Na weer een Rode Lijn: (1) indrukken en observaties

dinsdag 10 november 2026

Deel één van een tweeluikje

Weer hebben we een Rode Lijn-protest gehouden, op afgelopen zondag 8 november 2026 dus. Weer hebben we met vele tienduizenden mensen gedemonstreerd tegen de alsmaar voortdurende genocide van Israël tegen de Palestijnen in Gaza. Deze keer was de actie vooral gericht tegen de medeplichtigheid van de Nederlandse regering, de economische banden die vanuit Nederland nog steeds met genocidestaat Israël worden onderhouden. Weer doen politici alsof ze onze zorgen begrijpen maar echt al het uiterste doen. En weer verandert er veel en veel en veel te weinig. Wat eigen indrukken. Wat dingen die ik er over in media tegen ben gekomen. En wat gedachten over de vraag: okay, mooi gedemonstreerd wederom, maar wat nu?

De Rode Lijn-demonstratie was indrukwekkend om meer dan één reden. Allereerst de aantallen demonstranten. Het was een rode zee van mensen, daar op het Museumplein. Achteraf lees ik dat we met tweehonderdduizend waren, mogelijk met meer. Zo’n grote menigte, allemaal gekomen om nee te zeggen tegen massamoord en een einde aan de medeplichtigheid te eisen, raakt diep. De tweede reden was deze keer het programma. Ik ben geen fan van podiumprogramma’s bij demonstraties. Meestal is de sprekerslijst te lang, en voor de muziekoptredens kom ik ook niet speciaal uit Tilburg naar Amsterdam. Deze keer echter was het precies goed, qua lengte en scherpte. Sprekers die echt iets te melden hadden, en dat beknopt en ter zake deden. Kort een mooi stuk muziek, met fluit en gave zang waar ik geen woord van verstond maar dat, alweer, indrukwekkend was.

Zeer krachtig waren de woorden van Jaap Hamburger, kopstuk van Een Ander Joods geluid. Hij maakte met kalme maar geëmotioneerde stem duidelijk hoezeer hij er niet van gediend was dat zijn joodse identiteit werd gebruikt om genocide mee te rechtvaardigen. In een andere toespraak werd er op gewezen wat we zelf konden doen, naast demonstreren. Geen hotels boeken via Bookings.com bijvoorbeeld. Van bank en/of ziektekostenverzekering wisselen als het ene bank betrof die geld steekt in genocidale business, of een ziektekostenverzekering die een Israëlisch farmaceutisch bedrijf aan klandizie helpt.

Dit beluisterden we terwijl we dus samengepakt op het Museumplein stonden. Gaandeweg begon de optocht – zeer traag, want voordat 200.000 mensen van een breed plein zich in een veel smallere stoet hebben gevoegd, ben je zo een half tot een heel uur verder. Staan werd stapvoets schuifelen, en weer stilstaan. Maar uiteindelijk bewoog de boel, in een route die als het ware om Museumplein en Vondelpark ging om uiteindelijk weer op dat plein uit te komen.

Wie liepen er mee? Mensen van alle leeftijden zo te zien, jonge maar ook opvallend veel oudere mensen, waarbij je niet alleen aan veertigers en vijftigers mag denken, maar wel degelijk aan zestigers en zeventigers, en ik vermoed dat tachtigers niet ontbraken ook. Velen zullen aan eerdere demonstraties voor de Palestijnen hebben deelgenomen. Maar ik sprak ook iemand die voor het allereerst demonstreerde, en het allemaal best spannend vond. Ik vermoed dat deze persoon nog wat ouder was dan ik met mijn 65 jaartjes. Ik denk dat veel oudere mensen er gewoon helemaal klaar mee zijn, en dat willen laten merken ook. Prachtig.

Er waren mensen in groepsverband gekomen. Ik heb een flinke tijd aan de rand gelopen van een flinke groep PRO-mensen, en ook een tijdje in het kielzog van een SP-blok. Ik zag een FNV-blok, een groep van Plant een Olijfboom, van The Rights Forum, ook een partijtje dat tot voor kort de NCPN heette maar inmiddels zonder die eerste N door het leven gaat, en een groep van de SRVU, ik vermoed een studentenorganisatie, waar het stevig anti-imperialistisch toeging trouwens. Er waren ook mensen in informeler groepen, wel voorzien van megafoon maar niet met herkenbare symbolen van een organisatie of zo.

