Bessent (minister van financiën VS) suggereert dat economische oorlogsvoering tegen Iran ‘het mondiale financiële stelsel zou kunnen doen instorten’

(Foto World Economic Forum Fotostream, flickr, CC-BY-4.0)

Aangezien de Verenigde Staten niet in staat zijn Iran militair te verslaan in de illegale, door president Donald Trump begonnen oorlog van de VS en Israël, heeft minister van Financiën Scott Bessent maandag de economische aanvallen van de regering op Teheran opgevoerd. Hij waarschuwde landen en bedrijven over de hele wereld dat het voortzetten van zakelijke betrekkingen met het land hen zou kunnen blootstellen aan strafmaatregelen.

„Laat er geen onduidelijkheid bestaan over het standpunt van de Verenigde Staten“, zei Bessent tijdens een persconferentie waarin hij onthulde wat de regering-Trump „Operatie Economic Outcast“ noemt. „Elke vorm van economische betrokkenheid bij dit moorddadige regime zal de verantwoordelijken blootstellen aan de volle kracht van de Amerikaanse macht.“

De ‘Economische D-Day’-campagne richt zich op vijf sectoren – technologie, goud, luchtvaart, scheepvaart en digitale activa – en is bedoeld om vrijwel elke resterende bron van harde valuta voor Iran af te snijden.

Bessent waarschuwde dat het “niet langer acceptabel is om in de grijze zones” van het Amerikaanse beleid te opereren. De minister zei te verwachten dat er mogelijk al volgende week sancties tegen een grote financiële instelling worden aangekondigd.

Op de vraag of Chinese banken die zaken doen met Iran sancties zouden krijgen, antwoordde Bessent dat „niemand buiten het bereik van Amerikaanse sancties valt”.

Hoewel Bessent niet zei welke landen waarschijnlijk het doelwit zouden worden, zijn China, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten de grootste handelspartners van Iran.

De minister werd ook gevraagd waarom de sancties niet onmiddellijk worden opgelegd.

„Nou, we geven iedereen de kans om slecht gedrag te corrigeren“, antwoordde hij. „Waarom zou ik het mondiale financiële systeem willen opblazen?“

Reporter: You described this as an economic D-Day, but D-Day wasn't a threat of an invasion and the US didn't give a timeline to Germany. So why not impose the sanctions today?

Bessent: Why would I want to blow up the global financial system? pic.twitter.com/WRt4onNuIM

— Acyn (@Acyn) August 24, 2026

“Wij vinden het belangrijk om de verwachtingen bij te stellen en mensen een aanpassingsperiode te geven, maar ze moeten wel beseffen dat dit proces zeer snel zal verlopen en dat we het serieus menen,” voegde Bessent eraan toe. “Daarom vinden we een waarschuwing en het bijstellen van de verwachtingen gepast, en als mensen niet aan onze verwachtingen willen voldoen, dan verwachten wij – en moeten zij ook verwachten – dat ze het dollarsysteem zullen verlaten.”

Iraanse functionarissen reageerden grotendeels spottend op Bessents dreigement met een „economische D-Day“. De Iraanse vice-minister van Buitenlandse Zaken, Kazem Gharibabadi, vroeg op sociale media: „Is dit een overwinning of een bekentenis van het falen van Amerika!?”

“Jullie zeggen dat de militaire capaciteit van Iran is ‘ontmanteld’, dat 100% van zijn militaire fabrieken is ‘vernietigd’ en dat zijn nucleaire programma is ‘begraven’; maar juist voor dit Iran waren de ‘grootste financiële aanval in de geschiedenis’ en de mobilisatie van ‘alle Amerikaanse instellingen en autoriteiten’ nodig!” spotte hij.

Hoewel Trump al tientallen keren heeft gezegd dat de oorlog ‘voorbij’ of bijna voorbij is, lijkt Iran momenteel de overhand te hebben, aangezien de scheepvaart de door de VS gesteunde route door de Straat van Hormuz massaal heeft vermeden; de meeste schepen volgen een door Teheran uitgestippelde koers of vermijden de waterweg helemaal.

De oorlog van Trump tegen Iran blijkt niet alleen kostbaar te zijn in termen van Iraanse levens en geld van de Amerikaanse belastingbetaler, maar ook voor de steeds krappere budgetten van Amerikaanse gezinnen. Verstoringen van de olietransporten via de Straat van Hormuz hebben de benzineprijzen landelijk boven de 4 dollar per gallon gedreven – ongeveer een dollar meer dan een jaar geleden. Trump heeft de zorgen van Amerikanen over de hoge brandstofprijzen van de hand gewezen door te zeggen dat 4 dollar „niet erg hoog“ is en te verzekeren zich „nooit te verontschuldigen“ voor de economische pijn die zijn acties veroorzaken.

