Actie tegen datacenters breidt zich dit weekend uit over heel Europa

Maatschappelijke organisaties roepen op tot een onmiddellijk moratorium op grote datacenters in Europa. Het initiatief „Stop Dirty Data Centres” organiseert op 6 en 7 november protesten en door de gemeenschap geleide acties. Vrijdag vindt er een protest plaats tegen een datacenter in Zuid-Berlijn. (en in Amsterdam West, vert.)

Door Muna Turki, netzpolitik | Origineel op website Netzpolitik, vertaling globalinfo.nl

5 november, 2026 4 min leestijd

Door Muna Turki, netzpolitik

“Stop Dirty Data Centres” roept op tot een onmiddellijk moratorium op grote datacenters in Europa. Het initiatief organiseert op 6 en 7 november protesten en door bewoners geleide acties. De acties worden gecoördineerd in ten minste negen Europese hoofdsteden, waaronder Berlijn.

Achter de protesten staat een nieuw pan-Europees initiatief met de naam „Stop Dirty Data Centres“. Met meer dan 100 deelnemende groepen uit heel Europa is dit de eerste keer dat acties tegen datacenters op het hele continent gecoördineerd worden.

De EU wil de capaciteit verdrievoudigen

De protesten vinden plaats op een moment dat de Europese Unie erop aandringt haar digitale infrastructuur uit te breiden. In haar „AI Continent Action Plan”, dat in april 2025 werd gepubliceerd, heeft de Europese Commissie zich ten doel gesteld de capaciteit van de datacenters in de EU binnen vijf tot zeven jaar minstens te verdrievoudigen.

Gemeenschappen en maatschappelijke organisaties maken zich steeds meer zorgen over de plannen om deze projecten versneld door te voeren. De afgelopen maanden zijn er in heel Europa lokale en nationale bewegingen ontstaan in de buurt van geplande locaties voor datacenters. Zij hebben de publieke aandacht gevestigd op het debat over het soort digitale infrastructuur dat de samenleving nodig heeft, waar deze moet worden gebouwd en onder welke voorwaarden, met name op milieugebied.

Lessen uit de hele wereld

Stop Dirty Data Centres pleit voor het instellen van een moratorium als middel om een heroverweging af te dwingen van wat de organisatie de „schade“ noemt die door datacenters wordt veroorzaakt. „Datacenters verergeren de crisis rond de kosten van levensonderhoud voor Europeanen overal, waardoor de afhankelijkheid van Amerikaanse technologische macht en fossiele brandstoffen wordt bestendigd, terwijl democratie en klimaatdoelstellingen worden opgeofferd“, zegt Michelle Thorne, directeur Strategie bij de Green Web Foundation en een van de organisatoren van het protest in Berlijn.

Een moratorium is een wettelijk toegestane tijdelijke pauze, opschorting of uitstel van een specifieke activiteit. Zo kunnen autoriteiten bijvoorbeeld vergunningen voor de bouw of exploitatie van een datacenter voor een bepaalde periode opschorten, of totdat aan bepaalde voorwaarden is voldaan.

Het protest tegen datacenters is de afgelopen jaren een wereldwijd fenomeen geworden, van Chili tot India.

In de Verenigde Staten is al gebleken dat moratoria, afkomstig van het grassroots-niveau, effectief zijn. Lokale groeperingen hebben daar sinds begin 2025 datacenterprojecten ter waarde van meer dan 300 miljard dollar (268 miljard euro) tegengehouden of vertraagd. Dat blijkt uit Data Center Watch, een project van het Amerikaanse onderzoeksbureau 10a Labs.

In 2019 stopte Singapore met het goedkeuren van nieuwe datacenters. De stadstaat beëindigde deze pauze in 2022, waarbij de gestelde voorwaarden ertoe leidden dat er selectiever werd omgegaan met toekomstige projecten.

Geplande acties in Berlijn

In Berlijn organiseren activisten vrijdagmiddag een demonstratie in de wijk Mariendorf, waar een datacentrum gepland staat. Het verzamelpunt voor de demonstratie is Lankwitzstraße 45 in 12107 Berlijn om 13.00 uur.

Zaterdag organiseren de milieugroep Grüne Liga en het initiatief „Nodes of Resistance“ een conferentie met als titel „Connect the resistance – stop datacenters!“.

Tegelijkertijd heeft de ngo voor digitale rechten AlgorithmWatch een grootschalige e-mailcampagne gelanceerd tegen wat zij „klimaatvernietiging aangewakkerd door de AI-hype“ noemt. De campagne komt op het moment dat de Bondsdag, het Duitse parlement, zich deze maand opmaakt om te stemmen over een versoepeling van de Energie-efficiëntiewet.

In de loop van de zomer heeft de groep meer dan 160.000 handtekeningen verzameld voor een petitie tegen de door de regering voorgestelde hervormingen. Parlementsleden van de Sociaal-Democraten (SPD), de Groenen en Die Linke hebben de petitie in ontvangst genomen, terwijl de centrumrechtse CDU/CSU dit heeft geweigerd.

Samen met het Milieu-instituut München meldt AlgorithmWatch dat inmiddels meer dan 20.000 mensen een e-mail hebben gestuurd naar SPD- en CDU/CSU-parlementsleden in de energiecommissie van het parlement. „Met name de CDU/CSU wil de duurzaamheidsregels voor datacenters afzwakken – zelfs nog meer dan het toch al magere wetsontwerp van de regering voorziet”, aldus Julian Bothe, senior beleidsmanager bij AlgorithmWatch.

(Aanvulling globalinfo: in Amsterdam is op 6 november actie bij de bouwput voor een datacentrum voor microsoft in West, vlakbij station Sloterdijk. Met onder andere een demonstratie om 12:00 uur (Plimsolweg Sloterdijk))