Klimaatmars 2026: een terugblik

zondag 20 september 2026

Alweer meer dan een week geleden: de Klimaatmars in Amsterdam, 12 september 2026. Het lijkt m wel een eeuwigheid, die week met spoorsabotage, met fascistisch straatgeweld in Den Haag , met een keurige maar keihard beëindigde klimaatblokkade van de A12, van Algemene Beschouwingen zonder vindbare werkbare meerderheid voor dat malle minderheidskabinet, een week waarin Ed Sheeran zijn onschuld verliest door te weigeren expliciet een standpunt over Gaza in te nemen, en daarmee dus een standpunt over Gaza inneemt…

Zo’n goedgevulde week dus, waarin eerdere gebeurtenissen snel wegzakken uit de aandacht. En weggezakt is die aandacht voor de klimaatmars. Dat is deels niet terecht, deels ook heel goed te begrijpen – en niet alleen vanwege de opeenvolging van later opzienbarend nieuws waaruit ik hierboven een greep deed. De Klimaatmars had best meer aandacht mogen krijgen. Maar tegelijk mogen we ons afvragen: waarom eigenlijk? Hoe opzienbarend is een optocht waarin mensen vragen naar de bekende weg, terwijl we heel goed kunnen weten dat ‘de politiek’ aan wie de vraag wordt gericht, geen bevredigend antwoord gaat geven?

Toch kom ik er graag even op terug, op die Klimaatmars. Omdat het een tamelijk grote demonstratie was, en wel degelijk indrukwekkend. En ook om het Radicaal Zangblok van Pirates Against Power (PAP) waar ik aan deelnam, een klein beetje te bespreken.(1) Ook daar valt weer iets van te leren.

Eerst de mars zelf. Die was opgezet door een brede coalitie van klimaatactivistische groepen. Zo breed, dat het er eventjes op leek dat er zelfs een blok van ‘veiligheidsprofessionals’ zou meedoen, gefaciliteerd en wel door de organisatie. ‘Veiligheidsprofessionals’- oftewel politieagenten en aanverwante beroepsbeoefenaars. Een soort van politieblok dus – op een demonstratie vol actievoerders waarvan velen het politiegeweld tegen klimaatactivisten op bijvoorbeeld de A12 keer op keer hebben meegemaakt of hebben kunnen aanschouwen. Geen goed idee, geen bijdrage aan het gevoel van veiligheid van deelnemers aan een klimaatmars.

Aandacht vragen binnen de politie voor het klimaatvraagstuk – en dan graag expliciet de gewelddadige behandeling van klimaatactivisten ter discussie stellen, maar daarvan zag ik dus weinig… – is één ding. Zij aan zij in groepsverband pakweg naast de slachtoffers van zulk geweld te gaan lopen, dat is iets anders. Het komt over als het oppoetsen van de politie als de potentieel klimaatvriendelijke organisatie die het niet is. Kritiek in deze zin ging al snel rond, ook van mijn kant.(2) Gelukkig nam de organisatie de signalen serieus, en maakte ze aan de erkende en gefaciliteerde deelname van het veiligheidsprofessionalsblok een einde.(3)

De Klimaatmars was groot, dat sowieso. De organisatie houdt het op 40.000 deelnemers, en dat zou mij niets verbazen. De Dam, het verzamelpunt, stond goed vol. En toen het groepje waarmee ik was, op het eindpunt Museumplein in het gras was neergestreken, konden we de mensen nog een hele tijd het plein op komen zien stromen. En het hing maar door, in eindeloze grote groepen en stoeten. Dat waren er niet zomaar een paar duizend. En toen we zelf aankwamen, waren we niet bepaald eens de eersten op het Museumplein. De NOS meende in haar berichtgeving te moeten toevoegen dat de grootste klimaatmars, in 2023, veel en veel meer mensen had getrokken: 85.000.(4) Maar daar stond niet bij dat er vorig jaar ook een klimaatmars was, in Den Haag, Daar waren 45.000 mensen, nauwelijks meer dus als deze keer.

Ik denk dat organisatoren en deelnemers best tevreden mogen zijn met de opkomst. En ook met de sfeer, het bekende mengsel van boze opgewektheid, met allerhande creatieve leuzen en uitingen. Er was veel muziek! Diverse keren kwamen we langs kleine blaasorkesten die vanaf de kant de deelnemers vrolijke moed in toeterden. Op een kruispunt stond flink koor , met zeker vijftig deelnemers en een heuse dirigent. ‘Wij willen verandering!’, zongen ze vol vuur.

