Autistici en gezamenlijke vervolging Eu en VS

(Foto: Hogre @ Flickr, CC-BY-4.0)

Washington en Boedapest willen informatie uitwisselen over linkse groeperingen en deze gezamenlijk vervolgen. De aandacht richt zich met name op de Duitse „Antifa Ost“. De Duitse regering zet nu de volgende repressiegolf in gang. Alleen Nederland toont zich terughoudend.

De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Anita Orbán heeft donderdag, tijdens een bezoek aan Washington, samen met haar Amerikaanse ambtgenoot Marco Rubio een memorandum ondertekend over de gezamenlijke vervolging van antifascistische groeperingen. Het is de eerste bilaterale overeenkomst van deze aard die bekend is geworden sinds het begin van Trumps strijd tegen politieke tegenstanders, met name als zij zich inzetten voor het anarchisme of antifascisme.

Het Amerikaans-Hongaarse memorandum voorziet in een intensievere uitwisseling van informatie en de gezamenlijke vervolging van grensoverschrijdende netwerken van „links-extremistisch terrorisme“. Rubio sprak van een „heropleving“ ervan, die „veel te lang genegeerd“ was. Orbán voegde hieraan toe dat de samenwerking gericht is op „linkse groeperingen zoals Antifa Ost, zowel in de Verenigde Staten als in Hongarije“.

Na de beschieting van de rechtsextremistische media-activist Charlie Kirk op 10 september 2025 had Trump „de Antifa“ bij uitvoerend besluit tot binnenlandse terroristische organisatie verklaard. Het daaropvolgende National Security Presidential Memorandum 7 (NSPM-7) en een uitvoeringsmemorandum legden de nieuwe definitie van terrorisme vast: het doel is het vervolgen van verzet tegen politie en grenswachten, „georganiseerd doxen“ van functionarissen van de immigratiedienst ICE, „extreme standpunten over massamigratie en open grenzen“ en een „radicale genderideologie“.

Golf van repressie tegen ICE-protesten

Dat dit met name bedoeld is om de protesten tegen de brute ICE-invallen, die vorig jaar sterk in omvang zijn toegenomen, in toom te houden, bleek al uit een formulering in het NSPM-7-bevel. Daarin verwijst Trump naar een schutter – die echter blijkbaar apolitiek was – die de dag ervoor schoten had gelost op een ICE-vestiging in Dallas, waarbij een migrant om het leven kwam. Op een patroon zou „Anti-ICE“ zijn gegraveerd.

De rechterlijke macht trad in de zomer bijzonder hard op tegen ICE-tegenstanders in het zogenaamde Prairieland-complex. Na een bijeenkomst op 4 juli 2025 buiten de Prairieland-deportatiegevangenis in Texas, waarbij een ICE-agent naar verluidt ook een schampschot zou hebben opgelopen, veroordeelde een federale rechtbank een jaar later 16 verdachten tot in totaal 556 jaar gevangenisstraf. De vonnissen baseren zich uitdrukkelijk op Trumps anti-Antifa-besluit.

Deze zomer werden ook de „Minnesota 15“ aangeklaagd vanwege hun verzet tegen de ICE-inval „Operation Metro Surge“ in de Twin Cities. Volgens documenten die nu beschikbaar zijn, werden 119 agenten van de ICE-afdeling Homeland Security Investigations (HSI) ingezet bij het onderzoek, waarvan ten minste elf undercover. Zij hielden de activisten onder meer in de gaten met een hoogvliegende ‘Reaper’-drone en stuurden 15 terabyte aan onderschepte Signal-chats door naar hun afdeling.

De nieuwe Hongaars-Amerikaanse overeenkomst zou ook kunnen dienen om protesten tegen de ICE de kop in te drukken. Hongarije en de VS hebben al sinds 1994 een verdrag inzake wederzijdse rechtshulp in strafzaken; dit trad in 1997 in werking en werd met ingang van 2010 gemoderniseerd. Het nieuwe memorandum gaat echter blijkbaar verder dan deze samenwerking tussen politie en justitie en zou ook samenwerking op het gebied van de inlichtingendiensten kunnen omvatten.

Hongarije zou de verkregen informatie kunnen gebruiken ter ondersteuning van nog lopende procedures in het „Boedapest-complex“ tegen antifascisten uit Italië en Duitsland. In deze zaken moeten de links-groene Europarlementariër Ilaria Salis uit Italië, die momenteel onder haar immuniteit valt, en – na een mogelijke uitlevering vanuit Frankrijk – Zaid A., die in Duitsland woonde, nog voor de rechter verschijnen. Beiden worden beschuldigd van gezamenlijk gepleegde mishandeling van rechtsextremisten in de marge van de jaarlijkse „Dag van de Eer“ in 2023.

