Pauze in Iran, massamoord in Libanon

Wapenstilstand, dus toch. Vlak voor het verstrijken van de deadline die Trump aan Iran had gesteld. Twee weken gaat het duren, en er komen onderhandelingen tussen Iran en de VS. Opluchting alom, aandelenkoersen stijgen en olieprijzen dalen, back to business. Intussen, in Libanon…

Maar niets is definitief. Die VS uit intussen alweer dreigementen, en Iran maakt ook duidelijk dat het niet over zich gaat laten lopen. Eisen lopen ver uiteen. De VS wil dat Iran in geen geval over uranium beschikt. Iran wil dat de oorlog definitief stopt, inclusief de aanvallen op haar bondgenoten, waaronder dus Hezbollah in Libanon. En ja, dan die Straat van Hormuz. Die gaat open, maar Iran heeft daarbij een faciliterende rol. Voordat de VS en Israël hun aanvalsoorlog op Iran lanceerden, was die rol er niet en was er vrije doorvaart. Iran heeft hier dus een sterkere positie gekregen. De VS heeft gedaan gekregen dat de vaart die voor de oorlog niet onderbroken werd, nu onder voorwaarden kan worden hervat. Some victory indeed, een beetje zoals Duitse troepen zich in 1944 onophoudelijk ‘zegevierend’ terugtrokken tot ze in Berlijn waren.

Het is maar een voorbeeld dat wijst op de krachtsverhoudingen: Iran heeft zware klappen gehad maar heeft door de doorvaart te ontwrichten en grote schade in Golfstaten aan te richten, haar machtspositie gedemonstreerd en zelfs verstevigd. Iran heeft standgehouden tegen twee van de sterkste militaire machten ter wereld, die allebei omverwerping van de Iraanse regering en staat beoogden. De agressieoorlog is dus feitelijk mislukt, de Iraanse staat kan met reden een soort overwinning claimen. De bevolking van Iran heeft daar minder aan dan niets. Onder die bevolking zijn enkele duizenden doden gevallen, slachtoffer van moorddadige bombardementen op scholen, universiteiten, ziekenhuizen, industrie, spoorwegnet en woonblokken. De Iraanse staat is overwinnaar. De bevolking van die staat hoort echter onder de grote verliezers.

Die bevolking krijgt nu even geen bommen meer op het hoofd, maar wel veiligheidsfunctionarissen op straat langs de deur om elk spoor van oppositie te verpletteren. Dat is makkelijker geworden daar de westerse agressors zich als bevrijders trachtten te vermommen, dus nu kan de staat critici als handlangers van de imperialisten extra hard aanpakken. En nu ‘revolutionaire’ gardisten zich niet meer op de agressors hoeven te concentreren, komt er des te meer capaciteit en aandacht vrij voor repressie. Nee, voor de bevolking van Iran is weinig gewonnen. Die is feitelijk dubbel verliezer, van luchtaanvallen en van staatsterreur.

Of dit bestand intussen de twee weken gaat halen, staat te bezien. En wat er gaat gebeuren nadat het bestand is afgelopen eveneens. Het is fijn dat mensen in Teheran en in heel Iran nu even gevrijwaard zijn van dagelijkse dodelijke luchtaanvallen. Maar het gevaar is geenszins geweken. Het achterliggende doel, vooral de ambitie om Iran als regionale macht die tegenwicht kan bieden tegen Israëlisch expansiestreven, uit te schakelen en te breken, is niet bereikt. De VS kan niet tevreden zijn en Israël al helemaal niet. Dat had veel en veel verder willen gaan dan wat ze de afgelopen veertig dagen heeft kunnen aanrichten.

Hoe Israël haar ambities realiseert, maken mensen in Libanon mee. Eerste berichten over de wapenstilstand wezen erop dat die ook voor Libanon zou gelden. Israël maakte aan dat idee zeer hardhandig en snel een einde. Met intensieve en grootschalige luchtaanvallen teistert de Israëlische moordmachine de Libanese hoofdstad Beiroet en tal van andere locaties in het al zo getergde Libanon. Aljazeera meldt, naast veertien doden vanwege bombardementen in Sidon, Beiroet, Adloun en Douris, ook nog eens tien doden vanwege een luchtaanval op een begrafenis in Shmestar. Dit is volstrekt geen compleet beeld van de aangerichte verwoesting en van de aantallen slachtoffers dat de Israëlische aanvallen kosten..

Volgens Israël staat de “oorlog” (beter: moordpartij) in Libanon los van de oorlog tegen Iran: het is een afzonderlijk conflict. Dat is curieus want Israël lanceerde luchtaanvallen nadat hezbollah op 2 maart een handjevol raketten richting Israël had gestuurd – en Hezbollah beargumenteerde die raketten als antwoord op de moord op Khamenei, geestelijk leider van sjiieten in Iran en bij Hezbollah als sjiitische organisatie in hoog aanzien. Anders gezegd: Hezbollah reageerde op de agressie tegen Israël; als Israël haar aanvallen in Libanon motiveert als antwoord op die raketten, dan erkent het daarmee dat de twee conflicten wel degelijk gekoppeld zijn. Maar nu komt het weer beter uit om er een afzonderlijke strijd van te maken, zodat Israël door kan gaan met moorden in Libanon terwijl het met tegenzin in Iran is gestopt.

Natuurlijk waren de raketten van Hezbollah een voorwendsel voor Israëlische luchtaanvallen, geen legitieme reden. Israël had al voor 2 maart de wapenstilstand die toen in Libanon van kracht was, zeer vaak geschonden. Israël heeft vanaf die dag tot aan vannacht al meer dan vijftienduizend mensen in Libanon de dood in gejaagd en ruimschoots boven een miljoen mensen op de vlucht gejaagd. Dat Israël nu haar luchtaanvallen nog intensiveert, laat overduidelijk zien dat het land niet zozeer reageert op wat Hezbollah doet, maar zelf voor oorlog en overheersing kiest. Niet alleen met bombardementen, ook met evacuatiebevelen, en met het gaandeweg inpikken van flinke stukken Libanon. Er is daar een etnische zuivering gaande, er dreigt annexatie, en de intensiteit van de luchtaanvallen begint gaandeweg genocidale proporties aan te nemen.

Intussen dreigt een Iraanse functionaris al met een gewapende reactie op de Israëlische aanvallen op Libanon. Israël kan wel roepen dat de strijd in Iran en Libanon los van elkaar staan, de realiteit laat anders zien. Dat Iran en de VS keurig vrede gaat sluiten terwijl Israël ongestoord Libanon blijft verpulveren in naam van de strijd tegen Irans bondgenoot Hezbollah, is niet heel aannemelijk. Al geloof ik ook niet dat de Iraanse regering bereid is een al te hoge prijs te betalen voor dat bondgenootschap met Hezbollah – een bondgenootschap dat Iran ook niet van Israëlische en Amerikaanse agressie heeft weten te vrijwaren.

Terwijl een fragiel bestand in en om Iran vorm krijgt, maar elk moment ontregeld kan raken, gaat het moorden in Libanon dus sowieso door. En terwijl “de wereld opgelucht ademhaalt” – we kunnen weer goedkoper tanken, “we” hoeven onze vakantie naar Dubai misschien niet te cancelen – begraven nabestaanden hun doden. Intussen gaan koning, koningin en premier op bezoek bij de presidentiële flapdrol in Washington. Op audiëntie bij een op hol geslagen gangster. Je moet er maar zin in hebben.

Peter Storm

(Dit artikel verscheen eerder op zijn weblog Egel.)