28 maart, Den Haag: demonstratie “Stop de oorlog tegen Iran!” (oproep met kanttekeningen)

Op 28 maart organiseert de Nieuwe Vredesbeweging, “een divers en meerstemmig platform voor mensen en organisaties die zich inzetten voor vrede”, een demonstratie in Den Haag tegen de oorlog tegen Iran. Bij de actie hoort een oproep (zie hieronder) die door personen en organisaties kan worden ondertekend. Doorbraak heeft dat inmiddels gedaan, met wat kanttekeningen erbij (zie onderaan).

“Wij, ondergetekende organisaties en burgers, spreken onze diepe verontwaardiging en veroordeling uit over de militaire aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran. Deze aanvallen vormen een ernstige schending van het internationaal recht en van de soevereiniteit van Iran. Het gebruik van militair geweld zonder mandaat van de Verenigde Naties ondermijnt de internationale rechtsorde en vergroot het gevaar van verdere escalatie in het Midden-Oosten.

Het stoppen van deze oorlog is geen zaak van links of rechts, een zaak van religieuze opvatting of politieke voorkeur. Wanneer burgers op grote schaal worden vermoord en samenlevingen uiteen worden gerukt voor politieke en economische doeleinden, is dat een aanslag op onze collectieve, universele menselijkheid die wij krachtig veroordelen. Ongeacht de vraag of de daders ‘bondgenoot’ zijn of niet. Niemand kan dit winnen, iedereen verliest.

Zaterdag 28 maart
Vanaf 13:00 uur
Malieveld, Den Haag

Wij mogen als burgers en maatschappelijke organisaties niet zwijgen. Daarom roepen wij de Nederlandse regering op om álles te doen wat in haar vermogen ligt om bij te dragen aan deëscalatie, diplomatie, politieke oplossingen in plaats van oorlog. Wij verwachten dat Nederland, in navolging van Spanje, zich expliciet uitspreekt tegen deze oorlog en Israël en de VS en deze landen aanspreekt op het onmiddellijk stoppen van de aanval op Iran en op het naleven van het internationaal recht. Wij verwachten van de Nederlandse regering dat zij regime change als instrument van internationale politiek afwijst en zich volledig inzet voor vrede, bescherming van burgers, stabiliteit en internationale solidariteit.

Waarom is er geen rechtvaardiging voor deze oorlog? Sommigen hebben geprobeerd deze oorlog te rechtvaardigen met het argument van regime change. Dit argument is niet nieuw. In de recente geschiedenis hebben vergelijkbare interventies, onder andere in Irak en Libië, geleid tot verwoesting, langdurige instabiliteit en immense menselijke tragedies.

Het is niet aan de grote machten zoals de Verenigde Staten en zeker niet aan de genocidale Israëlische regering om via militaire interventies te bepalen welke regering andere volkeren moeten hebben. Het principe van soevereiniteit van staten en het recht van volkeren om hun eigen politieke toekomst te bepalen behoren tot de fundamenten van het internationaal recht.

In het Midden-Oosten is inmiddels een regionale oorlog ontstaan waarin verschillende staten direct of indirect betrokken zijn. Hoe langer de aanvallen op Iran doorgaan, hoe verder het Midden-Oosten verzeild raakt in een eindeloze nieuwe spiraal van geweld. Dit geweld kan door de betrokkenheid van grootmachten én door de gevolgen voor de globale energievoorziening snel een mondiale dimensie krijgen, met desastreuze gevolgen voor mens en planeet.”

Harry Westerink

Kanttekeningen bij de oproep

Doorbraak heeft de oproep voor de demonstratie ondertekend omdat we ook vinden dat de oorlog per direct moet stoppen, en dat het goed is om massaal de straat op te gaan en ons te organiseren om dat ook af kunnen dwingen.

Afgezien daarvan hebben we maar weinig affiniteit met het ideeëngoed achter de oproep. Wij menen dat oorlogen het gevolg zijn van rechtse krachten die opereren in het belang van de bezittende klasse, en dat onze strijd dus wel degelijk een “zaak van links of rechts” is en van “politieke voorkeur”, anders dan de oproep suggereert. Elders lazen we dat het de bedoeling is dat er geen “geen politieke uitingen” meegedragen worden op het protest. Voor ons als radicaal-linkse en feministische organisatie is in principe alles politiek, en hopelijk doelt de organisatie hier op een versmald begrip van “politiek”, dat van parlementaire politieke partijen.

Vermoedelijk wil de organisatie met deze invalshoek een deurtje open houden voor rechtse mensen om mee te komen demonstreren, voor een einde aan de oorlog (peace), maar dan dus zonder gerechtigheid (justice). Want eerlijk delen van welvaart en macht is geen rechtse waarde of belang. Natuurlijk is het goed om met zoveel mogelijk mensen bijeen te komen om het militaire geweld te doen stoppen, maar voor ons is die strijd onverbrekelijk verbonden met de strijd voor rechtvaardigheid. No justice? No peace!

Vanuit een radicaal-linkse analyse staan we ook negatief tegenover sommige andere begrippen en eisen in de oproep. Wij definiëren onszelf als inter- of anti-nationalisten en niet als “burgers”, dat wil zeggen: niet als onderdanen van de staat. We moeten ook niets hebben van nationalistische constructen als “volkeren”, die al minstens sinds 1848 niets progressiefs meer te brengen hebben, en daarna juist bijgedragen hebben aan ontelbare oorlogen, burgeroorlogen en etnische zuiveringen. Dat die vermeende “volkeren” hun eigen regering mogen kiezen, zegt ons ook niets, gezien wij er juist naar streven om niet meer geregeerd te worden.

Ook de “internationale rechtsorde” zegt ons niet veel. In de praktijk – ook als die orde wél gehandhaafd wordt – is toch vooral een serie afspraken tussen kapitalistische staten uit het noorden met het oog op het in stand houden van de wereldwijde neo-koloniale uitbuitingsverhoudingen. Ook bij de Gaza-genocide blijkt weer dat die rechtsorde er niet is voor de mensen in het globale zuiden.

En tenslotte vinden we het problematisch om van de Nederlandse staat “internationale solidariteit” te eisen, want daarmee ontdoet men dat begrip van iedere verdere inhoud. Internationale of anti-nationale solidariteit is immers een activiteit tussen bewegingen en mensen aan de onderkant, gezamenlijk tégen de onderdrukking die ze door hun respectievelijke staten en kapitalisten ondervinden.