Jazeker, gegronde reden tot feest

Zo. Het is blijkbaar nodig om uit te leggen en te beklemtonen dat de verkiezingsnederlaag van Orban in Hongarije geweldig goed nieuws is. Ik zie mensen allerlei mitsen en maren opwerpen. Dat de winnaar Magyar ook heel rechts is (klopt, maar Magyar heeft niet al 16 jaar het Hongaarse staatsapparaat tot zijn beschikking). Dat de gang van zaken gunstig is voor EU en NAVO, en daarmee het oorlogsgevaar doet toenemen (er komt kennelijk geen oorlogsgevaar van Orban-supporters Poetin en Trump). Dat Hongarije zo’n beetje van de regen in de drup dreigt te geraken (zou zomaar kunnen, staat geenszins vast en is geen argument tegen de opluchting die mensen nu voelen).

Als dat laatste gebeurt – als de machtswisseling de voortzetting van de autocratie van Orban betekent, maar dan onder nieuw management – dan is dat een gevolg, niet van de nederlaag van Orban op zich. Dan is dat een gevolg van het feit dat die nederlaag niet adequaat benut wordt om verdere veranderingen door te duwen, van onderop en met strijd. Precies de nederlaag van Orban maakt de ruimt voor zulke verandering nu echter groter, al is dat mogelijk maar voor even. Daar ligt al een deel van de betekenis van die welkome nederlaag. Natuurlijk is het dan wel zaak dat die ruimte ook daadwerkelijk wordt benut…

Wat voorgeschiedenis

Wat maakt de nederlaag van Orbán zo opvallend, zo belangrijk en ja, zo leuk? Laten we eerst eens kijken wat Orbán als regeringsleider de afgelopen jaren heeft gedaan. Wat voorgeschiedenis kan helpen. Daar gaan we.

In 1989-1990 kwam er een einde aan het ‘communisme’ in Hongarije, aan de éénpartijstaat aan het hoofd van een economie in staatshanden. Het bestel werd gaandeweg omgevormd tot markteconomie met particuliere bedrijven, en tot een liberale democratie met meer partijen, verkiezingen, een min of meer vrije pers en veel ruimere vrijheden dan onder de eenpartijstaat. Toenemende politieke en culturele vrijheid ging, geheel voorstelbaar en voorspeld, echter gepaard met toenemende sociale ongelijkheid. Van staatskapitalisme naar marktkapitalisme was en is geen feest, zonder dat wat mij betreft daarmee een terugkeer naar dat staatskapitalisme wordt bepleit.

De overgang ging in Hongarije betrekkelijk geruisloos. Wel wat demonstraties, maar geen grote opstanden in 1989, zoals in Tsjecho-Slowakije, de DDR en vooral Roemenië. Veel staatsbureaucraten zagen de liberale bui aankomen en waren zich al aan het inlezen in hoe een markteconomie werkt. De partijstaat tolereerde ook al kleinschalige particuliere ondernemers. De censuur en repressie waren in Hongarije veel minder grof dan in de meeste andere Oostblokstaten. Er waren dan ook beginnetjes van onafhankelijke partijen toen het verbod daarop van tafel ging.

Een van die beginnetjes heette Fidesz Een van de aanvoerders daarvan was een zekere Viktor Orban. Die heeft in die tijd al een interessant wapenfeit op zijn naam staan trouwens. ‘In 1989 verwierf Orban landelijke bekendheid toen hij als studentenleider met een historische speech de Sovjettroepen opriep het land te verlaten’(1) De ‘Russen’ vertellen dat ze naar huis moesten gaan! Afgelopen dagen waren het juist tegenstanders van Orbán die riepen: ‘Russen ga naar huis’(2)…

Vanaf 1990 wisselden partijen van rechts-liberale snit en sociaaldemocraten – het nieuwe etiket van de voormalige partijcommunisten – elkaar via verkiezingen af. Qua beleid waren de verschillen niet heel groot. Sociale ontwrichting was aanzienlijk, de onvrede ook. Fidesz transformeerde zich in de jaren negentig gaandeweg tot steeds rechtsere partij, en wist in 1998 genoeg stemmen te vergaren om een regering te vormen samen met anderen. Na vier jaar waren genoeg mensen dat ook alweer zat, en zo verloor Orbán het premierschap. Hij weet dus duidelijk hoe dat moet…

