“We weten dat we in oorlog zijn”. Interview over de blokkade van een militair konvooi

Op 12 maart reed een trein met tanks door Pisa. De wapenlevering kwam echter tot stilstand en de trein kon urenlang niet verder rijden. Activisten van Movimento No Base (Beweging Geen Legerbases) hadden onverwacht het spoor bezet. We spraken met Paola en Davidee van No Base over de achtergronden van de actie.

Hallo beiden, fijn dat jullie de tijd hebben genomen. Kunnen jullie jezelf en de Movimento No Base voorstellen aan onze lezers?

Paola: De Movimento No Base werd in het voorjaar van 2022 opgericht, toen we hoorden over het project voor een militaire basis in onze regio. Als eerste hebben we een open bijeenkomst georganiseerd met de mensen uit de omgeving. Wat we daarbij ontdekten, was dat dit project een enorme verandering voor onze streek zou betekenen. Hier, tussen Livorno en Pisa, zijn al diverse militaire bases die onderling coördineren en bijvoorbeeld opereren in militaire missies in het Middellandse Zeegebied, Afrika en het Midden-Oosten. Daaronder valt ook Camp Darby, de grootste Amerikaanse militaire basis buiten de VS, die midden in een natuurpark ligt.

Vanwege deze beslissing om de regio zo tot een militair knooppunt te ontwikkelen, hebben we ons georganiseerd. Sinds 2022 willen we verschillende getroffen woonplaatsen samenbrengen in het netwerk Movimento No Base. We zijn begonnen ons te verdiepen in het oorlogsregime. Dat regime bestaat naar onze mening niet alleen uit infrastructuur, maar is ook cultureel van aard. Concreet is te noemen de transformatie van scholen en universiteiten in de zin van militarisering. Daarom proberen we mensen uit verschillende sectoren samen te brengen. Sinds vorig jaar werken we intensiever samen met de arbeiders, vooral met het oog op de stakingen in september en oktober voor Palestina.

Davidee: Toen we twee jaar geleden hoorden over de geplande militaire basis, was er een grote demonstratie met tienduizend mensen op de plek waar die militaire basis neergezet zou worden. Dat was de geboorte van de Movimento. Als gevolg van de protesten werd aangekondigd dat de militaire basis op een andere locatie in de omgeving van Pisa gebouwd zou worden. Dat werd zo aan de mensen verkocht alsof het oorspronkelijke project van de baan was. In werkelijkheid voorzag het nieuwe plan echter in een verdubbeling van de militaire basis voor vijfhonderd miljoen euro, tot een grootte van ongeveer tweehonderd voetbalvelden. Daar moeten speciale eenheden van de Italiaanse militaire politie komen, die ook de training verzorgen van militairen en paramilitairen in andere landen, zoals Soedan of voor Palestijnse autoriteiten. Ze maken daarmee deel uit van het neo-kolonialisme van Italië en de NAVO.

Wat voor acties doen jullie?

Davidee: Na de grote demonstratie hebben we ons werk in de stad Pisa en in de hele regio voortgezet. We hebben ook een gemeenschappelijke plek opgezet waar we samenkomen, het zogeheten Vredespresidium van Tre Pini, op een paar meter van de militaire basis. Daarnaast organiseren we ons met scholieren en studenten en bespreken met hen de militarisering op cultureel niveau. Ook in de kleine plaatsen rondom Pisa zijn fysieke No Base-plekken gecreëerd, waar mensen informatie kunnen krijgen en zich kunnen organiseren. Het tweede deel van de geplande basis moet in de stad Pontedera worden gebouwd, en daarom organiseert de Movimento zich ook daar. We organiseren ons ook samen met de pacifistisch-katholieke beweging van de kerken in de omgeving. We proberen verschillende mensen samen te brengen met een gezamenlijke doel: de bouw van de militaire basis stoppen en strijden voor vrede in plaats van militarisering.

Paola: We zijn actief op scholen met het oog op de cultuur van militarisering. Het leger presenteert zich daar als ‘werkgever’ en creëert ook in de boeken en in de lessen een cultuur waarin oorlog en de ‘natuurlijke competitie’ tussen mensen centraal staan. Vorige maand zijn we ook een campagne gestart tegen de oproep van de regering aan jonge mensen om de wapens op te nemen. We proberen dus de oorlogsmachine te blokkeren met onze acties, maar ook door desertie van de oorlogscultuur, die de publieke opinie beïnvloedt.

Davidee: Een belangrijke stap van de No Base-beweging was een demonstratie in 2023, waarbij we symbolisch de militaire basis zijn binnengedrongen. Dat was een krachtig signaal dat we zelf praktisch moeten ingrijpen om ons leven van oorlog te bevrijden. Dat was alleen mogelijk door het politieke en culturele voorbereidende werk en de informatievoorziening aan de mensen in de regio.

