Ze grossieren in racistische bedreigingen en geweld, maar Coenfans huilen wanneer een van hen “racist” genoemd wordt

Maandelijks vindt in Hoorn een demonstratie plaats voor de verplaatsing van het standbeeld van genocidepleger JP Coen naar het Westfries Museum. De verslagen en vooral de video’s die we daarvan maken worden vooral op Facebook steevast bedolven onder honderden verontwaardigde reacties, vol scheldpartijen, bedreigingen, racisme en andere haat. Zo ook in augustus weer. Maar deze keer deed men ook een beroep op ons mededogen. We hadden een van de Coenfans die maandelijks opduiken een “racist” genoemd. Of we zo vriendelijk wilden zijn om dat woord weg te halen, want het zou de goede man geen recht doen.

De maandelijkse demonstraties worden georganiseerd door We Promise in samenwerking met de Werkgroep Slavernijverleden Hoorn, waarin ook Doorbraak en Change the Future of Maluku meedoen. De Verenigde Naties hebben kolonialisme verklaard tot een van de ergste misdaden tegen de mensheid en de menselijkheid. Toenmalige premier Rutte en koning Willem Alexander hebben namens staat en koningshuis excuses aangeboden voor het slavernijverleden. Maar in Hoorn blijven ze doodleuk Coen vereren, de grondlegger van de koloniale plantage-economie waar tot slaaf gemaakten als dwangarbeiders de specerijen moesten leveren aan Nederland, nadat vrijwel alle inwoners van de Banda-eilanden onder verantwoordelijkheid van Coen waren uitgemoord.

Dat eerbetoon, in de vorm van een standbeeld op het centrale plein van Hoorn, de Roode Steen, moet stoppen. Een deel van de Horinezen lijkt echter te menen dat hun stad niet in Nederland ligt en dat de morele overwegingen achter de excuses voor hen niet gelden. En dat hun stad zich volkomen immoreel mag opstellen, omdat het beeld van Coen er nu eenmaal staat en bij Hoorn hoort.

In enkele van onze recente filmpjes zijn Horinezen te zien die zich volkomen superieur achten, en die de anti-racisten in de demonstratie bedreigen en fysiek geweld aandoen alsof het voor hen de normaalste zaak van de wereld is. En iedere keer als we die filmpjes plaatsen op Facebook, die beruchte hangplek voor voornamelijk oude, witte gefrustreerde mensen, dan blijken er nog veel meer Horinezen en anderen hun haat richting de demonstranten kwijt te moeten.

In totaal zo’n zevenhonderd mensen reageerden op het laatste filmpje (zie hierboven) op onze beide Facebookpagina’s Doorbraak en Taylan Devrim, waarvan de overgrote meerderheid – maar gelukkig niet iedereen – negatief. We blocken alle afzenders en verwijderen hun haat, zodat niet alle Facebook-gebruikers daarmee geconfronteerd hoeven te worden. Maar om toch een indruk te krijgen, hier een vijftal willekeurige (niet-geredigeerde) citaten. Trigger warning!

• “Wat een stelletje mongolen zijn het toch ook. Nietsnutten! Voegen totaal niets toe aan de economie en houden alleen hun hand op!”.
• “Zijn altijd de zelfde soort volk die iets te klagen hebben hier in nederland, die de roes uit het buitenland hebben. Als het je niet bevalt, fijn terug gaan waar je thuis hoort. Nee dat willen ze niet omdat ze hier geld krijgen en in eigenland moet werken ervoor. En mensen die dat volk steunen zijn ook labiele volk die te veel pillen/spuiten gebruikt hebben.”
• “Pleur je op naar Afrika, lekker in een leme hutje, water uit een waterput vieze linkse huichelaars….”
• “Tijd om ze weer aan de ketting te zetten en met de zweep erover…”
• “Coen is vergeten je voorouders op te kn.p.n”

En dan is Doorbraak nog een organisatie zonder bekende gezichten, en degenen die de verslagen schrijven en de beelden maken zijn overduidelijk oudere witte mannen, Harry Westerink en ik. Van We Promise daarentegen zijn vooral twee vrouwen van kleur bekend, en de scheldpartijen en haat die hen ten deel vallen doen die richting ons verbleken.

