Forum voor Anarchisme
ArtikelenDe AnarchokrantDossiersEventsWiki // Hulp bronnenContact // Inzending
|
English
anarchokrant12 augustus 2023

Ook de media storten zich op Lupi Coffee-schandaal

GEPLAATST DOOR: De Anarchokrant | Bron: doorbraak.eu

De afgelopen weken hebben voormalige medewerkers van café Lupi Coffee verschillende keren geflyerd bij vestigingen van de miniketen in Leiden en Den Haag. Hun strijd tegen de schandalige uitbuiting en werkomstandigheden bij het bedrijf van Hossein Akef, en voor uitbetaling van achtergehouden loon en onterecht ingehouden ‘cursus’-kosten, wordt gesteund door de van onderop vakbond Horeca United, en een groeiende reeks andere organisaties, waaronder Doorbraak. Inmiddels zijn ook de media aandacht gaan geven aan de campagne, zijn er na Den Haag ook in Leiden raadsvragen over gesteld, en is er op 27 augustus een grotere actie gepland in Den Haag.

Donderdag kopte het Leidsch Dagblad (LD, betaalmuur) “Opgestapte barista’s in opstand tegen ’uitbuiting’ door Lupi Coffee Leiden: ’Verplichte cursus van 290 euro’”. Aan het woord daarin komt Lisa Dalchow van Horeca United die vertelt waarom de bond geen aangifte doet of naar de rechter stapt. “Dat duurt lang of er wordt vaak niets aan gedaan. Wij voeren actie tegen uitbuiting door kleine zaken, waar een vakbond als de FNV meer voor cao’s gaat.”

Het is belangrijk dat er nu direct een halt wordt toegeroepen aan de keiharde uitbuiting en werkomstandigheden bij Lupi Coffee, want eigenaar Hossein Akef vertelde eerder in het LD dat hij eind dit jaar zeker twintig vestigingen in het hele land wil hebben. Hij kwam toen ook met een heel verhaal over hoe hij als Iraanse vluchteling dertien tot veertien uur per week werkt, zeven dagen per week, “want twee goedlopende zaken worden je niet zomaar gegeven”. Dat hij rijk wordt via uitbuiting van zijn personeel vertelde hij er destijds niet bij.

Dalchow in de krant: “Voordat de werknemers van Lupi als barista aan de slag mogen, moeten ze eerst een verplichte cursus afronden. Die cursus kost ze 290 euro voor de eerste dag. Personeel een opleiding laten volgen die ze zelf moeten betalen, is illegaal. Na de opleiding krijgen ze een contract voorgelegd met allerlei illegale bepalingen, dat ze meteen moeten ondertekenen. Als ze eenmaal aan het werk zijn, moeten ze tien uur per dag werken zonder pauze, terwijl ze maar voor acht uur worden betaald. Op hun loonstrook wordt wel een uur pauze ingehouden. Het uurloon ligt onder het minimumloon van de cao Horeca. Bij sommige barista’s was dat 59 cent per uur, maar het was ook wel eens twee euro per uur. Personeel staat vaak alleen in de zaak en moet om 18:00 uur uitklokken. Daarna moeten ze de winkel schoonmaken in hun eigen tijd. Toen sommige barista’s ontslag namen, werd er 290 en zelfs 580 euro van hun laatste loonbetaling ingehouden ‘voor de cursus’.”

De voormalige personeelsleden hebben samen met Horeca United eerst een aangetekende brief gestuurd met daarin een ultimatum, en omdat Akef daarop niet reageerde, zijn ze de campagne begonnen. “Onze actie gaat zeker slagen”, zegt Dalchow, “want als we een uurtje voor de zaak staan te flyeren, gaat er niemand naar binnen. Ook zijn veel mensen het met ons eens. Het nieuws verspreidt zich snel.”

In een verder nietszeggende reactie aan de krant noemde Akef Horeca United een “spookorganisatie” die de “correcte en officiële weg” niet zou willen bewandelen en “wettelijk incorrect” te werk zou gaan. “Wij hebben een advocaat ingeschakeld, aangifte tegen hen en de spookorganisatie gedaan en zullen hen dagvaarden voor smaad en laster.” Deze reactie laat vooral zien hoe “comfortabel horecabazen zich voelen bij het schenden van arbeidsrechten”, aldus Dalchow.