Autocratie via democratie

Maar in 2010 won Orbán en zijn Fidesz-partij opnieuw. En nu was zijn overwinning groot genoeg om te beginnen met de gestage omvorming van de staat in autocratische richting. De ideologie waarmee Orban opereerde was nu hard nationalistisch, snoeirechts. Tegen vluchtelingen, tegen migratie, tegen alles wat afwijkt van het traditionele hetero-gezin van man, vrouw en kinderen, en dus fel tegen de LGBTQAI+-gemeenschap. Racistisch, patriarchaal, nationalistisch en steeds nadrukkelijker autoritair. Orban zelf sprak van ‘illiberale staat’,(3) en ‘illiberale democratie’ is eigenlijk een veelzeggende typering. ‘Het volk’ – zoals populistisch gedefinieerd en gesymboliseerd door de Grote Leider – regeerde, en maakte met vrijheden en rechten korte metten want aan dat soort ‘woke-gedoe’ heeft ‘het volk’ een hekel. Met het suggereren dat de natie existentieel in gevaar was, en dat er harde maatregelen onder een sterke leider nodig waren om die natie te redden, stelde Orban en zijn Fidesz-partij zich steeds nadrukkelijker in de fascistische traditie.

Het betrof hier een ‘koud’ fascisme, zogezegd. Niet zozeer een machtsgreep met grote paramilitaire optochten, straatgeweld en na de machtsgreep massa-arrestaties, zoals in het ‘hete’ fascisme van een Hitler, een Mussolini en tot op zekere hoogte ook een Trump. De macht is via verkiezingen veroverd, en via wetgeving en benoemingen steeds verder doorgevoerd.(4) Er kwam een nieuwe grondwet, in 2011, met een kiesstelsel waarmee voor een enkele zetel op het platteland veel minder stemmen nodig waren dan in de stad. En juist op dat platteland was Orbaá populair. Zo kon Fidesz met relatief kleine meerderheden onder kiezers veel grotere meerderheden in het parlement veroveren. Zo kon Fidesz zelfs een krappe minderheid van kiezers helpen omvormen tot ene krappe meerderheid van parlementszetels.

Hij maakte zich ook breed voor de Hongaarse bevolkingen in andere landen, zoals Slowakije en Roemenië. Die kregen het recht om per brief te stemmen in Hongaarse verkiezingen. Zo voorzag hij zich van extra support. Hongaren die als expat of arbeidsmigrant buiten Hongarije woonden, kregen juist extra hindernissen op hun weg naar de stembus. Die konden niet per brief stemmen, maar moesten naar een Hongaarse diplomatieke post om van hun stemrecht gebruik te maken. Een ongelijke behandeling die juist Orbán-supporters ten goede komt.

Dan zijn er die media. Die zijn systematisch opgekocht door rijke supporters van Orbán, en vallen onder één overkoepelende stichting. Geschat wordt dat zo’n 90 procent van de media op deze manier in de greep van Orbáns machtsmachinerie is gekomen. Zo heb je nauwelijks officiële censuur nodig. Mensen zijn bang genoeg voor baanverlies, en zo doet zelfcensuur het autoritaire werk wel. Mediamacht en gemanipuleer met kiesdistricten maakten de greep van Orbán op het politieke proces immens sterk. Gaandeweg kon je spreken over verkiezingen die vrij waren, maar geenszins nog fair, niet eerlijk dus. Oppositiepartijen hadden de ruimte niet op hun verhaal breed voor het voetlicht te brengen. Het enige verhaal dat overal klonk, was het nationalistische verhaal van Orban. Natuurlijk deelde die in verkiezingstijd ook cadeautjes uit, in de vorm van pensioenen en dergelijke. En jarenlang draaide de economie vrij goed, mede dankzij Europese geldstromen overigens. De onvrede, en ook de woede over groeiende corruptie, werd getemperd zolang het veel mensen in Hongarije relatief goed ging.

