Mustapha bij anti-fascistisch protest: “Wij komen met wijkbonden vol moed, met buurten die weigeren te verdwijnen, met kraakpanden als monumenten van solidariteit”

Gisteravond deden in Utrecht zo’n vijfhonderd mensen aan mee aan de actie “Toen niet, nu niet, nooit meer fascisme”. Zij gaven gehoor aan de oproep van de groep Allemaal Anti-fascisten om juist op 5 mei Bevrijdingsdag de straat op te gaan, nu fascisme weer zo zichtbaar wordt en anti-fascisme zo noodzakelijk.

De actie kende een enerverende en vibrerende sfeer, die zorgde voor een gevoel van diepe verbondenheid met elkaar. Dat geeft anti-fascisten de kracht, de moed en het uithoudingsvermogen om de schouders eronder te blijven zetten en gezamenlijk de strijd te blijven aangaan tegen de haat, de uitsluiting en het geweld van het fascisme op straat en van de staat.

Hieronder een van de indrukwekkende toespraken tijdens de demonstratie. Mustapha, actief bij Woonopstand, de Buurtoren en de Bond Precaire Woonvormen, hield een speech over “anti-fascistisch wonen”.

Harry Westerink

Goedenavond allemaal,

Allereerst: ik sta hier niet alleen. Want jullie zijn mijn medestrijders, mijn vrienden in de strijd tegen het fascisme, my ordinary people strijdend voor echte vrijheid, waardigheid, gerechtigheid en fundamentele verandering.

Laten we beginnen met het meest fundamentele van alle feiten: wonen is meer dan een recht. Want wonen is geen privilege. Geen luxe. Geen product dat verhandeld wordt als aandelen op Wall Street en Beursplein 5. Geen koopwaar om op te speculeren door hen die de aarde al bezitten. Geen verdienmodel voor roofinvesteerders, parasitaire beleggers en grootgrondbezitters. Nee, het is meer dan een recht. Het is iets dat je krijgt omdat je bestaat, omdat je mens bent. Een thuis om te rusten. Een thuis om geworteld te zijn. Een thuis om ergens op deze bevende aarde te mogen behoren, zónder de angst om eruit gegooid te worden door de kille logica van winst boven menselijkheid.

En ik hoor u denken: wat betekent anti-fascistisch wonen? Het betekent woningen die weerstand bieden aan haat. Woningen die dominantie trotseren. Woningen die nee zeggen tegen hebzucht, nee tegen hiërarchie, nee tegen angst, nee tegen uitbuiting, nee tegen geweld. Het betekent huizen die mensen dragen, niet als bezit, maar als heilige levens. Huizen die zeggen: huizen voor mensen, niet voor winst, een gemeenschap boven kapitaal, een thuis boven woningmarkt. Want laten we de rauwe waarheid spreken: fascisme begint niet met een vuist, maar met een pen en in woorden. Het begint in bestemmingsplannen en uitzettingsbevelen. In wetten die privatiseren, criminaliseren, discrimineren en ontmenselijken. Het begint in zogenaamde “opgeknapte wijken”, waar het enige dat van de mensen overblijft de muurschildering is die hen herdenkt. Het begint wanneer mensen worden ontmenselijkt. Wanneer hun bestaan “illegaal” wordt genoemd. Wanneer hen wordt verteld: er is geen plek voor jou.