Er waren vooral ook heel veel mensen die niet zichtbaar als groep aan het demonstreren waren, wel met vrienden en bekenden en dergelijke, of solo. Er waren veel partij- en groepsvlaggen. Natuurlijk ook heel veel Palestijnse vlaggen, zoals het hoort op een dag als deze. Er waren ook van die leuke creatieve zelfgemaakte borden, maar ik had de indruk dat ik er daar wel eens meer van heb gezien. Misschien liep ik in een deel van de demonstratie waar vooral partijgangers liepen, en die hebben dan hun voorgeprogrammeerde materiaal. Ik vind de eigen maaksels doorgaans beter, en het hele punt van zelf iets maken voor zoiets is zo mooi.

Er was meer te zien, om de demonstratie heen bijvoorbeeld, vanuit woningen aan de straten waar onze grote stoet doorheen trok. Keer op keer zagen we mensen klappen voor die stoet, zwaaien naar de demonstranten. Keer op keer zagen we een Palestijnse vlag wapperen vanuit raam of woning. We kwamen langs een groepje dat razend enthousiast stond te trommelen en leuzen riep, ons daarmee extra aanvurend. We stonden overduidelijk niet alleen.

Dan waren er natuurlijk weer de leuzen die mensen riepen. Veel vertrouwds: Free Palestine, From the Rover to the Sea, Palestine will be free en zo meer. Ook wel dingen die ik voor het eerst hoorde. ‘Hey hey, dit moet je weten! Palestina niet vergeten! Hey hey, dit moet je horen! Gaza gaat nooit verloren!’ Wel goed om dat punt ook eens Nederlandstalig te maken, tussen de vele Engelstalige leuzen van die strekking.

Er weerklonken vrij veel oproepen om Netanyahu naar Den Haag te halen, in een vertrouwen in internationaal (straf-)recht dat ik zelf niet deel, al onderschrijf ik natuurlijk wel het verlangen om de schurk ter verantwoording te roepen. Maar ik geloof gewoon niet in rechtbanken, en in gevangenissen al evenmin. En om zo’n bajes nu speciaal in stand te houden voor deze gelegenheid is teveel eer voor zowel Netanyahu als voor die bajes zelf. Natuurlijk kreeg “onze” premier er van langs, en de landelijke politiek sowieso. ‘Het duurt te lang, het gaat te traag – wij eisen actie van Den Haag’, hoorde ik bijvoorbeeld. En plagerig zongen mensen: ‘Waar blijft Rob Jetten nou, waar blijft Rob Jetten nou…’ Persoonlijk ben ik overigens blij dat hij wegbleef. Ik had hem anders wellicht aan gevlogen. Mooi weer spelen terwijl hij de medeplichtigheid met genocide in stand houdt? Weg ermee. Net als met die medeplichtigheid zelf. Want om daar een streep door te zetten, daarvoor was die hele Rode Lijn nu precies op touw gezet.

Daarmee ben ik door mijn eigen indrukken heen, voor zover ik die hier wil delen. Eenmaal thuis ben ik media gaan bekijken. Daarin vielen me een aantal dingen op. Laat ik beginnen met Trouw, dat een vriendelijke reportage had.(1) Daarin kwam ook iemand aan het woord die nadrukkelijk aandacht vraagt voor de rol van techbedrijven – Microsoft bijvoorbeeld – in het faciliteren van de Israëlische genocide. Laat dat bedrijf nu net ene paar dagen eerder onder de aandacht zijn gebracht door een prachtige actie tegen het datacenter dat in Amsterdam in aanleg is, en waarvan Microsoft te enige huurder gaat worden (2) – als het doorgaat tenminste, en dat is dus niet te hopen. Ook de NRC gaf best een mooi beeld van wat voor mensen er naar de Rode Lijn waren gekomen, en met wat voor motieven.(3) Daarin komt een demonstrant aan het woord die Jetten met gevoel voor nuance toch best de volle laag gaf: ‘Ik begrijp de politieke realiteit, maar ik vind Jetten wel een beetje een slappe zak’. Het artikel noemt ook de aantallen van de vier Rode Lijn demonstraties tot nu toe. ‘De vorige drie keer – in Den Haag (mei en juni 2025) en Amsterdam (oktober 2025) – liepen respectievelijk 100.000, 150.000 en 250.000 mensen mee.’ Nu dus 200.000, en dat is dus een afname.