Veel demonstranten liepen als enkelingen of in kleine groepjes, familieleden, bekenden en vrienden, collega’s. Er waren ook georganiseerde blokken, van allerlei groepen en initiatieven. De Partij van de Dieren had een opvallend groot blok, het zouden zomaar honderd mensen geweest kunnen zijn die ik in herkenbaar in groepsverband het Museumplein op zag komen. Er was een Palestina-blok van tientallen mensen, zo te zien enigszins versmolten met een blok van de Internationale Socialisten. Er was een blok van Kappen met Kolen, tegen de tien mensen, mooi in het geel en voorzien van spandoek. Er was ook een anarchistisch blok, wel kleiner dan ik had verwacht, ik zag iets van vijftien mensen. Ik zou daar wellicht ook wel bij hebben meegelopen, maar ik had nu dus even iets anders te doen. Opvallen deed het gelukkig wel, met anarcho-vlaggen in vooral zwart rood maar ook zwart groen. En een bijbehorende bakfiets vol propagandamateriaal ontbrak ook niet. Toen het aan het eind het Museumplein opkwam, zag het er toch best indrukwekkend uit.

En wij hadden als PAP dus zelf een blok op gezet, een Radicaal Zangblok om precies te zijn. Daarmee maakten we een radicale insteek hoorbaar, met liedjes die niet alleen rechtstreeks over klimaat gingen maar bijvoorbeeld ook over gerelateerde onderwerpen zoals Palestina, en over het hele systeem waarvan al die onderwerpen deel uit maken. Het idee was niet alleen: zingend in groepsverband deelnemen met dat radicale geluid. Het idee – van dit blok, en van PAP als zodanig – was en is ook om het zingen op demonstraties gangbaarder te maken, mensen aan te moedigen daaraan mee te doen en dergelijke. Het kwam allemaal gedeeltelijk uit de verf. We zijn er bepaald niet, maar we zijn wel op weg.

In de voorbereidingen hield ik mijn hart vast. Op de drie workshops die we te voren organiseerden, kwamen maar weinig mensen af, in totaal zeven, plus de kleine handvol organisatoren. We hoorden ook van mensen dat we wel naar de mars zouden komen, maar met een ander blok zouden meelopen. Via een Signal-kanaal hadden we aardig wat mensen op de hoogte gesteld. Maar hoeveel daarvan er zouden komen…?

Op de dag zelf werd het duidelijk, en het was geen afgang. Op het verzamelpunt kwamen pakweg vijftien mensen bijeen, een enkele bekende maar vooral onbekenden. Even oefenen en inzingen, vervolgens even samen zingen en opnemen met Kappen met Kolen. Niet voor niets hadden we immers een lied in het programma opgenomen met de titel Kappen met die Kolen. We hebben een flink deel van de optocht samen met kappen met Kolen gelopen, zodat we dat lied ook nog een paar keer samen konden doen.

Het zingen ging op zich goed, waar het de deelnemers aan het PAP-blok zelf betrof. We hadden best wat complexe, soms lange songs in het repertoire gestopt. Zou dat werken? Jawel! Wat bleek: mensen hadden daadwerkelijk geoefend van te voren. Anders is niet te verklaren dat Shell Must Fall zo goed ging. Deelnemers vroegen zelf of we dat konden gaan zingen, een beetje alsof ze wilden laten zien dat ze zich voorbereid hadden. Erg leuk om te merken was dat.

Tegelijk zagen we beperkingen. Veel van de negen gekozen liedjes – eigenlijk meer, want één van de negen was zelf een medley van vier – waren vrij hoog gegrepen.(5) Deels omdat ze lang waren en soms niet zo eenvoudig, qua ritmiek en timing vooral Deels omdat ze totaal onbekend waren, en kennelijk moeilijk op te pikken door mensen om ons heen. Ja, we hadden teksten om uit te delen, en een QR-code voor mensen die het zelf via de foon wilden meelezen. Maar het valt toch niet mee als je zo’n liedje voor het eerst hoort, en het melodietje is je niet vertrouwd.