Wat vrijwel alle reacties van Coenfans kenmerkt zijn de scheldpartijen en de haat. Zo zouden de demonstranten “werklozen” zijn, hun hand ophouden en eindelijk iets nuttigs moeten gaan doen. Onze uitkeringen zouden moeten worden stopgezet. Tegelijk zouden we dan ook weer “beroepsdemonstranten” zijn die ervoor betaald worden om de straat op te gaan. En als we dan toch per se willen demonstreren, dan zijn er ontelbare andere dingen belangrijker, zo verzekeren velen die waarschijnlijk zelf geen poot uitsteken om de wereld beter te maken. Maar omdat we niet naar hen luisteren zouden we “oost-indisch doof” zijn, iets wat koloniale uitbuiters zeiden als inheemse slaafgemaakten in hun ogen onvoldoende hard voor hen werkten.

In zowat de helft van de reacties werd geroepen dat de demonstranten afkomstig waren uit gesloten GGZ-instellingen, en ontsnapt waren of een dagje uit mochten. Of die instellingen hadden de deuren opengezet, “zoals ook in Marokko”. Ook waren er seksistische opmerkingen richting de vrouwen onder de demonstranten, over hun leeftijd, hun uiterlijk en dat ze verkracht moeten worden.

Naar aanleiding van de bak water die iemand naar ons gooide tijdens de meest recente demonstratie, meenden tientallen dat er beter bakstenen, brandende olie, hete frituurolie, emmers stront, urine, boterzuur of accuzuur ingezet had kunnen worden. Anderen riepen op tot knokploegen, “van de straat slaan”, met “honkbalknuppels”, “bij de enkels afbreken”, “in het IJsselmeer gooien”, “de gracht ingooien”, “enkele reis naar de Waalsdorpervlakte”, “afschieten”, “linkse k..kerhonden afmaken”, “euthanasie”, en hoe dan ook vonden veel mensen dat je de demonstranten “legitiem mag slaan” want het is “links tyfusvolk”, “stinkend”, “uitschot”, “landverraders” bij wie ze de “kop moeten kaalscheren” en “het land uittrappen”. “Oprotten als het hier niet bevalt”.

Maar weinig mensen zullen zich er een voorstelling van kunnen maken hoe het is om bekend te staan als anti-racist, en tussen de maandelijkse demonstraties door ook in Hoorn te moeten vertoeven. Er hoeft er maar één te zijn die de bedreigingen ten uitvoer wil gaan brengen en we hebben een bloedbad: stochastisch terrorisme. Gelukkig heeft een groeiend aantal Horinezen genoeg van het koloniale eerbetoon en het verbale en fysieke geweld van de coenfans. Maar openlijk durven ze dat nog niet te tonen, want de sociale controle van haters is enorm.

Opmerkelijk is dat geen enkele van de honderden coenfans op Facebook een andere aanspreekt en zegt: “ik ben ook voor Coen, maar die scheldpartijen en bedreigingen gaan echt te ver”. Kennelijk doen de gevoelens van onveiligheid van demonstranten er totaal niet toe, zeker niet die van de niet-witte anti-racisten. De coenfans achten zich superieur en onaantastbaar en menen overal mee weg te kunnen komen. Nul empathie voor anti-racisten.

