Ga niet in debat met fascisten!

Van fascisme een debatteerbare mening maken (iets waar je serieus over kunt discussiëren) is problematisch. Onze achterban is direct in gevaar bij het normaliseren van hun gedachtegoed. Alsof de ontkenning van gelijkwaardigheid en menselijkheid iets is waarover je de voors en tegens kunt afwegen.

Er is een hardnekkig kliekje bij de SP, RSP en ROOD dat alles wat met antifascisme in het hier en nu te maken heeft, delegitimeert. Er wordt zelfs door sommigen beweerd dat het in het Duitsland van de jaren 1920 en 1930 aantoonbaar effectief was om in debat te gaan met ‘echte fascisten’.

Ze gooien ook van alles op een hoop, door onder andere te pretenderen dat een cordon sanitaire net zozeer een beroep op de burgerlijke staat is als bijvoorbeeld oproepen tot een wettelijk verbod op extreemrechts. Ze proberen uit te leggen dat deplatforming averechts werkt. Maar ze leggen helemaal niets op tafel om geloofwaardig te maken dat de politieke confrontatie die ze voor ogen hebben ook werkelijk extreemrechts actief kan ondermijnen. Maar ze hebben wel vertrouwen in de burgerlijke (en eventueel sociale) media om eerlijk en volledig verslag te doen.

Het probleem van debatteren met extreemrechts als strategie is dat het vaak zal neerkomen op debatteren met georganiseerd en zelfbewust extreemrechts, en dus niet met hun achterban die mogelijk nog aan het twijfelen gebracht zou kunnen worden. Tegelijk zijn heel veel van de PVV-stemmers niet per se arbeidersklasse, maar middenklasse. De overlap in (potentiële) aanhang met links wordt overschat.

De grote zeepbel is echter de oproep dat links “hun populariteit actief moet ondermijnen door politieke confrontatie”. Want daar had net zo goed kunnen staan “dat het hun populariteit actief moet ondermijnen door deplatforming”. Deplatforming gebeurt niet alleen tijdens verkiezingstijd en debatten, maar juist ook daar buiten, als het podium niet ook gedeeld wordt door Linkse groepen.

Als antifascisten moeten we niet afhankelijk zijn van de staat en burgerlijke instituties. Dat is een analyse die al heel breed wordt begrepen binnen het antifascisme. Praten met je collega die een keer PVV stemde is iets anders dan het podium delen met een PVV-woordvoerder. Maar wie zegt ons dat die PVV- of misschien FvD-collega geen vrijwilliger is bij die partijen. Voor je het weet word je als antifascist gedoxxed.

We moeten de normalisering van die fascisten op een andere manier tegengaan. De hedendaagse extreemrechtse groepen/ mensen verhullen hun eigenlijke doel en maken gebruik van versluierde termen als ‘remigratie’ en ‘wij zijn Nederland’. Daarmee kiezen ze een wezenlijk andere strategie dan ze eerder hadden.

Niet met ze praten legitimeert ze misschien ook, maar wel op een andere manier. Want het bevestigt hun rol als het slachtoffer van een kwade elite. België wordt altijd genoemd als een voorbeeld van waar een cordon sanitaire werkte, maar we kunnen er niet op vertrouwen dat het als algemene strategie kan worden gezien.

Het heeft wel zin om te onderzoeken of bepaalde strategieën in ieder geval niet werken. Er zijn er wel die we maar beter kunnen vermijden. Het is goed om daarnaast ervaringen uit te wisselen. Te leren van elkaar en van het buitenland.

Uiteindelijk hangt de overwinning niet af van die ene geniale zet of die ene geniale strategie. De ontwikkelingen gaan snel, en als we er wat aan willen doen moeten we ons niet te druk maken of we het wel precies goed doen. Dat kun je zelfs achteraf moeilijk vaststellen, of je wel helemaal het juiste deed, laat staan in het moment. Dus inderdaad veel proberen en kritisch en open blijven praten over wat we doen.

Bericht navigatie