Staking streekvervoer: goed zo!

Morgen, 14 oktober 2026, is het zover: een stevige staking in het streekvervoer. Buschauffeurs en andere personeelsleden zetten met die actie druk op de ketel voor hun cao-eisen. Goed zo! Ik hoop dat de stakers resultaat boeken, en dat flink wat solidariteit ze in hun goede en noodzakelijke strijd ondersteunt.

Om wie gaat het? “In totaal staken er woensdag naar verwachting 13.000 werknemers. Het gaat vooral om buschauffeurs, al doet kantoorpersoneel ook mee.” (Rtl.nl) Dat is dus getalsmatig best een stevige staking. Het betreft dus het streekvervoer. Omdat buschauffeurs van het stadsvervoer in Den Haag en Amsterdam onder een andere cao vallen, staken zij morgen naar alle waarschijnlijkheid niet. Wel betrokken bij de staking zijn personeelsleden van de treinen van streekvervoer-ondernemingen zoals Arriva. Om de verwarring nog wat groter te maken: “In Rotterdam rijden de trams en metro’s van de RET wèl, maar de bussen niet.” (Nos.nl)

Waar draait de stakingsstrijd om? Het betreft een cao-conflict. Onderhandelingen zijn vastgedraaid, vakbonden FNV en CNV zetten de eisen nu met stakingsactie kracht bij. Het gaat dan vooral om het tegenhouden van verslechteringen die de bedrijfsdirecties (‘werkgevers’) willen doorvoeren. “Zo willen de werkgevers de werknemers langer en flexibeler inzetten, extra onbetaalde pauzes invoeren en de zeggenschap van werknemers over hun roosters beperken. Ook de inkomenszekerheid en regelingen voor ouder personeel staan onder druk.” (Nu.nl)

Meer werk, minder rust, minder zeggenschap. Meer werkdruk derhalve, en meer stress. Terecht zegt de FNV nee tegen deze ellende. De vakbond eist ook zes procent hoger loon. Dat is wat ‘werkgevers’ betreft dan weer niet aan de orde. De bazen willen meer van de arbeiders, en willen er zo min mogelijk voor betalen. Een klassiek arbeidsconflict is het, met het recht aan de kant van de arbeiders. Hun inkomen en hun toch al zo beperkte vrijheid op de werkplek staan op het spel. Wat de stakers morgen gaan doen is hoogst noodzakelijke zelfverdediging. Ze verdienen daarbij de steun van ons allemaal.

Morgen zullen we in media wel weer volop getrakteerd worden op sneue berichten van gestrande en klagende reizigers. Het is niet leuk als je staat te wachten op een bus die niet komt. Maar het is een keus van mediakanalen om vooral aan dat leed grote aandacht te schenken, en nauwelijks stakers – vaak hooguit een vakbondsvertegenwoordiger, want die heeft tenminste een Officiële Status – aan het woord te laten. Het is een keus, en eentje waarmee media ‘werkgevers’ in de kaart spelen. Het is nare beeldvorming, waarin we als solidaire mensen maar beter niet in meegaan.

En er is nog iets. Deze buschauffeurs staken voor draaglijke arbeidsomstandigheden en loon voor zichzelf. Groot gelijk, waarom zou je je laten opjagen en plukken? Maar ze doen feitelijk veel meer. Ze staken voor een beter ov voor iedereen die wel eens met bus of trein gaat. Hoge werkdruk is één van de problemen waar de stakers zich tegen keren. Die hoge werkdruk draagt er maar al te makkelijk toe bij dat chauffeurs ziek thuis komen te zitten. Dat betekent roosters die niet rond komen, uitvallende buslijnen, en dus ook gedupeerde reizigers. Die hoge werkdruk vertaalt zich ook in gestresste chauffeurs, wat maar al te makkelijk leidt tot kortaf en chagrijnig reageren op vragen van reizigers. Zo wordt het busvervoer er voor reizigers ook niet aangenamer op. Dan heb je nog de kans op ongelukken die je krijg als de chauffeur feitelijk te moe is, en chauffeurs die ruw rijden vanwege de haast en de druk waaronder ze staan. Niets hiervan is in het reizigersbelang. Wie hier wint is de directie die meer opbrengst uit arbeiders weet te pompen tegen relatief lagere kosten – zolang het allemaal lukt. Zolang stakers er geen halt aan toeroepen.

Minder stress voor de chauffeur is een veiliger en aangenamer reis voor de reiziger. En hoe beter en prettiger het ov werkt, hoe makkelijker het wordt om automobiliteit te vervangen door mobiliteit via het ov. Precies zo’n vervanging hebben we nodig, vanwege milieu, vanwege klimaat. Succes in de buschauffeursstaking is dus een goede zaak, voor de chauffeurs zelf, voor de reizigers en voor ons allemaal. Beste stakers, zet-em op!

Peter Storm

(Dit artikel verscheen eerder op zijn weblog Egel.)

Berichtnavigatie