Het is niet dat geen empathie kennen. Maar ze beperken het uitsluitend tot de witte Horinezen, hun eigen crowd. Zo sprongen ze massaal in de bres voor een van de coenfans die maandelijks hun genocidaire held komt verdedigen, en waarover we in ons meest recente verslag schreven dat ie een “racist” is. De man had bij de voorgaande demonstratie de zwarte KOZP-organizer Jerry Afriyie uitgemaakt voor “Zwarte Piet”. En tijdens de meest recente demonstratie stelde hij zich meerdere keren dreigend op richting een zwarte activiste, en meer dan eens deed hij de afgelopen maanden mislukte pogingen tot intimidatie door vlak voor mij te gaan staan. Geen lievertje, zullen we maar zeggen.

Toch spraken Horinezen ons aan op Facebook, stuurden ze mails en spraken ze voicemails in. Ze wisten zelfs een artikel te krijgen in de lokale media. De man zou volgens dat stuk “veel steun krijgen van mensen die vinden dat hij onterecht of te gemakkelijk als racist wordt weggezet. Hun boodschap is vooral: voer de discussie op basis van feiten en argumenten, maar plak niet zomaar een zwaar etiket op iemand.” In mails die wij ontvingen lazen we onder meer: “Dit is zo verkeerd iedereen in Hoorn weet dat degene die voor racist word uitgemaakt verre van is. Ieder jaar dag in dag uit zet hij zich in voor iedereen die het minder heeft in Hoorn en daarbij heeft kleur nog nooit uitgemaakt voor hem!!”. Een ander: “Jullie moeten je ogen uit de kop schamen om een foto van één van de grootste weldoeners van Hoorn op jullie pagina te plaatsen met daarbij de tekst racist!”

Op Facebook schreef We Promise deze reactie op het artikel: “Het artikel verschuift de discussie helaas van gedrag naar de vraag of iemand ‘persoonlijk een racist is’. Daarmee wordt de kern gemist. Racisme gaat niet over iemands imago of hoe vrienden hem omschrijven, maar over concrete uitspraken en handelingen. Wij hebben gedocumenteerd dat een zwarte man werd uitgemaakt voor “Zwarte Piet” door Jan van der Gracht. Dat is racistisch. Wie niet als racist bestempeld wil worden, moet simpelweg geen racistische dingen zeggen of doen. Dat is geen aanval op iemands karakter, maar een benoeming van feitelijk gedrag.

Dat vrienden en kennissen op Facebook zeggen: ‘zo ken ik hem niet’, zegt niets over de vraag of bepaalde uitspraken en gedragingen racistisch zijn. Aardig gevonden worden door anderen sluit racistisch gedrag niet uit. Het is precies dit soort verschuiving van de discussie – van gedrag naar persoonlijkheid – dat een eerlijk gesprek onmogelijk maakt. Wij hebben ook veel reacties gehad van mensen die schrokken van het gedrag dat Jan van der Gracht tentoonstelt tijdens de demonstraties tegen Coen, deze versie van hem hebben velen nog niet gezien. Beelden en geluidsopnamen liegen echter niet.

Wij zeggen ook niet dat iedereen die het standbeeld wil behouden een racist is. Maar racistisch gedrag, agressie en intimidatie moeten we kunnen benoemen, zeker wanneer dit zich tijdens vreedzame demonstraties herhaaldelijk voordoet. Daar staan wij voor. Daarom pleiten wij ervoor het standbeeld te verplaatsen naar het Westfries Museum, waar context en duiding mogelijk zijn. Niet om geschiedenis uit te wissen, maar om haar volledig te vertellen.

Maak van racisme en intimidatie geen ‘verschil van mening’ over het standbeeld. Benoem wat er gebeurt. Daar begint een eerlijk gesprek – en daar begint ook echte verantwoordelijkheid. Het telkens verdraaien van het narratief helpt niemand vooruit. Wij denken dat heel veel mensen hier in Hoorn geen racisme kunnen herkennen, laat staan erkennen of iets tegen doen. Mensen die racistisch gedrag vertonen bepalen niet zelf of iets wel of niet racistisch is. Er is nog heel veel educatie nodig in Gemeente Hoorn.”

Eric Krebbers