Die pijn houdt niet op bij de pomp. Duurdere benzine en diesel hebben een domino-effect op de economie: ze drijven de transportkosten van voedsel en andere goederen op en houden de inflatie hoog.

Voor de bevolking van Iran is de situatie nog veel erger. De escalatie door de regering-Trump komt op een moment dat de Iraanse munteenheid, de rial, tot een historisch dieptepunt is gedaald te midden van een economische crisis die grotendeels is veroorzaakt door de oorlog en jarenlange, door de VS geleide, sancties.

De poging van de regering om elk land te dwingen te kiezen tussen handel met Iran en behoud van toegang tot het door de VS gedomineerde financiële systeem zou echter gevolgen kunnen hebben die veel verder reiken dan Teheran.

Tijdens een persconferentie op maandag in Peking zei Lin Jian, woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, dat sancties „tot escalatie leiden“ die „in niemands belang is“.

“China roept de betrokken partijen op om rationeel en terughoudend te handelen en geen maatregelen te nemen die de spanningen verder zouden kunnen doen escaleren of de wereldwijde economische groei en financiële stabiliteit zouden kunnen ondermijnen,” vervolgde hij.

De Chinese regering „zal de relevante ontwikkelingen nauwlettend volgen en het nodige doen om onze legitieme rechten en belangen te beschermen“, voegde Lin eraan toe.

Operatie Economic Outcast werd wereldwijd met spot ontvangen.

„President Trump, de ultieme gokker in de geopolitiek, staat op het punt om opnieuw in te zetten op een slechte hand met betrekking tot Iran“, zei Ryan Costello, beleidsdirecteur van de National Iranian American Council, in een verklaring.

“We hebben al vele malen de weg van maximale druk op Iran bewandeld,” merkte hij op. “Wat we hebben geleerd, is dat president Trump Iran weliswaar zware economische schade kan toebrengen, maar dat de gewone Iraniërs daar overweldigend de prijs voor betalen. De heersende elite in Iran blijft grotendeels onaangetast, terwijl Teheran herhaaldelijk heeft geweigerd toe te geven aan de eisen van Washington.”

“Trump gokt erop dat deze keer, temidden van de verwoestingen van de oorlog en met de versterking van de blokkade, de tijd aan zijn kant staat en dat Iran uiteindelijk gedwongen zal worden zijn nederlaag toe te geven”, voegde Costello eraan toe. “President Trump heeft bewezen niet in staat en niet bereid te zijn om te stoppen met zijn gokspel met Iran, dat de veiligheid van de VS en de regio en de wereldeconomie verder dreigt te ondermijnen.”

Sina Toossi, senior non-resident fellow bij het Center for International Policy, zei op sociale media dat Operatie Economic Outcast „evenzeer psychologische oorlogsvoering is als economische oorlogsvoering: de isolatie van Iran als onvermijdelijk voorstellen, de markten ervan overtuigen dat Hormuz wordt overwonnen, en de economische onrust binnen Iran versterken.“

“Maar achter die stoere praat schuilt een fundamenteel probleem,” stelde hij. “De militaire optie heeft Teheran niet kunnen dwingen, Iran beschikt nog steeds over een aanzienlijk escalatievoordeel ten opzichte van de Arabische staten in de Perzische Golf, en om ‘elke economische levensader af te snijden’ is het nodig dat landen als China een Amerikaanse strategie navolgen die zij openlijk afwijzen.”

Washington „gokt in feite erop dat het door middel van een verscherpte economische verstikking kan bereiken wat zes maanden oorlog niet hebben kunnen bewerkstelligen“, voegde Toossi eraan toe. „En het eist een ongekende internationale medewerking op een moment dat de betrekkingen van de VS met een groot deel van de wereld steeds meer opgelegd en transactiegericht worden. Het vermogen om Iran schade toe te brengen is duidelijk. De weg van leed naar capitulatie of ineenstorting is dat niet.“

Alan Eyre, voormalig Iran-specialist bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en momenteel distinguished fellow bij het Middle East Institute, stelde dat „het probleem met Operatie Economic Outcast is dat deze de trend voortzet om van de VS een economische paria te maken.”

Effectenmakelaar en financieel commentator Peter Schiff zei op X dat „omdat Trump er niet in geslaagd is zijn doel in Iran met militair geweld te bereiken, hij in plaats daarvan is overgestapt op economische sancties.“

„Operatie Economic Outcast zal echter niet alleen mislukken,“ voegde hij eraan toe, „maar de economische strop die zich daadwerkelijk aanspant, zou wel eens degene kunnen zijn die uiteindelijk om onze eigen nek komt te zitten.“