Algemeen Dagblad

Een dag later publiceerde het Algemeen Dagblad (AD, betaalmuur) het artikel “Onderbetaald, geen pauze en poepen in een zak: oud-werknemers koffiezaak in opstand” dat verder ingaat op de intimidaties door Akef. Hij verspreidde op 15 juli een boel posters bij het huis van het actievoerende voormalig personeelslid Defne Eraksoy met daarop haar foto, naam en adres en een seksistische tekst. “Ik wist meteen wie erachter zat”, zegt de Turkse studente tegen het AD. Op camerabeelden van een buurtbewoner is een stevig gebouwde man met een baard, pet en donkere kleding te zien die met een pak posters door de straat loopt.

De door Akef gemaakte en geplakte poster

“Toen ik bij de politie kwam, bleek hij al aangifte tegen mij te hebben gedaan voor de demonstratie’”, zegt Eraksoy. “Ze zeiden dat ik het maar beter kon laten als hij verder niks meer deed. Ik wil ook niet te veel problemen, ik ben geen EU-burger en bij juridische problemen kan mijn visum ingetrokken worden. Wij willen gewoon het geld terug waar we recht op hebben.”

Toen ze destijds aan de slag ging bij Lupi, moest ze eerst verplicht een ‘cursus’ doen. Eraksoy: ”Ik moest uit eigen zak 290 euro betalen, voordat ik überhaupt een contract kreeg. Ik vond het raar, maar ik wist niet wat de regels hier waren en dacht: misschien heb ik er wel iets aan voor op mijn cv. Het bleek geen officiële cursus. Ik heb in de Lupi-zaak zelf zes uur lang koffie gezet en het koffieapparaat moeten schoonmaken.” Ze moest daarna hele dagen in haar eentje in de zaak werken en kon geen pauze nemen. Ze vroeg aan Akef hoe dat kon en die zei daarop dat ze “niet genoeg winst maakte om een tweede werknemer aan te nemen. Ik was niet eens leidinggevende en hij verweet mij te weinig winst!”

Voormalig medewerker Theordore uit Griekenland vindt het onzin dat hij de verplichte ‘cursus’ moest doen, want hij werkt al acht jaar in de horeca. Hij vertelt aan het AD: “De wc deed het niet, stond op een briefje vanuit het management, er werd tegen me gezegd dat ik voor een grote behoefte bij een café ernaast terecht kon, dat stond zelfs in de huisregels. Maar daar wisten ze van niks. Uiteindelijk moest ik andere manieren vinden, ik heb meerdere keren in een plastic zak moeten poepen. Toen ik de eigenaar daar op aansprak, zei hij dat de wc het gewoon deed. Ik had het al die tijd voor niks zo gedaan, niemand nam de moeite me dat te vertellen.” Er was meer: “Diensten van tien uur, onbetaald openen en sluiten. Ik mocht niet eens zitten en ik kreeg niks te eten. Ik ben gestopt zodra ik iets anders vond, maar ik krijg nog zo’n 1.500 euro van hem.”

FNV en SP Leiden

In reactie aan de krant stelt de vakbond FNV zich helaas bijzonder onsolidair op: “Zij hanteren een werkwijze die niet in lijn is met de onze. Horeca United is geen vereniging, heeft geen juridische dienst en is geen betrokken vakbond volgens de Wet CAO. FNV Horeca kiest altijd eerst voor de dialoog en zal juridische zaken, indien nodig, ook altijd juridisch afdwingen.”