Paola: De politieke partijen op nationaal niveau willen het project koste wat het kost realiseren. En ook de universiteiten spelen daarin een grote rol. Maar de meerderheid van de samenleving wil deze militaire basis niet, en ook daarom moeten we als eerste stap strijden voor de informatie die de politieke partijen niet willen vrijgeven. De staat probeert alle informatie geheim te houden, maar de mensen moeten ervan op de hoogte zijn als er bommen en munitie in onze buurt worden opgeslagen.

Dus het gaat jullie erom aandacht te trekken, of wat is jullie doel?

Davidee: De blokkade van afgelopen donderdag was een zeer belangrijke stap voor de anti-oorlogsbeweging in Italië. Afgelopen september en oktober hadden we een belangrijke beweging voor Palestina. Daarmee is ook de houding van de maatschappij veranderd. Het doel was duidelijk. De keten van deze oorlog moest worden verstoord, zoals de havenarbeiders al hadden gedaan. We hebben gezien dat we ons verder moeten organiseren en de oorlog in zijn logistieke keten moeten blokkeren. En dat het voor iedereen mogelijk is om oorlog te stoppen.

Toen ons vorige week het bericht bereikte dat een zeer groot militair konvooi met voertuigen, munitie en explosieven vanuit de haven van Piombino zou komen, hebben we ons snel met 15-20 mensen verzameld en de trein gestopt door het spoor te blokkeren. Tegelijkertijd hebben we een dringende oproep verspreid om de blokkade te ondersteunen, waar direct honderdvijftig mensen gehoor aan gaven. De politie kon niet ingrijpen, omdat de legitimiteit van deze actie te groot was. Zonder ons reeds opgebouwde netwerk in de regio en onze connecties met de spoorwegarbeiders, de havenarbeiders en de mensen uit de steden, had dit niet zo gewerkt.

Het konvooi zou naar het noordoosten van Italië gaan. Dat is de corridor waardoor normaal gesproken wapens naar Oekraïne gaan. We gaan er dus van uit dat de levering voor die regio bestemd was, aangezien het Italiaanse leger bijvoorbeeld zeer aanwezig is in landen als Roemenië. Maar het was ook mogelijk dat het konvooi op schepen zou worden geladen en naar het Midden-Oosten zou gaan. Voor ons ging het erom dat de staat om 18:00 uur ’s avonds een militaire trein door een civiel station stuurt, zonder iemand te informeren. Als daarbij iets misgaat, kan dat tot een tragedie leiden. Zulke beslissingen, die over onze hoofden heen worden genomen, willen we niet.

Paola: De actie van vorige week was het resultaat van het feit dat er netwerken zijn gevormd tussen de meest uiteenlopende actoren. Anders had ook de verspreiding van de informatie niet gewerkt. Uiteindelijk had de trein als gevolg van de actie een vertraging van meer dan tien uur.

Hoe reageert het publiek op jullie acties? Is er steun of wordt er eerder geprobeerd jullie in diskrediet te brengen?

Paola: De reacties van de mensen waren zeer positief. Er werd veel gereageerd onder onze posts op sociale media en we hebben veel berichten ontvangen van mensen die willen deelnemen aan de bijeenkomsten of verdere blokkadeacties. Dat toont ons dat een meerderheid van de bevolking de oorlog niet wil en dat het duidelijkste signaal is om je er met je lichaam tegen te verzetten. Sinds de genocide hebben veel mensen deze wens geuit, maar bij velen was er ook angst. In die zin was de actie effectief om te laten zien dat het mogelijk is. De politie kon niet zo bruut reageren, omdat ze niet nog meer publiciteit voor deze actie wilde creëren.

Davidee: Natuurlijk weten we ook dat de wapens uiteindelijk toch op hun bestemming zijn aangekomen. We konden helaas geen gat in de grond graven en de wapens daarin laten verdwijnen. We zijn niet naïef, maar we willen laten zien dat iedereen iets kan doen, zich kan organiseren. We zijn met meer dan zij, en we kunnen ook sterker zijn dan zij. We kunnen onszelf tussen de oorlogslogistiek plaatsen. Dat kan betrekking hebben op militaire bases, maar ook op de verscheping van wapens in havens of de betrokkenheid van universiteiten, zoals de Palestinabeweging wereldwijd heeft laten zien. We willen onze mobilisaties vergroten en mensen laten deelnemen op de manier die voor hen mogelijk is.

Oorlog naar buiten toe betekent altijd ook oorlog naar binnen toe. De mensen die tanks blokkeren zijn daarbij doorgaans niet bepaald de beste vrienden van de staat – welke repressie hebben jullie ervaren en hoe gaan jullie daarmee om?