Dat is geen toeval. Dat is zondebokpolitiek in de meest kwaadaardige vorm. Het is een politiek die mensen tegen elkaar opzet om te verbergen waar de echte macht zit. Die vluchtelingen aanwijst als probleem, terwijl systemen van uitbuiting buiten schot blijven. Die gemeenschappen uitwist onder het mom van “ontwikkeling”. Die fascisten “bezorgde burgers” noemt, maar solidariteit criminaliseert. En ondertussen, terwijl zij spreken over “vrijheid”, rechtvaardigen ze oorlog, geweld, genocides en een economie waarin winst altijd boven leven staat. Dus laat niemand ons vertellen dat dit slechts geschiedenis is. Néé. De omstandigheden waarin fascisme groeit zijn hier en nu. Fascisme begint in sociale zuivering, ook wel met een mooi duur woord gentrificatie genoemd. Oftewel: een bureaucratische uitwissing van ergens behoren, onderdeel te zijn van een gemeenschap, een gemeenschap die je draagt en niet uitspuugt op het moment dat jij je huur niet kan betalen. Het is in de tenten onder de bruggen. In de kinderen die slapen in auto’s, in kelders, in schuren. In de ouderen die moeten kiezen tussen warm eten en een warm huis. In de vluchteling, de migrant, de statushouder tegen wie wordt gezegd: “Er is geen plek. Geen huis. Geen kamer voor jou. Jij bent hier niet welkom. Jullie zijn hier niet welkom.” Zoals ook zo vaak tegen sociale huurders gezegd wordt: “Jullie zijn het niet meer waard om hier te mogen wonen”. De een noemt ons kansarmen en de ander noemt ons een achterstandswijk.

Begrijp mij goed: fascisme is niet alleen laarzen en saluten. Nee, het is subtieler dan dat. Het draagt een pak, geen hakenkruis. Het glimlacht in bestuurskamers, niet in kazernes. Fascisme is wanneer banken gered worden, maar gezinnen buitengesloten. Fascisme is wanneer grond een wapen wordt. Wanneer woningen worden opgepot, doorverkocht, en gestript van hun ziel. Fascisme, mensen, is vergeten. Vergeten dat achter elke huurverhoging een mens schuilt die twee, drie banen werkt om het hoofd boven water te houden. Vergeten dat achter elk “luxe appartement” een familie zit die verdreven is, ontworteld, verdwenen met gebroken rug en gebroken dromen. Vergeten dat “betaalbare woningen” een cynische grap is geworden, een woordspel dat de mythe van betaalbaarheid in stand houdt voor miljoenen die van loonstrook tot loonstrook leven. Fascisme is vergeten dat een huis meer is dan een dak. Het is veiligheid, het is waardigheid, het is thuishoren.

Dus ja, mensen, anti-fascistisch wonen is revolutionaire liefde in beton gegoten. Het is beleid! Nee, méér dan beleid, het is principe. Het is de weigering om toe te staan dat mensen op stoepen en in parken slapen, terwijl penthouses leeg staan in de lucht, glanzende monumenten van bewust kwaadaardig beleid. Het is de morele helderheid om te zeggen: er mag geen dakloosheid bestaan. Geen leegstand in een wereld vol nood. Geen onzekerheid waar er genoeg is voor iedereen. Het betekent huurverlaging. Het betekent sociale woningbouw, geen geprivatiseerde gevangenissen. Het betekent wonen zonder winst. Het betekent onderlinge hulp. Het betekent herstelbetalingen. Het betekent het land teruggeven aan de mensen van wie het gestolen werd: zwarte gemeenschappen, inheemse bevolkingen, arbeidersgezinnen die generaties lang naar de randen zijn geduwd.

Maar bovenal, anti-fascistisch wonen is verbeelding in actie. Het is het onmogelijke durven dromen, en het dan bouwen, steen voor steen, muur voor muur, met onze handen, onze harten, en onze moed. Want wanneer we huizen bouwen die waardigheid eren, verklaren we, luid en duidelijk: “Jij bent het waard”. Waardig aan warmte. Waardig aan veiligheid. Waardig aan een deur die achter jou op slot gaat, niet voor jou. Het is zeggen tegen een kind dat opgroeit in een opvang: “Jij doet ertoe. Jij verdient een eigen kamer. Een huis dat jij ‘thuis’ mag noemen. Een plafond dat niet lekt, een muur zonder schimmel.” Het is zeggen tegen onze gemeenschappen die dit land hebben gedragen: “Jullie zijn geen wegwerparbeiders. Jullie zijn niet vergeten.” Het is zeggen tegen mensen die moesten vluchten, de ongedocumenteerde persoon, de migrant, de balling: “Jij hoort erbij! Niet alleen in onze wetten, maar ook in onze straten, in onze harten, in onze verbeelding van gerechtigheid.”