Gelukkig staan de Haagse Stadspartij en de SP in Den Haag en Leiden daar anders in. Donderdag stelde SP Leiden deze raadsvragen. “Heeft het college kennis genomen van het meegestuurde artikel? Kan zij op de situatie reageren? Kan het college aangeven of er cijfers zijn over uitbuiting in de Leidse horecasector? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waar kunnen we die terugvinden? Waar kunnen medewerkers die door hun werkgever uitgebuit worden terecht? Vindt het college dit voldoende, of ziet zij mogelijkheden tot verbetering voor het gelijkwaardig maken van de verhouding tussen werknemer en werkgever? Kan het college aangeven of de flyerende vakbondsleden welkom zijn te flyeren voor de betreffende zaak in Leiden? Zo nee, waarom niet? Wordt er in Leiden gehandhaafd en gecontroleerd op mogelijke uitbuiting van medewerkers? Wordt bijvoorbeeld gekeken of medewerkers wel in dienst zijn, en of zij niet illegaal in dienst zijn? Is het college bereid om te onderzoeken of er sprake is van uitbuiting van medewerkers bij de betreffende horecazaak en de raad te informeren over de voortgang en de resultaten? Mocht er sprake zijn van uitbuiting van medewerkers, maakt het College hiervan melding bij de arbeidsinspectie? Als reactie op de flyeractie heeft de eigenaar volgens het artikel posters gemaakt om een van de ex-medewerkers te intimideren en deze ook daadwerkelijk in haar eigen straat verspreidt. Is het college het met de SP eens dat dit soort walgelijke praktijken niet in Leiden thuishoren?”

Mooi dat de SP Leiden de strijd steunt. Een van de vragen vinden we echter minder geschikt: “Wordt bijvoorbeeld gekeken of medewerkers wel in dienst zijn, en of zij niet illegaal in dienst zijn?” Beter had men het begrip “illegaal” niet gebruikt. Het is namelijk niet uitgesloten dat er mensen zonder papieren werken, zeker gezien het feit dat veel van de personeelsleden buitenlandse studenten of voormalige buitenlandse studenten zijn. Desgevraagd reageerde de SP: “Ik snap je zorg. We bedoelen hiermee: mensen die geen contract hebben. Dat gebeurt erg veel.” Dat kan, maar wat ons betreft had dan nog steeds het woord “illegaal” niet gebruikt hoeven te worden.

Vrijdag besteedde ook het programma Lunchroom Lash van Den Haag FM aandacht aan de strijd. “We gaan natuurlijk niet over hoe zaken hun personeel betalen”, zei Tim de Boer van de HSP daarin. “Maar we kunnen wel aan de gemeente vragen om geen zaken te doen met deze man. Ook kunnen we kijken of hij zich wel aan de regels houdt.” Het gaat vooral om expats en buitenlandse studenten. “We horen regelmatig uit de expatgemeenschap dat er dingen mis gaan in de horeca, daarbij gaat het bijvoorbeeld om problemen met betalingen en werktijden.”

Tegen het LD zei Dalchow tenslotte dat de hele kwestie rond Lupi Coffee de trieste realiteit laat zien “van het grootste deel van de horecasector in Nederland: straffeloosheid, corruptie, intimidatie en apathie van de autoriteiten. Werknemers moeten zelf oplossingen vinden of geven het op en zoeken naar een nieuwe baan, waar dezelfde situatie zich herhaalt. Voor de horecamedewerker met een onzeker nulurencontract zijn de door de staat aangeboden middelen schaars en migranten krijgen er geen toegang toe. Het personeelstekort blijft een serieus probleem in de horeca, terwijl horecapersoneel nog steeds tot de slechtst betaalde werknemers van Nederland behoort in vergelijking met andere sectoren.” De Nederlandse regering is medeplichtig, zegt ze, “door de cao niet te handhaven en omdat middelen voor werknemers moeilijk te bereiken zijn, vooral door jonge arbeidsmigranten. De geringe frequentie van arbeidsinspecties en het uitblijven van echte consequenties staan het toe dat werkgevers de regelgeving volledig omzeilen.”

Eric Krebbers

Op zondag 13 augustus is, voor de volledigheid, nog de een na laatste alinea over Den Haag FM toegevoegd.

Reacties (0)

Voeg nieuwe reactie toe

Wij tolereren geen: racisme, seksisme, transfobie, antisemitisme, ableisme enz.