Meezingen door mensen buiten het blok gebeurde wel, maar dan vooral bij wat bekender melodietjes zoals Bella Ciao – waar we een Palestina-versie van deden – en All You Fascists Bound to Lose, dat we ook hadden bewerkt maar zonder de muziek te veranderen. Ook Kappen met die Kolen bleek zo catchy dat het breder werd meegedaan. Bij de andere liedjes was het toch vooral het blok zelf dat zong, terwijl mensen om ons heen luisterden, soms wel met zichtbaar plezier overigens. Enkelingen sloten zich bij het blok wel aan. Maar van een bredere groep zingende demonstranten was niet of nauwelijks sprake, terwijl dat wel het idee is waarmee PAP op poten is gezet.

Volgens mij is het vooral een kwestie van 1. vaker doen; 2. goed opletten wát we doen. Niet te lange en niet te moeilijke liedjes. Meer bekende liedjes ook, in ieder geval met bekende melodieën. En minder bekende liedjes keer op keer blijven doen, zodat mensen ze leren kennen. Zo is Rich Man’s House, dat we op een antiracisme-demonstratie deden en u weer in de strijd gooiden – een meeslepend blijvertje. Steeds dezelfde zinnen, met steeds een ander doelwit van de woede (rich man’s house, jailhouse, border…). Vondst: een kameraad ging steeds het sleutelwoord van het volgende couplet roepen (want dat ging af en toe mis). Dus dan klonk het: ´Border!’en dan zongen we: ‘Well I went down to the border…’ Dat is iets om een volgende keer bewust te doen. Ook een vondst was het benoemen van een nieuw doelwit in het lied: data centers! Precies voor zulke variaties leent Rich Man’s House zich uitstekend.

Evengoed was het een mooie ervaring, dit radicale zingblok. Deelnemers hadden er duidelijk plezier in en namen kennelijk ook de voorbereiding serieus. Het moet geen koortje worden, dat niet. Maar dat mensen meedoen die tevoren weten wat ze gaan zingen en hebben geoefend ook, maakt de operatie wel sterker. Al met al was het niet perfect, maar vooral leerzaam en leuk. Stug doorgaan, totdat we tienduizenden demonstranten om ons heen horen…

Noten:

(1) ‘Radicaal Zangblok op Klimaatmars 12 september: laat je horen!’Pirates Against Power, 16 julki 2026, https://piratesagainstpower.nublogs.org/index.html%3Fp=64.html (zie ook noot vijf).

(2) Chihiro Geuzebroek, ‘Klimaatmars, waarom doe je mee aan greenwashing van staatsgeweld?´, Doorbraak, 20 augustus 2026, https://www.doorbraak.eu/klimaatmars-waarom-doe-je-mee-aan-greenwashing-van-staatsgeweld/ ; Joke Kaviaar, ‘Politieblok in klimaatmars? Wie houdt ze tegen?´, 22 augustus 2026, https://jokekaviaar.nl/2026/08/22/politieblok-in-klimaatmars-wie-houdt-ze-tegen/; Peter Storm, ‘Politieblok in de klimaatmars? Weg ermee!’, 21 augustus 2026, https://peterstormt.nl/2026/08/21/politieblok-in-de-klimaatmars-weg-ermee/

(3) ‘Klimaatmars 2026: besluit geen deelname blok veiligheidsprofessionals´, Klimaatmars, 27 augustus 2026, https://klimaatmars.nl/klimaatmars-2026-besluit-geen-deelname-blok-veiligheidsprofessionals/

(4) ‘Duizenden mensen bij klimaatmars in Amsterdam: “Holy moly, stop met olie”’, NOS, 12 september 2026, https://nos.nl/artikel/2630694-duizenden-mensen-bij-klimaatmars-in-amsterdam-holy-moly-stop-met-olie

(5) ‘Dit gaan we zingen’, Pirates Against Power, https://piratesagainstpower.nublogs.org/index.html%3Fp=74.html Dat is trouwens een andere lokatie dan waar je PAP eerst trof. DE website piratesagainstpower.noblogs.org is, net als andere noblogs- websites, niet meer online wegens de repressieve aanval vanuit de VS op het collecrtief achter Noblogs, Autistioci/Iventati. Zie Autistici/Inventati Collective, ‘A/I shuts down – stay human’, 6 september 2026, https://keepitfree.ai/announcements/a/i-shuts-down-stay-human/

Maar mensen hebben de boel gered! Via nublogs.org zijn noblogs- websites weer te vinden. Zie ‘They tried to bury us, but didn’t know we were seeds! New archive containing all Noblogs pages now open!’, op https://nublogs.org/ Daar is dus ook PAP terug te vinden: https://piratesagainstpower.nublogs.org

Peter Storm