En ik hoor de critici. Ik hoor de critici. Ik hoor de critici. “Oh, maar waar komt het geld vandaan?”, vragen ze. Laat mij u iets vertellen. Als we biljoenen, u hoort het goed, biljoenen kunnen uitgeven aan wapens die bruine en zwarte lichamen begraven over de hele wereld, dan kunnen we miljarden uitgeven om mensen een dak te geven, een thuis te geven, een recht te geven om in waardigheid te leven. Als er altijd geld is om de politie te militariseren, dan is er ook altijd geld om de huur te verlagen. Vertel mij dus niet dat er geen geld is voor waardig wonen in een wereld die onderdrukking en genocides financiert. Want wij leven in overvloed, onderworpen aan een filosofie van schaarste. Een schaarste die bewust gecreëerd en in stand gehouden wordt om de ander, de mens van kleur, de migrant, de statushouder, de mensen die moeten vluchten de schuld te geven. Zij vangen iedere dag de klappen op.

En wij! Ja, wij, wij komen om die schaarste te ontmaskeren. Wij komen om die leugen te beëindigen. Wij komen om de wereld eraan te herinneren dat compassie geen kostenpost is, en solidariteit geen schuld. Maar, mensen, de aardverschuiving is niet alleen protest, het is constructie. Het gaat niet alleen om wat we afbreken, maar ook om wat we opbouwen. Wij zijn bouwers van een nieuwe wereld, steen voor steen, adem voor adem, wij weigeren te capituleren voor geweld en repressie. Wij zijn architecten van gerechtigheid. Timmerlieden van compassie. Metselaars van barmhartigheid. En elke keer dat we iemand huisvesten, huisvesten we hoop. En elke keer dat we een huurder beschermen, beschermen we de democratie. En elke keer dat we een uitzetting bestrijden, verdrijven we de wanhoop en bouwen we aan radicale solidariteit.

Dit, mensen, is geen utopie. Dit is anti-fascistisch realisme. Want realisme zonder hoop is overgave, en hoop zonder strijd is slechts sentiment. Wij kiezen een nieuwe weg. Het realisme van radicale verbeelding. Het realisme van radicale verandering. Het realisme van radicale gelijkwaardigheid. Het realisme van radicale liefde. Het realisme van een bevolking die weigert op te geven. Laat de roofinvesteerders beven. Laat de huisjesmelkers zweten. Laat de mensen onze voetstappen horen. Want wij komen, mensen, niet stil, niet klein, maar met wijkbonden vol moed, met buurten die weigeren te verdwijnen, met huurstakingen als verzet, met kraakpanden die monumenten van solidariteit worden, met keukens waar gemeenschap wordt gekookt, Wij komen. Wij komen. Wij komen niet gewapend met wanhoop, maar met menselijkheid, een radicale liefde voor menselijkheid die zich uit in strijd. Want fundamentele verandering, mensen, is niet de afwezigheid van je comfortabel voelen. Het is gerechtigheid in vlammen, het is verzet tegen fascisme. Dus, mijn vrienden, mijn medebouwers van een mooiere en betere wereld, laten we voortgaan, niet met een onsje meer, maar met een vuur van overtuiging dat niet te doven is. Niet met angst, maar met een vastberadenheid die weigert te buigen. Niet met onverschilligheid, maar met de kracht van mensen die weten dat vrijheid bevochten wordt. Want onverschilligheid is gevaarlijker dan welke kwaad dan ook.

Anti-fascistisch wonen is niet slechts een ideologische houding. Het is een discipline. Een praktijk van zorg. Een praktijk van herinnering. Een praktijk van waarheid. Het is gedisciplineerd stappen zetten naar een wereld die morgen beter is dan vandaag. Het is de herinnering dat elke menselijke ziel een thuis verdient. Het is de herinnering dat we de aarde slechts te leen hebben. Dus laten we die wereld bouwen voor de huidige en volgende generaties. Laten we het verdedigen. Laten we het leven. En vergeet niet! Wij zijn niet alleen. Wij zijn niet machteloos. Wij zijn allemaal anti-fascisten. En samen, samen bouwen wij een wereld waarin iedereen vrij is.

Dank jullie wel.

Mustapha