VS met eigen „ruimtetheorie“

De regering-Trump II daarentegen zal waarschijnlijk geïnteresseerd zijn in informatie uit Hongarije over het Duitse „Antifa Ost-complex”, om zo maatregelen te kunnen nemen tegen critici van ICE in eigen land. Een jaar geleden heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken een „Antifa Ost“ – dat in Duitsland eigenlijk helemaal niet bestaat – samen met drie andere Europese anarchistische groeperingen aangemerkt als „Specially Designated Global Terrorists“ en als „Foreign Terrorist Organizations“.

Progressieve Amerikaanse juristen brengen de theorie naar voren dat de onderdrukking van de vier Europese groeperingen ook dient om binnenlandse groeperingen te vervolgen. Door hen te sanctioneren zou artikel 702 van de Foreign Intelligence Surveillance Act kunnen worden gebruikt om ook het telecommunicatieverkeer van Amerikanen te onderscheppen, mits dit in het buitenland plaatsvindt – vergelijkbaar met de „ruimtetheorie“ van de Duitse buitenlandse inlichtingendienst BND. De beruchte inlichtingendienst NSA is hiervoor verantwoordelijk.

Ook de FBI kan gebruikmaken van deze afluistergegevens van de NSA, die zonder huiszoekingsbevel zijn verkregen. Via wederzijdse rechtshulp of aanvullende overeenkomsten zouden deze gegevens kunnen worden doorgegeven aan andere Europese staten.

Sancties hebben ook een indirect effect in Europa

In augustus legde de Amerikaanse regering ook financiële sancties op aan Autistici/Inventati (A/I). Sinds 2001 had het Italiaanse techcollectief duizenden linkse groeperingen wereldwijd voorzien van gratis hosting, versleutelde e-mail en mailinglijsten. Eind augustus moest A/I echter alle websites en diensten sluiten.

Sancties zoals die tegen A/I hebben geen direct effect in Europa, maar wel indirect via Amerikaanse bedrijven die zich eraan moeten houden. Hiertoe behoren betalingsdiensten zoals PayPal en Visa, maar ook de angst om uit het internationale SWIFT-betalingssysteem te worden gezet. Om deze reden hebben de Sparkasse Göttingen en de GLS Bank vorig jaar in eerste instantie de rekeningen van Rote Hilfe opgezegd na de opname van „Antifa Ost“ op de sanctielijst, en heeft ook de Italiaanse Banca Etica de rekening van A/I opgezegd.

De afsluiting van A/I werd echter uitgevoerd door de in de VS gevestigde Public Interest Registry, die het .org-domein beheert. Deze organisatie had autistici.org blijkbaar op eigen initiatief op registry-niveau ontoegankelijk gemaakt, zoals de Italiaanse Internet Society later in een open brief bekritiseerde.

Duitsland organiseert tweede Amerikaanse anti-Antifa-conferentie

In het kader van het onderzoek tegen A/I liet de Amerikaanse regering op grond van een bilaterale overeenkomst inzake wederzijdse rechtshulp ook een server in Amsterdam in beslag nemen; de Nederlandse politie maakte vervolgens een digitale kopie van de gegevens. Of deze aan het Amerikaanse Openbaar Ministerie zal worden overgedragen, blijft echter onduidelijk: in haar antwoord op een parlementaire vraag over Amerikaanse sancties tegen A/I deze week toonde de Nederlandse regering zich kritisch, aangezien de Amerikaanse repressie ook Nederlandse providers onrustig maakt.

Het is ook onwaarschijnlijk dat de sluiting van A/I de laatste grote klap was. Dit blijkt uit een conferentie die Rubio in juli in Washington organiseerde met 66 staten. Deze was gewijd aan „transnationaal links-extremisme“. De Duitse regering werd vertegenwoordigd door het hoofd van de afdeling „Openbare Veiligheid“ van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken en is nu medeorganisator van de vervolgconferentie in Duitsland. Deze vindt dit najaar plaats, maar het ministerie houdt de details geheim voor de pers en de parlementsleden.

Rubio heeft donderdag met Hongarije het voortouw genomen: vermoedelijk is de Duits-Amerikaanse conferentie bedoeld om nog meer van dergelijke overeenkomsten te sluiten. Of Duitsland hieraan ook zal deelnemen, liet het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken onbeantwoord: er waren op dit moment geen onderhandelingen gaande, zo verklaarde een woordvoerder vrijdag. Het antwoord was wat we een ‘te specifieke ontkenning’ noemen: de vraag was namelijk of de Duitse regering een dergelijk verzoek van de VS had ontvangen en wat het antwoord daarop was.