschiedde. Ik kon de speech van te voren lezen en zag dat het volstrekt niet nodig was om daarnaast nog een toespraakje te gaan houden: de speech vanuit de Jemenitische groep was ruimschoots voldoende.

De dag zelf: eerst de spreker van het station halen. Daar bleek dat er drie mensen van de Jemen-groep met de spreker waren meegekomen. Naar het verzamelpunt, mede-organisator treffen, spandoeken klaarleggen… en afwachten. Hoe zou de opkomst worden? Nou, die hield niet heel erg over. Het akelig hete zomerweer zal daar een rol bij hebben gespeeld, maar er is beslist ook nog wel meer dat we aan publiciteit kunnen doen bij een actie als deze. Maar toch vormde zich een aardige groep, van uiteindelijk iets van 20 tot 25 mensen, veelal bekenden uit de diverse netwerken in het actiewezen in Tilburg. En we stonden er dus niet alleen als witte mensen die voor vluchtelingen op wilden komen, We stonden er samen met vluchtelingen in solidariteit. Dat maakte het veel sterker.

De speech – in het Engels, en vertaling of samenvatting in het Nederlands beek niet nodig – was indrukwekkend. Over waarom vluchtelingen niet voor niets vluchten, over wat voor verschrikkingen in Jemen mensen tot het besluit brengen om elders veiligheid en iets van een toekomst te zoeken. Over hoe Nederland vervolgens de meeste asielaanvragen van vluchtelingen uit Jemen afwijst, terwijl Jemen overduidelijk geen veilig land is. Over de noodzaak om samen te staan voor de rechten van vluchtelingen. De spreker hamerde erop dat niemand genoodzaakt hoort te zijn om te vluchten, dat iedereen het recht hoort te hebben om als mens, en niet als nummer te worden behandeld.

Daarna: demonstreren! Voorzien van spandoeken en me4gafroon gingen we op pad., vanaf het verzamelpunt de Heuvel waar we eerst een rondje deden, de Heuvelstraat – centrale winkelstraat in Tilburg – in. Daar gingen we. ‘Say it loud, say it clear – Refugees are welcome here; ‘Hey hey, hear hear, Vluchtelingen welkom hier’; ‘No hate, no fear, refugees are welcome here’ ; ‘1 2 3 4, Vluchtelingen welkom hier, 5 6 7 8, Gooi die nazi’s in de gracht’- waarbij ‘die nazi’s enkele keren vervangen werd door ‘Geert Wilders’; ‘No borders, no nations – Stop deportations’.Het was nauwelijks een moment stil, de hele route. Die liep dus door de Heuvelstraat, dwars door de binnenstad, en vervolgens via Nieuwlandstraat en Stationsstraat naar het station, waar we de actie afsloten. Onderweg hielden we op kruispunten halt. Daar legde ik kort uit aan omstanders waarom we demonstreerden, dat het onzin was om vluchtelingen tot zondebok te maken voor maatschappelijke problemen waar ze totaal niet de oorzaak van zijn, dat het nodig was om samen met en voor vluchtelingen actie te voeren. En ik riep mensen op tot solidariteit met vluchtelingen – in eigen omgeving. En als ze een stuk wilden meelopen, welkom.

Politie? Twee keer reed er een politiebusje langs bij het verzamelpunt. Onderweg hebben we ze niet gezien, en handhaving was ook nergens te bekennen. Ik was er niet rouwig om, en even opzij gaan als er een auto langs ‘moest’, konden we zelf uitstekend. Politieauro’s zagen we trouwens wel: toen we langs het politiebureau kwamen, tegen het einde van de route. Lelijk, natuurlijk, maar niet acuut overlastgevend…

Reacties op de demo? Een enkele negatieve opmerking. Veel mensen die toekeken zonder dat je veel uit hun blik kon afleiden, misschien verbaasd, misschien onverschillig. Maar ook bijval. Bij de laatste tussenstop applaudisseerde zelfs een groepje op een terras enthousiast. Nee, we stonden niet alleen met het geluid van solidariteit dat we probeerden tot uiting te brengen. Veel mensen maken zich grote zorgen over de steeds scherpere uitsluiting, de rechtse agressie tegen vluchtelingen, de wetgeving die steeds naargeestiger wordt. Biedt zulke mensen een gelegenheid om die zorg tot uiting te brengen, en mensen grijpen die gelegenheid aan. Dat bleek uit het soort bijval at ik beschreef .Demonstraties zoals we er gisteren een hielden – duidelijk, laagdrempelig en met weinig afstand tussen deelnemers en omstanders – bieden zo’n gelegenheid. En het aardige is ook: om zoiets op touw te zetten, kom je met een heel klein aantal gemotiveerde mensen echt een heel eind. Wat mij betreft doen we dit soort dingen vaker.

Konden er dingen beter? Natuurlijk. Aan het maken en verspreiden van een persbericht zijn we niet toegekomen, aan het maken en ophangen van posters evenmin. Ook via sociale media kan er meer. Nederlandstalige aansprekende leuzen zijn nog altijd een aandachtspuntje, denk ik, al riepen we beslist niet alleen maar Engelstalige. Maar over het geheel genomen vond ik het een goede actie, sfeervol en opgewekt en tegelijk serieus van inhoud. Het was prachtig om dit niet alleen voor vluchtelingen te doen, maar echt samen met vluchtelingen in het middelpunt ervan. Meer van dit, meer van dit!

Noten:

(1) Bijvoorbeeld op acties.todon. Zie https://acties.todon.nl/event/vluchtelingen-welkom-geen-mens-is-illegaal

(2) Te vinden op de website van de Tilburgse Anarcho Societeit. Zie https://tanarchos.nl/20-juni-demonstratie-actiemateriaal/

(3) Zie Harry Westerink, ‘Tot en met 30 juni, Den Haag: doorlopende protestactie van Jemenitische vluchtelingen bij IND-loket’, Doorbraak, 8 mei 2026, https://www.doorbraak.eu/tot-en-met-30-juni-den-haag-doorlopende-protestactie-van-jemenitische-vluchtelingen-bij-ind-loket/

Peter Storm