Intussen kreeg de LGBTQAI+-gemeenschap het steeds zwaarder, met inperking van rechten via wetgeving. Veelal werd die beargumenteerd met verwijzing naar de noodzaak om kinderen te beschermen. Die lopen namelijk, in de bespottelijke patriarchale ideologie die Orban beklemtoont, gevaar als je kinderen vertelt dat je ook verliefd kunt worden op iemand van hetzelfde geslacht, of er achter kunt komen dat je eigenlijk een meisje bent terwijl je het etiket ‘jongetje’ hebt meegekregen van de burgerlijke stand… Er kwam wetgeving die voorlichting over homoseksualiteit, over het verschijnsel transgender, over gender sowieso, strafbaar stelde. Geprobeerd werd in 2025 ook om bijvoorbeeld de Pride-mars in Boedapest te verbieden. Maar dat werkte prachtig averechts. Vele tienduizenden mensen, volgens de organisatie zelfs 200.000 mensen, namen daar aan deel.(5) Toen was de bal van oppositie die op 12 april 2026 Orbán omver kegelde, duidelijk al aan het rollen.

Migranten en vluchtelingen waren de andere zondebok van Orbán en zijn bewind. De grenzen gingen zo goed als potdicht, met prikkeldraad en al. In 2015, het jaar dat flinke aantallen vluchtelingen uit Syrië zich Europa binnen moesten vechten, misbruikte Orban die zogeheten ‘vluchtelingencrisis’ om de noodtoestand af te kondigen. Die is sindsdien niet meer opgeheven. Zo weerde Orban dus niet alleen vluchtelingen, maar gebruikte ze tegelijk als excuus om zijn politiestaat verder uit te bouwen.

Formeel bleef Hongarije een functionerende electorale democratie. Materieel was het een autocratie. Geen volslagen dictatuur, oppositiepartijen werden niet verboden, critici gingen niet allemaal standaard opgesloten. Als Hongarije een complete dictatuur was geweest, dan was Magyar dood, zat hij in de cel, in het buitenland of was hij met zijn oppositiepartij ondergronds actief. In plaats daarvan nam hij aan verkiezingen deel, kon campagne voeren en tegen de verdrukking in nog winnen ook. De uitbouw van Orbáns autocratie was immens en ver gevorderd. Maar zover als bijvoorbeeld Poetin of Loekasjenko was hij nog niet.

Verandering in aantocht

Hoe kwam er in deze steeds griezeliger situatie verandering? Economische tegenslag speelde een hoofdrol Tegen die achtergrond kwam er een scheuring binnen het bewind zelf. Die combinatie opende de poorten naar steeds openlijker afkeer van Fidesz. Dat alles werd Orbán binnen enkele jaren alsnog fataal.

De economie begon te stagneren in de tijd van de COVID-crisis. Weg was goeddeels de groei , en de prijzen gingen flink omhoog. De oorlog in Oekraïne versterkte dat nog. Nu begon de corrupte verrijking in de kringen op Orban heen, in de gaten te lopen.(6) Het contrast met de sociale misère waar heel veel mensen mee te maken krijgen, ging flink steken. Intussen stagneerde de geldstroom vanuit de EU. Die werd deels stilgelegd omdat Orban niet wenste te voldoen aan eisen rond de rechtsstaat die de EU stelde als voorwaarde voor subsidies. Orban keerde zich ook tegen de steun aan Oekraïne die EU en NAVO wilden.

Hier moeten we een beetje uitkijken trouwens. Dat Hongarije zich niet in het NAVO/EU-gelid liet duwen is niet zo verwijtbaar. Maar Hongarije deed al snel het tegenovergestelde: het verleende hand- en spandiensten aan het Rusland van Poetin, een geestverwant van Orban waar het patriarchale en autoritaire ambities betreft. Het keerde zich niet zozeer tegen de oorlog in Oekraïne. Het koos steeds meer de andere kant in die oorlog, de kant van de agressor, Poetin. En dat vermomde hij als oppositie tegen oorlog.

