Extreem-rechts werkzekerheidsprogramma, deel 4: Mees Wijnants, van zwendelaar naar nazi-influencer

Mees Wijnants is ooit begonnen als “finfluencer”, iemand die met charisma en een “brand’ geld uit jonge mannen wil persen. Sindsdien is hij uitgegroeid tot een complotfanaat. Hoe is dat gekomen?

Wat is het “extreem-rechtse werkzekerheidsprogramma”? Dat is een fenomeen waarbij bepaalde figuren extreem-rechtse meningen of samenzweringstheorieën gaan aanhangen, puur om relevant te blijven en dus geld te verdienen. Zoals Jan van de Beek.

En Mees Wijnants valt ook in die categorie. Hij is in 2021 begonnen met “financieel advies”, manieren om snel rijk te worden. Dat was zeker in 2021, toen hij begon, niets nieuws. Over de hele wereld kreeg je rond 2020 en de corona-inflatie dit soort content.

De inhoud is ook vrij standaard: het gaat dan om dropshipping (waarbij je goedkope producten importeert en die veel duurder verkoopt) of “affiliate links”, waarmee videomakers zoals Wijnants geld verdienen met iedereen die ze doorsturen. Dit is allemaal dertien-in-een-dozijn in die wereld.

Het moet ook gezegd worden dat dit slecht advies is. Ja, sommige mensen kunnen hier veel geld mee verdienen, maar voor de meeste mensen is het tijdverspilling. Maar dat maakt voor “finfluencers” natuurlijk niet uit. Ze willen niet dat je rijk wordt, ze willen dat je hun video’s blijft kijken.

Rond eind 2022 zie je zijn content veranderen. Dan heeft hij een “affiliate link” van bitvavo, een Nederlandse cryptobeurs. Hij adviseert dan om in crypto te investeren, en dat zet hij kracht bij door te waarschuwen voor de grote inflatie. Geld op de bank wordt steeds minder waard, zegt hij.

Om dat kracht bij te zetten deelt hij een video van Nick Freitas, toen een Republikeinse politicus in Virginia (VS). In de video deelt Freitas een samenzweringstheorie dat de Amerikaanse overheid de inflatie te laag inschat om mensen voor te liegen. Dat komt Wijnants goed uit voor zijn verhaal.

De keuzes die Wijnants maakt zijn eenvoudig te volgen: hij moet mensen overtuigen om geen geld te sparen, maar om het allemaal in crypto te investeren. Hij noemt mensen die sparen dan ook losers in de video-omschrijving. Dus helpt het hem om wantrouwen te kweken over officiële inflatiecijfers.

Daarnaast wil Wijnants het idee creëren dat zijn volgers bijzonder en speciaal zijn door te investeren. Hij is neerbuigend naar werkenden en praat alsof investeerders een soort supermensen zijn, die op een compleet andere manier denken. Heel erg vleiend voor de kijkers natuurlijk.

Hier zie je al dat “finfluencers” zoals Wijnants natuurlijk graviteren naar een bepaald soort “klant” voor hun “diensten”. Mensen die hiervoor vatbaar zijn, zijn:

• 1. Jong (zonder veel levenservaring);
• 2. Geldbelust;
• 3. Op zoek naar bevestiging;
• 4. Goedgelovig;
• 5. Vatbaar voor complottheorieën.

En laat dat nu net het profiel zijn van veel van de leden van Forum voor Democratie. Dus logisch ook dat Wijnants Thierry Baudet uitnodigt in zijn podcast “Nieuw Geld”. Hij hoopt hiermee precies zijn publiek te bereiken. De ideologie zal (in ieder geval toen) weinig uitgemaakt hebben.

Dit fenomeen is eerder omschreven als de “Pewdie-pipeline”: rechtse politieke figuren figureren in minder politieke kanalen, met als doel een uitwisseling van kijkers. Zo krijgt Wijnants rechtse klanten erbij, en Baudet krijgt weer aandacht voor zijn politiek.

In begin 2023 begint Wijnants ook video’s te maken waarin hij verwijst naar “De Matrix”, die bedoeld zou zijn om mensen te laten falen. De wereld is stuk, zegt Wijnants, maar met zijn tips kan je aan “De Matrix’ ontsnappen.

“De Matrix” is geen vinding van Wijnants zelf, maar die heeft hij van onder andere Andrew Tate. Het concept van “De Matrix” is zo vaag dat iedereen er zelf wat op kan plakken: van een systeemkritiek tot letterlijk geloven dat je in een computerprogramma zit.

