Demonstranten tegen Coen-beeld laten zich niet provoceren door racisten in blackface (beeldverslag)
Ook de negende demonstratie in 2026 voor verwijdering uit de openbare ruimte van het standbeeld van de genocidepleger Jan Pieterszoon Coen had een strijdbaar en inspirerend karakter. De maandelijkse demonstraties in Hoorn, georganiseerd door We Promise en de Werkgroep Slavernijverleden Hoorn, hebben geleid tot een vastberaden en saamhorige kern van deelnemers die er langzamerhand voor hebben gezorgd dat de verheerlijking van een koloniale misdadiger steeds meer omstreden wordt.
Afgelopen zaterdag vond de negende editie van de reeks van tien demonstraties op dezelfde dag plaats als de intocht van Sinterklaas in Hoorn. Sinds 2020 is die lokale intocht al ontdaan van Zwarte Pieten en lopen er alleen roetveegpieten rond. Toch zagen twee volledig zwart geschminkte Pieten, met kroeshaar en lippenstift, kans om buiten de intocht om vlakbij station Hoorn, de verzamelplek van de demonstranten tegen het Coen-beeld, te provoceren met hun racistische karikatuur. Als een van de vroegst gearriveerde deelnemers aan de demonstratie stond ik bij station Hoorn om me heen te kijken, toen ik ineens die twee Zwarte Pieten zag staan kletsen en pepernoten aan kinderen zag uitdelen. Ik liep op hen af en zei: “Het is de bedoeling dat er alleen roetveegpieten rondlopen. Dat is ook zo afgesproken. Want Zwarte Piet is racisme.” Ze keken me aan, waren not amused en liepen weg naar een andere plek om ook daar kinderen te confronteren met hun racistische karikatuur.
Het provocerende gedrag van de twee Pieten was ook journalist Just van Westen opgevallen. Tegenover hem verklaarde een van de Pieten, Petra Schoof: “We weten dat er straks een demonstratie is. Daarom staan we hier ook een beetje.” Zo schreef Van Westen in het Noordhollands Dagblad. Schoof maakte ook duidelijk dat ze doelbewust had gekozen voor het blackface-racisme: “We gaan expres niet naar de plek waar de intocht plaatsvindt en alleen roetveegpieten zijn”. Met andere woorden: de blackface-Pieten wilden opzettelijk mensen van kleur en anti-racistische activisten irriteren, beledigen en vernederen. Het tekent het morele niveau waartoe pietofielen en coenofielen zijn afgezakt om toch vooral maar hun gram te halen, en hun frustratie te botvieren over de dekoloniale strijd tegen Zwarte Piet en tegen de verering van koloniale misdadigers. Van Westen had opgemerkt dat ik in discussie was gegaan met de Zwarte Pieten en interviewde mij kort. Daarbij benadrukte ik dat het Zwarte Piet-racisme uiteraard niet alleen tijdens intochten, maar ook op alle andere momenten en plekken moet worden uitgebannen.
Zoals helaas maar al te gebruikelijk, hadden de We Promise-leden in de dagen voorafgaand aan de demonstratie online weer enorm veel doodsbedreigingen en haatberichten gekregen. Zo werden voetbalsupporters opgeroepen om in actie te komen tegen de demonstranten. Maar de tegenactie van coenofielen bij het standbeeld op het plein Roode Steen bleef deze keer uit. De coenofielen hadden hun actie afgelast, omdat zij het niet gepast vonden om te demonstreren op de dag van de intocht van Sinterklaas. Ze waren er boos over dat wij op die dag wel gingen demonstreren tegen verheerlijking van kolonialisme. Maar wie racisme normaliseren en kolonialisme verheerlijken, roepen over zichzelf af dat er tegen hen gedemonstreerd gaat worden, elke dag, elke week, het hele jaar door.
Na het provocerende gedrag van de twee Pieten aan het begin van de demonstratie, die de vorm had van een stilteprotest, bleef het daarna tijdens de tocht door de stad opnieuw opvallend rustig. Net als bij de stilteprotesten op 19 september en 17 oktober. Weliswaar staken voorbijgangers de nodige middelvingers op en werden de demonstranten flink uitgescholden, bijvoorbeeld voor “stelletje kankerratten”. Maar het was ook te merken dat de ruggensteun voor het verplaatsen van het Coen-beeld onder de inwoners van Hoorn toeneemt. Zo kwam iemand ons melden dat we zeker niet moesten vergeten hoeveel mensen in de stad achter ons staan. Verheugend was ook dat Extinction Rebellion een livestream van de demonstratie verzorgde. Leuk was bovendien dat kunstenaar Airco Caravan meedeed aan de demonstratie. Caravan hield in 2024 een dekoloniale performance tijdens de opening van een kunstexpositie in Hoorn. Aangekomen bij het Coen-beeld konden we vrijelijk om het beeld gaan staan, zonder hinder te ondervinden van een tegenactie van coenofielen. Op 19 december vindt de laatste demonstratie tegen het Coen-beeld plaats. Wat er ook gebeurt, we zullen actie blijven voeren totdat het koloniale beeld uit de openbare ruimte verdwijnt. Want wie mensen vermoordt voor handel en winst, verdient geen sokkel.
Harry Westerink
Reacties (0)
Voeg nieuwe reactie toe
Wij tolereren geen: racisme, seksisme, transfobie, antisemitisme, ableisme enz.