Opdrogende Europese geldstromen tegen de achtergrond van een al slechter draaiende economie, met steeds kariger voorzieningen en inkomens. Dit vormde de context waarin oppositie vrij opeens snel aan impact kon groeien. De oppositie kwam vrij opeens uit onverwachte hoek: ui de Fidesz-top zelf. Aanleiding was een politiek schandaal dat ontstond toen een man die was aangeklaagd wegens kindermisbruik in een kindertehuis, gratie kreeg. Die gratie werd verleend door de president, met goedvinden van de minister van justitie. Hoge functionarissen in het Orbán-bewind dus.

De ex-echtgenoot van de minister was een zekere Peter Magyar, ook bepaald geen outsider, ook gepokt en gemazeld in het Fidesz-apparaat. Hij keerde zich frontaal tegen dit afdekken van een kindermisbruiker, en opende de aanval op de corruptie rond Orban.(7) Hij brak met Fidesz, sprak al snel een grote menigte toe op een protestmanifestatie, en begon een campagne als oppositieleider. Hij kwam aan het hoofd van een toen nog kleine oppositiepartij, Tisza. En hij ging de politieke strijd aan met Orban, een strijd die zondag12 april 2026 dus is uitgemond in een overwinning van hem en vooral een dramatische nederlaag van Orban.

Waarom lukte nu wel wat eerdere oppositiepartijen niet lukte? Dara is allereerst het thema waarop hij Orban aanviel. Orban deed zich maar wat graag voor als grote beschermer van gezin en kinderen. En nu liet hij toe dat hoge ondergeschikten een man die wegens kindermisbruik aangeklaagd was, vrijuit lieten gaan. Orban en zijn team stonden daarmee te kijk als hypocriet. De bredere corruptie waar Magyar zich tegen keerde, viel intussen ook steeds meer op en contrasteerde nu wel met de armoede van veel mensen in hetzelfde Hongarije. Het schrijnde op een manier die het eerder niet deed.

En Magyar stelde de slechte omstandigheden – slechte gezondheidszorg, matige inkomens, een verarmde samenleving – centraal in zijn verkiezingscampagne. Dat sloeg aan. Magyar omzeilde intussen gevoelige thema’s. Over LGBTQIA+-mensen en hun vrijheid zei hij stelselmatig zo goed als niets.(8) Conservatieve mensen konden blijven geloven dat met Magyar aan de regering, het patriarchale queer-hatelijke beleid zou worden voortgezet. Magyar sprak ze niet tegen. Mensen in de LGBTQAI+-gemeenschappen konden geloven dat met Magyar aan de regering hun levens makkelijker zouden worden. Magyar sprak ze niet tegen. Dapper en principieel was het op geen enkele manier, het was plat opportunisme.

Op andere punten was Magyar gewoon openlijk snerpend rechts. Keihard tegen migratie, net als Orban.(9) Een harde conservatief, net als Orban. Een behendige conservatief, die bijvoorbeeld wel bereid blijkt om de EU tegemoet te komen. En de strijd tegen corruptie zoals Magyar die bepleit, kan prima samengaan met een ‘herstel van de rechtsstaat’ zoals de EU bepleit. Daarmee kunnen dan ook EU-fondsen losgepeuterd worden waarmee iets aan economie, voorzieningen en infrastructuur kan worden gedaan. Dat was ongeveer de aanpak waar Magyar voor stond, hard rechts dus, maar vooralsnog zonder de autocratische methoden waarvan Orban zich bediende. Er is wat dat laatste betreft overigens wel reden tot scepsis. Eenmaal goed in het zadel met de grote meerderheid die de verkiezingen hem hebben opgeleverd, is helemaal niet uit te sluiten dat ook Magyar het autocratenpad een onweerstaanbare verleiding vindt. Er was en er is geen enkele reden om de winnaar enig vertrouwen te geven.

Voordat Magyar gewonnen had, was er eerst een felle campagne. Orban voerde die op grove wijze, door Magyar af te schilderen als iemand die het land in de Oekraïense oorlog wilde betrekken. Intussen lekte uit dat de minister van buitenlandse zaken van Hongarije er onderonsjes op na hield met zijn collega, minister Lavrov van Rusland, jegens wie hij zich dienstbaar bleek op te stellen. In de aanloop naar de verkiezingen kwam schandaal na schandaal naar buiten,(10) en liep ook de corruptie steeds meer in de gaten.