In het stuk vinden we ook een mogelijke reden. Jarik ten Cate, de 29-jarige demonstrant die Jetten een slappe zak noemde, was op het eerste Rode Lijn-protest met een tiental maten Nu is hij nog maar met één maat gekomen. De twee ‘snappen hun vrienden wel. “Steeds die machteloosheid voelen, maakt je op een gegeven moment ook hele moe”’, vult Leto Kamer (29) zijn vriend aan.’ Mensen zien geen resultaat van al het demonstreren, en vinden de motivatie niet meer om te blijven komen. Dat een massabeweging die jaar na jaar de straat op is, niet in een rechte curve groeit maar ook wel eens dipjes kent, is ook niet vreemd. En zo groot is de dip helemaal niet, als je in aanmerking neemt dat de voorlaatste Rode Lijn eerder in de herfst viel, met warmer weer, en bovendien in een tijd dat Gaza veel meer voorpaginanieuws was dan nu. Persoonlijk vind ik de opkomst van 200.000 heel stevig. Ook de NRC maakt een opmerking over de leeftijd van veel van de deelnemers: ‘Tussen de vele rode mutsen, waaronder tientallen keppeltjes met watermeloenen, valt het grote aantal grijze haren op.’ En daar zitten dus hoogstwaarschijnlijk aanzienlijk meer first timers onder dan die ene die ik eventjes sprak. Tegenover wegblijvers staan nieuwkomers. Of de groei er echt uit is, is al met al nog maar de vraag.

Gaan we even verder: de Volkskrant. Daar vond men het nodig om vooral aandacht te schenken aan een handvol D66-mensen, die uitvoerig mogen uitleggen waarom zij wel mee demonstreren maar tegelijk snappen dat D66-er en premier Rob Jetten dat niet doet.(4) Beetje vreemd om uitgerekend dat tot de kern van je verslaggeving te maken. De krant maakt met haar commentaar dan wel weer wat goed. Dat gaat vooral over de verkiezingen in Israël.

Maar ik citeer met enig plezier enkele zinnen uit de slotalinea die tot stevige maatregelen maant: ‘De genocidale machinerie van de apartheidsstaat Israël komt pas tot stilstand met een serieuze economische boycot. Dat is waartoe grote aantallen Nederlanders zondag weer in de Rode Lijn-demonstratie opriepen.’(5) Inderdaad! En het zegt iets dat in een hoofdredactioneel commentaar van de Volkskrant deze oproep wordt onderschreven, wel wat indirect, maar toch. Dat ongrijpbare fenomeen dat we ‘de publieke opinie’ noemen, is in Nederland inmiddels duidelijk om: genocidestaat Israël verdient het volgens zeer velen om te worden aangepakt, en tamelijk stevig ook. Dat zeggen die 200.000 demonstranten van de Rode Lijn. Dat zegt dus ook De Volkskrant nu. En ik vermoed dat een overgrote meerderheid van de mensen in Nederland het daar mee eens is ook.

Tot zover deel één van een tweeluikje. Binnenkort dus verder…

Noten:

(1) Jeroen den Blijker, ‘Eén demonstratie, maar ieder met een eigen wens voor Israël en Gaza’, Trouw, 8 november 2026, https://www.trouw.nl/buitenland/een-demonstratie-maar-ieder-met-een-eigen-wens-voor-israel-en-gaza~b3ff67c7/

(2) Zie bijvoorbeeld het liveblog van AT5: ‘150 tot 200 demonstranten opgepakt op bouwterrein datacenter Sloterdijk’, AT5, 6 november 2026, https://www.at5.nl/artikelen/240894/protest-datacenter-amsterdam-politie-treedt-op, en ook ‘Protesters break into Microsoft data centre site’, Aljazeera, 6 november 2026, https://www.aljazeera.com/news/2026/11/6/protesters-break-into-microsoft-data-centre-site-in-amsterdam

(3) Eline Nugteren & Steven Derix, ‘Tijdens vierde Rode Lijn-protest klinkt ook kritiek op Jetten, die eerder zelf meeliep. “Ik vind de premier wel een beetje slap”’, NRC, 8 november 2026, https://www.nrc.nl/nieuws/2026/11/08/tijdens-vierde-rode-lijn-protest-klinkt-ook-kritiek-op-jetten-die-eerder-zelf-meeliep-ik-vind-de-premier-wel-een-beetje-slap-a4940703

(4) Marjolein van de Water, ‘ Amsterdam kleurt opnieuw rood – zonder Jetten, maar mét D66’ers: “Jetten is premier, geen alleenheerser”’, Volkskrant, 8 november 2026, https://www.volkskrant.nl/binnenland/amsterdam-kleurt-opnieuw-rood-zonder-jetten-maar-met-d66-ers-jetten-is-premier-geen-alleenheerser~bc80220c/

(5) Carlijne Vos, ‘Israël moet terugkeren naar de democratie, een Rode Lijn helpt daarbij’, Volkskrant, 8 november 2026, https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/israel-moet-terugkeren-naar-democratie-een-rode-lijn-helpt-daarbij~b9845544/

Peter Storm