Zonder De Staat?– Dat Hebben Zij Gedaan!

Hoe kunnen we zonder de staat en het kapitalisme? Gedeelde huisvesting, anarchisme, Zapatisme… In seizoen 3 van ‘Carnets d’alerte’ (Alert Notebooks), een podcast serie, onderzoekt de Franse journaliste Juliette Duquesne concrete alternatieven. De Franse ecologische site Reporterre biedt u alle 10 afleveringen van deze podcast aan.

Is het voor effectief milieubewustzijn noodzakelijk om los te komen van de staat? In Frankrijk en de rest van de wereld bestaan ​​er al initiatieven om alternatieve levensstijlen te ontwikkelen. Dit is wat journaliste Juliette Duquesne onderzoekt in seizoen 3 van haar podcast, Carnets d’alerte, geproduceerd door Thomas Baumgartner bij Wave Audio en geregisseerd door François-Charles Domergue, in co-distributie met Reporterre (zie Online).

Een oude Bretonse boerderij gerestaureerd tot een gedeelde woonruimte, een zelfvoorzienende gemeenschap die wol verwerkt, een ecodorp dat zich verzet tegen de extreemrechtse golf… Vanuit het hart van Bretagne naar de voormalige ZAD (Zone om te verdedigen) in Notre-Dame-des-Landes, via de Zapatistische gemeenschappen van Chiapas, dompelt Juliette Duquesne ons onder in het dagelijks leven van organisaties die hun kracht en duurzaamheid ontlenen aan hun vermogen om collectief en onafhankelijk van conventionele systemen in hun behoeften te voorzien. Centraal in bijna al deze projecten staat voedselsoevereiniteit, bereikt door collectief werk op het land en lokale inkoop.

Onafhankelijk worden van de staat betekent niet per se dat je je er volledig van losmaakt. ‘Geen van de groepen die ik heb ontmoet, is volledig onafhankelijk van de staat georganiseerd’, legt Juliette Duquesne uit. ‘Bij de ZAD Notre-Dame-des-Landes bijvoorbeeld, ontvangen sommige mensen een uitkering, waardoor ze voor de gemeenschap kunnen zorgen. Anderen blijven zich inzetten voor wetswijzigingen op nationaal niveau: het is tegenwoordig zo moeilijk om voor het leven te zorgen dat elke overwinning de moeite waard is’.

Deze podcast laat zien hoe kapitalisme en de natiestaat elkaar altijd hebben gevoed, ‘iets wat niet altijd even goed wordt verwoord in activistische kringen’, merkt de journaliste op. ‘Zodra we ons hiervan bewust worden, stelt het ons in staat om andere, soms robuustere, oplossingen te ontwikkelen’.

Deze audiodocumentaire biedt ook een kijkje in verschillende levensstijlen, die vaak over het hoofd worden gezien en waarover misvattingen bestaan: hoe worden taken verdeeld? Hoe worden conflicten opgelost? Welke rol speelt geld in deze collectieve investeringsprojecten? Dit zijn slechts enkele van de vragen die Juliette Duquesne rechtstreeks aanpakt in haar interviews. Een podcast die je de drang geeft om alles achter je te laten en je eigen zelfbeheerde woongemeenschap te starten.

Juliette Duquesne schreef het boek Autonomes et solidaires pour le vivant — S’organiser sans l’autorité de l’État(uitgegeven door Le Bord de l’eau, 2025).

Scandola Graziani

[Overgenomen van de  site Reporterre en vertaald door Thom Holterman. Zie Online.]