Intussen reisde Magyar het land toe en sprak opmerkelijk grote en enthousiaste menigten toe, niet alleen in de oppositionele bolwerken in grote steden, maar ook in kleinere plattelandsplaatsen. In de peilingen kwam Magyar 10 procent voor te liggen. Daarbij was er een groot generatieverschil. Oudere mensen bleven in grote getale Orban steunen, Onder de jongere generaties werd diens achterstand echter enorm. ‘Recent kiezersonderzoek gaf aan dat slechts één op de vijf kiezers onder de leeftijd van 40 steun aan Fidesz gaf’(11)

Maar met het kiesstelsel waardoor de zittende macht – Orban en zijn Fidesz-partij dus – zo bevoordeeld werd, bleef de uitslag tot op het laatst onzeker. Een kleine meerderheid van stemmen zou niet genoeg kunnen zijn voor een meerderheid aan zetels. En een meerderheid van zetels was niet automatisch zo groot dat een nieuwe regering de macht van Orban mensen en wetten er via grondwetswijziging mee kon breken. En als Magyar en dus de oppositie een grote overwinning zou behalen, zou Orban zich daar dan bij neerleggen? Of moesten er dan eerst pleinen en straten vol mensen volstromen die zeiden: ‘Je hebt verloren! En nou wegwezen!’? Zoals in 2004 in Oekraïne bijvoorbeeld, in wat de geschiedenis in ging als de Oranje revolutie?

Ontknoping

In de loop van de avond werd er veel duidelijk. Magyar had gewonnen. Orban, en dat was veel belangrijker, had dramatisch verloren. Kennelijk was de nederlaag zo duidelijk en zo krachtig dat Orbán zich realiseerde dat verzet vrij zinloos was. En om in uitgerekend Hongarije nou weer een beroep te gaan doen op Russische tanks, dat lag ook wat al te gevoelig. Orban erkende snel zijn nederlaag. Magyar kan gaan regeren.

Ik verwacht van Magyar geen grote koerswijziging op allerlei beleidsterreinen. Voor vreugde over speciaal zijn overwinning is geen reden. Maar er is wel degelijk reden voor grote feestvreugde over de nederlaag van Orbán. Diens bewind is er niet in geslaagd om zich staande te houden, ondanks de zestien jaar waar waarin het zich verregaand heeft uitgebouwd en geconsolideerd. Zijn ‘koude’ fascisme heeft geen stand weten te houden tegenover de onvrede van het overgrote deel van de bevolking. Ik vind dat goed nieuws.

Dat die onvrede gekanaliseerd is achter een andere rechtse politicus, is waar en is een probleem. Het maakt de onvrede echter niet minder terecht. De steun die Magyar aan die onvrede heeft weten te geven, is eerder afkeer van Orbán en waar die voor staat dan inhoudelijke steun aan wat Magyar voor beleid nastreeft. Parlementslid Timea Szabó zegt het zo: ‘We stemmen niet voor Tosza, we stemmen tegen Fidesz. Dat is het hele punt. Hongaren zouden op dit moment stemmen op een geit als die kandidaat was tegenover Orbán’.(12) De Guardian citeert een vrouw van 33, Anita: ‘Magyar is geen heilige, maar Fidesz moet weg’. Waarom? ‘Alles is beter dan deze langzame dood’(13) .

De tragiek hier is dat mensen enkel de stembus zien als middel om een zittende autocraat weg te krijgen. Dáár – en niet zozeer in illusies in Magyar als zodanig – zit het echte tekort. Mensen geloven nog vooral dat ze autoritaire leiders met succes weg kunnen stemmen, mensen geloven veel te weinig dat ze zulke leiders ook zelf fysiek met directe actie kunnen verjagen, en met directe actie een stempel kunnen drukken op het vervolg.

