Wetteloosheid bij de Nederlandse politie? (patronen)

February 10, 2026

Vertaald het gebrek aan moraal in politie appgroepen, zich naar de werkvloer, de straat, corruptie en geweld?

Duur, omvang, bereik, leeftijdsspreiding, diepte, normering, vervolging en toekomstige aanpak van het racisme, seksisme, antisemitisme en anti-islamisme bij de politie wordt door voorbeelden van appende agenten van de afgelopen tien jaar geïllustreerd. Het beeld is niet fraai.

Wie die voorbeelden bekijkt ziet dat van Zeeland tot Noord-Nederland, van Noord-Holland tot Oost-Nederland en van Limburg tot de Hofstad, de hoofdstad en de Domstad racistische, seksistisch (niet alleen jegens vrouwen ook tegen mensen met een andere seksuele geaardheid), antisemitische en anti-islamitische teksten in aanzienlijke delen van de politie voorkomen. Er is sprake van een brede geografische spreiding.

Ook de leeftijd van de verdachte agenten is zeer divers. Van aspirant agenten tot gepensioneerden en van functionarissen van middelbare leeftijd tot senioren, iedereen lijkt vertegenwoordigd, net zoals zowel mannen als vrouwen. Qua functie komen niet alleen de aspirant agenten voor, maar ook leidinggevenden, leden van de ondernemingsraad, docenten, vertrouwenspersonen, leidinggevenden en zelfs de korpsleiding.

Veel appgroepen laten niet alleen racistische, seksistisch, antisemitische en anti-islamitische zien maar ook uitingen van extremistisch gedrag zoals dierenporno, kinderporno, necrofilie, geweldsfantasieën ten aanzien van burgers en verdachten, gevaarlijk vuurwapen gebruik en ander onprofessioneel gedrag.

Bij veel daders van grensoverschrijdende appgroepen is er naast het digitale gedrag ook sprake van volgens de politie ‘ongepast’ gedrag (racisme en seksisme) op de werkvloer zowel daadwerkelijk verbaal als digitaal en zelfs live gedrag. Door de zeer beperkte informatie die de politie verstrekt is niet duidelijk of het appgedrag volgt op het handelen op de werkvloer of andersom.

Naast dit handelen ten aanzien van collega’s wordt ook een relatie zichtbaar tussen enerzijds racistisch en seksistisch appen, geweldsfantasieën in sociale media uitingen en geweld tegen burgers en verdachten op straat of in het politiebureau. Of deze relatie lineair is wordt niet duidelijk uit de voorbeelden door het gebrek aan transparantie van de overheid, maar de gegevens verwijzen wel naar een verband tussen appgeweld en daadwerkelijk geweld.

Ook corruptie duikt op bij de racistisch en seksistisch appende agenten. Van Zeeland tot Noord-Nederland en ook in de hoofdstad blijken de appende agenten niet alleen een gebrekkige moraal te hebben op social media, maar ook ten aanzien van het delen van politie-informatie met derden al dan niet verdachten van crimineel handelen. Er is dus sprake van een spill over effect van immoreel handelen op één vlak (appen) dat zich vertaald naar andere terreinen zoals extremistische uitingen, geweld, maar dus ook corruptie.

Wat de duur en de omvang voor invloed hebben op het corrumperen van individuele agenten en het gehele apparaat wordt niet duidelijk uit de voorbeelden, maar als appgroepen lange tijd kunnen bestaan is de kans op een beïnvloeding van andere agenten aanzienlijk. En aangezien de politie vaak pas reageert als de media aandacht besteden aan racistische en seksistische agenten kunnen appgroepen naar alle waarschijnlijkheid lange tijd bestaan waarbij jaren geen uitzondering is.

Naast langdurig bestaan van onbeschoft gedrag blijken uitingen vaak breder verspreid dan selecte kleine appgroepen. Social media uitlatingen lijken over meerder groepen verspreid, daarnaast zijn er clubjes “notoire racisten,” is er sprake van een “hardnekkige cultuur” die vaak “langdurig”, “geruime tijd”, “stelselmatig” is verziekt in basisteams of breder. Bij de nu bekende appgroepen en de diverse basisteams gaat het om tussen de 5%/10% en 15% van de politiefunctionarissen. Cultuur, verspreiding van de uitingen en gedrag van leidinggevenden duidt op een breder bestaan van het onprofessionele gedrag.

Doordat de leiding tot op het niveau van korpschef hetzelfde gedrag vertonen als de doorsnee racistische en seksistische agenten is de aanpak van racisme bij de politie zeer gebrekkig. Daarnaast wordt keer op keer benadrukt dat het om ‘goede dienders’ zou gaan, wat dat ook moge inhouden. Logischerwijs volgt hieruit een beleid van geringe bestraffingen en doorgaan alsof er niets is gebeurd.

Dit gebrek aan moreel leiderschap en normering wordt versterkt door het uitblijven van strafrechtelijke vervolging waardoor er slechts sprake is van een soort mediation. Keer op keer wordt ook nog eens gesteld dat de politiefunctionarissen het zo zwaar hebben. Het gebrek aan serieus leiderschap is niet onlogisch omdat de leiding regelmatig meedoet aan het ‘ongepaste gedrag’. Daarnaast is het onderscheid in de houding ten aanzien van racistische agenten tussen politie en openbaar ministerie vervaagd. De houding van Fred Westerbeke (Eerst officier van justitie vervolgens korpschef) in Rotterdam is daar een sprekend voorbeeld van.

Het is dan ook niet vreemd dat binnen het gehele politieapparaat weinig kritiek klinkt. Politiefunctionarissen die wel kritiek uiten worden weggepest, overgeplaatst of ontslagen. Voormalig lid van de korpsleiding van de Nationale Politie Liesbeth Huyzer, wuifde alle kritiek weg door te stellen dat “grensoverschrijdend gedrag binnen alle organisaties voorkomt.”

Is de politie echter te vergelijken met “alle organisaties” en is het feit dat agenten op straat wapens dragen en die mogen gebruiken niet een reden om scherp te letten op wie ‘de organisatie’ de straat op stuurt? Is de Nationale Politie al getransformeerd in een korps zoals het wordt geportretteerd in Panorama documentaire ‘Undercover in the Police’.

Een politie die bol staat van alom aanwezig giftig gedrag “toxic behaviours” zoals “racism, misogyny and officers revelling in the use of force” (Racisme, seksisme en zich verkneukelen aan het gebruik van geweld jegens verdachten)? Is de wervingshouding van de Nederlandse politie al verworden tot die van de Amerikaanse immigratiedienst ICE (Immigration and Customs Enforcement agency), waar iedereen die een wapen kan gebruiken en slechts geïnteresseerd is in het jagen op vreemdelingen, zonder veiligheidschecks welkom is? De houding van de korpsleiding is al tien jaar niet geruststellend.

Artikel als pdf

Wetteloosheid bij de Nederlandse politie? (analyse)

Wetteloosheid bij de Nederlandse politie? (data)

BBC Panorama documentaire Undercover in the Police 2025

Hundreds respond after Panorama documentary exposes Met Police racism and misogyny

Met plunged into crisis amid fresh claims of misogyny and racism

Shocking Panaroma documentary sees Met officers dismiss rape survivors

Te kijken hier Panorama Undercover in the Police (01 Oct 2025)

of hier Panorama 2025 10.01 Undercover in the Police

Ondertussen in Frankrijk 2026

Protests in Paris over death of migrant worker in police custody