De Matrix wordt in rechtse kringen al langer gebruikt. De “rode pil nemen” is een metafoor voor het willen ontsnappen uit de Matrix. Dit is ook weer dat gevoel van superioriteit dat Wijnants en andere influencers in hun publiek willen opwekken.

Andrew Tate is eigenlijk wat Wijnants wil zijn: een finance- en lifestyle-influencer die vooral jonge rechtse mannen aanspreekt door in dure auto’s te rijden en vrouwen tot objecten te reduceren. Niet voor niets staat Tate terecht voor onder andere verkrachting en mensenhandel.

En daar bereikt Mees Wijnants opeens het grote publiek, want hij mag in begin 2023 aanschuiven om zijn geestverwant Tate te verdedigen. Daar maakt hij geen vrienden, maar het is überhaupt bizar dat hij daar mocht aanschuiven om desinformatie te verspreiden.

Dit doet Wijnants niet veel goed, en zowel 2023 als 2024 zijn magere jaren voor hem. Het helpt niet dat zijn soort “finfluencers” door de val van Andrew Tate in steeds slechter daglicht komen te staan.

Begin 2024 wordt Wijnants geïnterviewd door Trouw. Daarin geeft hij aan hoe conservatief, anti-feministisch en queerfoob hij is. Daarnaast is hij ook nog eens xenofoob.

Zijn overstap naar fascistische content begint volgens mij bij het bedrijfje dat hij in september 2024 opzet: Wolf of Washington. Het is een verzamelaar van informatie over hoe Amerikaanse politici handelen, met het idee dat zij (door insider trading) betere investeringen doen.

Deze app is alleen een verzamelaar van informatie, en je kan er niet op beleggen. Dat is belangrijk, want alleen het verzamelen van informatie is niet gereguleerd. Je betaalt dus bijna vijftig euro per maand voor informatie die je ook zelf op kan zoeken.

Vanaf dat moment maakt Wijnants veel meer filmpjes over corruptie in de VS. Ook valt hij de EU aan en verspreidt hij schrikbeelden over dat de EU stiekem een enorme inflatie gaat veroorzaken. Allemaal redenen om te investeren, met behulp van zijn app.

En iets in deze strategie heeft gewerkt, want vanaf het eind van 2025 gaat Wijnants helemaal hierop in. Hij vindt zichzelf opnieuw uit als een soort “insider” die tijdens zijn studie gedesillusioneerd raakte met het systeem en het dus wou bevechten. Dat is nieuwe informatie.

Nu is het “Mees Wynants” (want internationaal snapt men de lange ij niet) en is hij een “researcher’ die corruptie in de politiek en financiële zaken onderzoekt. En zijn Wolf of Washington-app is een manier om je te “bevrijden” van de kwaadaardige EU.

En het maakt hem niet uit wat hij daarvoor moet zeggen. Hier lijkt hij te proberen om een antisemitisch hondenfluitje tweeten wanneer hij een samenzwering suggereert achter de anti-racisme wetgeving. Mogelijk omdat antisemitisme het goed doet op het nieuwe algoritme van Twitter.

Maar hij zegt evengoed dat hartaanvallen niet voorkwamen vóór 1900, of verspreidt hij desinformatie over vluchtelingen. Allemaal voor de likes, shares en engagement.

En bovendien: mensen die vallen voor samenzweringstheorieën zijn vaak makkelijkere doelwitten voor zwendels. Dus zijn zwendelpraktijk “Wolf of Washington” is aantrekkelijker voor extreem-rechtse complottheoristen.

Dit doet hij puur vanwege de aandacht, omdat hij een kans ziet in het extreem-rechtse X. Wellicht is hij er zelf in gaan geloven, maar hij is gewoon op zoek naar een markt. En als hij daarvoor samenzweringstheorieën moet verspreiden, vindt hij dat helemaal prima.

Het punt dat ik wil maken: fascisme is niet slechts een kwestie van de verkeerde personen, of diepgevoelde overtuiging. Fascisme komt ook op als mensen er een financieel slaatje uit kunnen slaan. Dat is wat Elon Musk heeft gecreëerd: een verdienmodel voor hebberige mensen zonder enig moraal.

Je kan fascisme niet bestrijden zonder ook het verdienmodel achter dit soort opportunisten te bestrijden. En we moeten realiseren dat deze mensen geen ideologen zijn, maar extreem-rechtse stemmers gebruiken als makkelijk doelwit voor hun zwendelpraktijken.

Bo Salomons

(Dit artikel verscheen eerder als draadje op Bluesky.)

Lees ook deel 1, deel 2 en deel 3 van de serie over het extreem-rechts werkzekerheidsprogramma.