Davidee: We hebben de wraak voor onze actie al gezien. Ons vredeskamp in het bos werd na de actie ontruimd. We willen dat kamp nu nog groter en met de deelname van nog meer mensen opnieuw opbouwen. Natuurlijk is er de wil van de staat om mensen in de gevangenis te stoppen of hard te straffen. Tijdens de Palestina-protesten werden strenge wetten aangenomen tegen het blokkeren van wegen of de wapenindustrie. Desondanks ontstond daardoor de grootste beweging in decennia. Het gaat er dus om in hoeverre we erin slagen om legitimiteit voor onze beweging op te bouwen en daarmee het vermogen om ons te verdedigen tegen oorlog en de gevolgen daarvan. We hebben er veel vertrouwen in dat er bij onze toekomstige acties ook de solidariteit zal zijn die nodig is als bescherming tegen de staat.

Paola: Oorlog naar buiten en oorlog naar binnen zijn twee zijden van hetzelfde fenomeen. Repressie dient niet alleen ter bestraffing, maar vooral ter disciplinering en om mensen van verzet af te houden. Maar de pogingen om de beweging te criminaliseren en de mobilisaties te stoppen, werken niet. Gedurende twee jaar werd een wettelijke basis voor de criminalisering van blokkades gecreëerd, maar daarna werd er desondanks van alles geblokkeerd. Het belangrijke is dat ze nu op onze acties moeten reageren, en wij niet meer alleen op wat zij doen. De criminalisering is niet efficiënt gebleken. Als we een stap vooruit zetten en onze mobilisaties versterken, dan bevinden we ons in een betere, actieve positie.

Davidee: Onze grondwet stelt dat Italië oorlog afwijst en niet deelneemt aan oorlogen. Het strookt met de mentaliteit van onze samenleving dat we dergelijke oorlogen niet steunen. De Italiaanse staat bevindt zich in een lastige situatie: hij weet niet hoe hij ermee om moet gaan dat hij de VS steunt in hun oorlog tegen Iran. Terwijl de staat zegt niet in oorlog te zijn, worden er wapens naar de oorlogsgebieden gestuurd, en de Italiaanse marine naar Cyprus. Overal in Italië zijn er Amerikaanse bases, waar troepen uit de Iran-oorlog naartoe komen en nieuwe naartoe worden gestuurd. We weten dat we in oorlog zijn. De regering weet echter niet hoe ze dat moet legitimeren. Dat betekent dat de staat zeker gewelddadiger zal optreden, maar zich op zeer, zeer glad ijs begeeft.

Gaza, Venezuela, Syrië, Iran, Cuba. Wat heeft de anti-militaristische beweging nodig voor 2026?

Paola: Samen kunnen we het oorlogsregime in al zijn vormen blokkeren. Tegelijkertijd moeten we ons sociale alternatief versterken, oftewel de manier waarop we samenleven. Ook wij als Movimento bevinden ons in een grote transformatie. Al met al is dit een belangrijk punt voor de anti-oorlogsbeweging wereldwijd. Hoe kunnen we een maatschappij creëren die vrede en gezamenlijkheid voortbrengt en geen oorlog? Oorlog is het natuurlijke gevolg van het huidige systeem, en het heeft oorlog nodig om zichzelf te reproduceren. We staan ook in contact met andere regio’s waar precies dezelfde gevolgen van militarisering zichtbaar zijn, zoals op Sicilië, Sardinië en vele andere plaatsen. Daar gaat de militarisering hand in hand met de verarming van de bevolking, fragmentatie en geweld tegen het milieu.

Davidee: Sardinië is daar ook een goed voorbeeld van. De militarisering is een middel om het sociale weefsel kapot te maken, en het verzet van regio’s te vernietigen. Pisa en Livorno hebben een rijke geschiedenis van verzet door arbeiders en studenten. We kunnen de actie van donderdag niet als een overwinning bestempelen, maar we zeggen wel dat het een belangrijke stap was, omdat we een boodschap van verzet konden verspreiden dat voortgezet moet worden.

Paola: We spreken van een internationalisme van zowel arbeiders als studenten, die al naargelang hun levensomstandigheden in actie komen en een boodschap uitdragen dat ze de oorlog afwijzen en in die zin voor internationalisme staan. Dat is een zeer krachtig middel en wij zeggen dat iedereen, op elke plek, internationalisme kan praktiseren.

Willen jullie onze lezers nog iets meegeven?

Davidee: We hopen dat we onze strijd in de toekomst nog meer kunnen bundelen. De omstandigheden in Italië zijn anders dan in Duitsland en ook het optreden van de staten verschilt. We zijn er echter van overtuigd dat er overal havens of militaire bases zijn die wachten om geblokkeerd te worden. Iedereen kan een doelwit vinden en bijdragen aan het scheppen van vrede. Wij zijn er voor iedereen die samen met ons wil strijden.

Hartelijk dank!

(Dit interview verscheen op 19 maart 2026 op de website Lower Class Magazine onder de titel “Wir wissen, dass wir im Krieg sind – Von der Blockade eines Militärkonvois”.)