Maar hoe dan ook: hoe rechts de komende chef ook is, er blijft een wezenlijk verschil tussen een leider die de staat 16 jaar heeft weten vorm te geven, overal zijn mensen heeft en dus beschikt over een immens apparaat, en iemand die nieuw aantreedt en over al die machtsmiddelen vooralsnog niet beschikt. En ook Magyar zal zich realiseren dat hij nu premier wordt, niet omdat zijn koers inhoudelijk alom zo gewaardeerd wordt maar omdat heel veel mensen Orbán heel erg zat waren. En in dat laatste verdienen mensen grote en enthousiaste bijval. Orbán rot nu op. Dat is beslist een antifascistisch feestje waard.

Dat geldt nog meer als we buiten Hongarije kijken. Ik noemde al de innige banden tussen Orbán en Poetin. Met Orbáns nederlaag verliest het Kremlin een pion in haar machtsspel. Maar er is meer. Trump en vooral diens fasco-vicepremier Vance betoonden zich bij herhaling groot fan van Orbán. Ze zien hem als voorbeeld, als rolmodel voor de fascistische politiek die ze in de VS aan het vormgeven zijn, en die ze ook andere Europese staten aanbevelen. Via Orban breken ze ook een stuk eensgezindheid in wat zij zien als een hinderlijk rivaliserend machtsblok, de EU, zo is kennelijk het idee.

Fascisten in Europese landen horen veelal ook bij de Orban-fanclub.(14) Een van de meer prominente Orbán-supporters is een zekere Geert Wilders. Al deze fascisten incasseren een stuk van de nederlaag die Orbán in Hongarije is toegebracht. Al deze fascisten hebben klappen gekregen door Orbáns afgang. Dit draagt wat mij betreft flink bij aan de antifascistische feestvreugde. Extra amusant is dat Vance zo’n beetje campagne is wezen voeren voor Orban in Hongarije zelf. Er zijn aanwijzingen dat dit de achterstand van Orbán juist extra heeft vergroot. Ik heb al een grappenmaker de hoop zien uitspreken dat Vance ook campagne gaat voeren voor Netanyahu.

Ironisch is ook dat de steun die Orban gaf aan fascisten in Roemenië, in zijn gezicht terug slaat. Zulke fascisten willen nogal eens af geven op de Hongaarse minderheid aldaar, en ondermijnden daarmee het enthousiasme onder die minderheid om Orbán te blijven steunen. Veel van deze Hongaren stemden bij recente verkiezingen in Roemenië dus maar even niet op die fascisten.(15) Of ze nu wel vooral op Orbán hebben gestemd, weet ik niet, maar het zou dus zomaar kunnen van niet.

Al met al is er dus gegronde reden voor grote vrolijkheid over de nederlaag van Orban. Het is geen onbezorgde vrolijkheid. Zijn autocratische staat is niet weg, maar komt onder nieuw management te staan. De nieuwe chef is een conservatief, op gene enkele manier een bondgenoot voor linkse en emancipatorische politiek. Het is zaak dat echt oppositionele, linkse stromingen, organisaties voor LGBTQAI+-vrijheid, vakbonden, milieugroepen, kritische sociale organisaties, hun autonomie tegenover de staat waarborgen en niet aarzelen de nieuwe regeerders hinderlijk voor de voeten te lopen.

Maar daarbij kunnen ze de ruimte die door de val van autocraat Orbán is ontstaan, des te beter benutten. De val van Orbáns autocratie is het goede nieuws. De vestiging van een nieuwe autocratie onder Magyar is het gevaar. De opluchting die de val van Orbáns bewind losmaakt, de ruimte die erdoor ontstaat, omsmeden tot wapen in de strijd tegen welke autoritaire regeerneiging dan ook, en daarbij de volle nadruk op wat mensen dagelijks zelf kunnen doen, niet op wat ze eens in de zoveel jaar kunnen stemmen: dat is wat linkse, kritische en anti-autoritaire mensen in Hongarije te doen staat. Maar eerst is er gewoon feest.

Noten:

(1) Mark Middel, ‘Bij de Hongaarse verkiezingen draait het uiteindelijk om één vraag: ben je voor of tegen Orbán?’ NRC, 10 april 2026, https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/10/bij-de-hongaarse-verkiezingen-draait-het-uiteindelijk-om-een-vraag-ben-je-voor-of-tegen-orban-a4924697

(2) Christiaan Paauwe, ‘ “Russen naar huis!” klinkt het na zeventig jaar weer in Boedapest’, NOS, 1 april 2026, https://nos.nl/artikel/2608722-russen-naar-huis-klinkt-het-na-zeventig-jaar-weer-in-boedapest

(3) Marianne Szegedy-Maszak, ‘How to Defeat a Very Trumpy Authoritarian Leader´, Mother Jones, 10 april 2026, https://www.motherjones.com/politics/2026/04/authoritarian-prime-minister-viktor-orban-hungary-defeated-by-peter-magyar-tisza-fidesz-party/

(4) Zie onder heel veel andere stukken: Nick Augusteijn, ‘Positie Orbán wankelt, maar hij maakt het de oppositie lastig’, Nu.nl, 8 februari 2026, https://www.nu.nl/buitenland/6384980/positie-orban-wankelt-maar-hij-maakt-het-de-oppositie-in-hongarije-lastig.html

(5) John Silk, ‘Budapest police say won’t prosecute Pride participants’, DW, 8 juli 2025, https://www.dw.com/en/budapest-police-say-wont-prosecute-pride-participants/a-73191022

(6) Over die corruptie, zie onder andere Marianne Szegedy-Maszak, ‘How to Defeat a Very Trumpy Authoritarian Leader’, Mother Jones, 10 april 2026, https://www.motherjones.com/politics/2026/04/authoritarian-prime-minister-viktor-orban-hungary-defeated-by-peter-magyar-tisza-fidesz-party/

(7) Lili Bayer, ‘ “The time is here”: the ex-government insider shaking up Hungarian politics´, The Guardian, 24 maart 2024, https://www.theguardian.com/world/2024/mar/25/the-time-is-here-the-ex-government-insider-shaking-up-hungarian-politics

(8) Justin Spike, ‘What’s behind Péter Magyar’s ascent to power in Hungary after Prime Minister Orbán’s defeat’, AP News, 12 april 2026, https://apnews.com/article/hungary-election-magyar-orban-challenger-ce08f1cf55219af8773a594b10514547

(9) Gabriela Greilinger & Cas Mudde, ‘Even if Victor Orbán is ousted on Sunday, Hungary’s return to liberal democracy is not guaranteed’, The Guardian, 10 april 2026, https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/apr/10/victor-orban-hungary-peter-magyar-liberal-democracy-fidesz

(10) Voor een mooie sfeertekening (tegengekomen op Bsky), zie: Palma Polyak, ‘Inside Hungary’s Election Meltdown’, Bretton in the Woods, 8 april 2026, https://brettoninthewoods.substack.com/p/inside-hungarys-election-meltdown

(11) Laszlo Gendler, ‘If Orbán Loses Hungary’s Election, It Will Dispel the Air of Invincibility Around Strongmen’, The Unpopulist, 7 apruil 2026, https://www.theunpopulist.net/p/if-orban-loses-hungarys-election

(12) Marianne Szegedy-Maszak, ‘How to Defeat a Very Trumpy Authoritarian Leader’, Mother Jones, 10 april 2026, https://www.motherjones.com/politics/2026/04/authoritarian-prime-minister-viktor-orban-hungary-defeated-by-peter-magyar-tisza-fidesz-party/

(13) Ashifa Kassam & Flora Garamvolgyi, ‘Who is PéterMagyar, the man leading the polls as Hungary prepares for elections?’The Guardian, 10 april 2026, https://www.theguardian.com/world/2026/apr/10/peter-magyar-leading-polls-hungary-election-tisza-opposition

(14) Zie bijvoorbeeld: Martijn van Delft, ‘Trumps inspirator Orbán wankelt, ondanks steun vanuit Washington én Moskou’, Nu.nl, 11 april 2026, https://www.nu.nl/buitenland/6391769/trumps-inspirator-orban-wankelt-ondanks-steun-vanuit-washington-en-moskou.html

(15) Gellert Tamas, The global authoritarian right loves Orbán – and that could cost him Hungary’s election’, The Guardian, 24 maart 2026, https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/mar/24/viktor-orban-hungary-elections-global-authoritarian-right

Peter Storm