Voor vluchtelingen, tegen Wilders: indrukwekkend protest in Nuenen

maandag 31 augustus 2026

Zaterdag 29 augustus 2026 vond in Nuenen een indrukwekkend protest plaats. Dat richtte zich tegen het bezoek van Wilders aan die plaats, en pleitte voor een boodschap van welkom aan vluchtelingen aldaar. Ik was er bij, en het was mooi.

Aanleiding voor de actie was dus het aangekondigde verschijnen van Wilders, overduidelijk bedoeld om mensen op te stoken tegen de voorgenomen opvang van vluchtelingen in Nuenen, een plaats in Noord-Brabant, ongeveer tussen Eindhoven en Helmond. Dat verdiende een solidair tegengeluid, en dat kwam er dus ook. Erheen, wat mij betreft.

Op de dag zelf stapte ik samen met een kameraad in de trein in Tilburg. In de trein zelf troffen we kameraden uit Breda, en op het station Eindhoven iemand die uit de Randstad op weg was gegaan. Toen we uit de bus stapten in Nuenen, bleken er tegen de tien mensen op die manier onderweg te zijn naar de actie. Op het voorverzamelpunt aangekomen waren we al snel met een twintigtal mensen, misschien iets meer. Helemaal niet slecht voor een plaats waar zelden antiracistische demonstraties zijn en die niet bekend staat om haar zinderende linksradicale actiescène. Natuurlijk: ook helemaal niet veel. Maar een tegengeluid afgeven kan ook met een twintigtal mensen.

Na wat wachten gingen we op pad naar de demonstratieplek zelf, bij het Vincent van Goghplein. Daar naar toe lopend zagen we voor ons een aanzienlijke groep mensen, tientallen minstens, veel meer dan ons groepje. Wilders-aanhang? Gewoon nieuwsgierigen uit Nuenen? Dichtbij gekomen zag ik bordjes en zo. Het waren, net als wij, tegendemonstranten tegen Wilders! Stonden we daar opeens met pakweg honderd mensen, ik denk uiteindelijk eigenlijk nog wel aardig wat meer ook.

Ons groepje bestond uit wat radicaler mensen, voor wie de verschillende actiethema’s gekoppeld zijn. Vluchtelingen, klimaatontwrichting, Palestina: get gaat over een veelvormig systeem van onrecht dat we bestrijden. We zagen enkele Palestina-vlaggen, en enkelen van ons riepen ‘Free Palestine!’ Dat bleek niet het handigste startschot. Snel werd duidelijk dat het overgrote deel van de aanwezigen echt voornamelijk uit steun voor vluchtelingenopvang daar was, en deze leus hier niet op prijs stelde. We schakelden snel en riepen: ‘Vluchtelingen welkom Wilders niet!’ Dat werd door meer mensen overgenomen.

Intussen bleven de Palestina-vlaggen – een vijftal, denk ik, ik had me er ook een in handen laten geven – aardig wapperen. Dat leidde nog wel tot discussie met andere demonstranten die de issues echt gescheiden wilden houden. Maar waar Wilders niet alleen stookt tegen vluchtelingen, maar zich sinds jaar en dag breed maakt als Israël-supporter en genocide-verdediger, is het logisch dat wij daarrtegenover een Palestina-solidariteitsboodschgap willen laten zien en/of horen. Dit was immers niet alleen een pro-vluchtelingenactie. Dit was ook een anti-Wildersprotest.

Maar ik snap dat het voor veel mensen nieuw was om het zo te zien, en dat het niet meteen gepast voelde. Dat is dan weer gene reden om de Palestina-vlaggen weg te doen, maar wel om mensen die er weerstand tegen uitten, te zien als bondgenoten om – terwijl je discussie er over voert – zij aan zij mee te staan in de actie. Dat lukte, en de wrijving die er was hoort bij een leerproces van twee kanten: radicalen die maar beter kunnen leren omgaan met mensen die er veel minder radicaal instaan. En een veel bredere, veel gematigder groep die moet wennen aan de deelname van radicalen van wie qua actievoeren en qua inzicht echter wel een boel te leren is.

De hoofdmoot van de aanwezigen behoorde overduidelijk tot die bredere groep. Alle leeftijden, jong tot en met aanzienlijk ouder dan ik, en vooral die ouderen in opvallende aantallen. Allerlei zelfgemaakte borden en dergelijke. ‘Nuenen heeft hart. Mensen opvangen is samen opbouwen’, zag ik helemaal vooraan in de actie. ‘Volksmenners als Wilders maken boos op de verkeerde’, had iemand meegenomen. ‘Mijn bord heeft meer empathie dan sommige politici’, zag ik. Ik vind juist die eigen handgemaakte bedenksels prachtig. Je ziet hier mensen zelf aan de slag, in hun hoofd en op straat. Zo groeit een levende beweging.

Er was meer. Zo hield iemand de poster ‘Samen Leven van Vluchtelingenwerk in de lucht. Politieke partijen waren ook zichtbaar: een groepje had bordjes van Volt bij zich, en de Partij van de Dieren was op soortgelijke wijze zichtbaar, met een enkel bord. Waar was de SP? Waar was PRO? Onzichtbaar (of, in het geval van de SP, misschien wel elders). Wel zichtbaar, ook aan onze kant, aan een dranghek: een Nederlandse vlag. Mag die een volgende keer thuisblijven? Het hele concept ‘Nederland’ is een nationaal concept dat onvermijdelijk mensen in- maar dus ook uitsluit. Weg met dat concept, en met de bijbehorende vlag. Die hoort bij hun en niet bij ons.

Waar waren de links-radicalere stromingen? Loslopend, zoals ikzelf en andere mensen in het groepje waar ik mee was gekomen, en soms met Palestina-vlaggen dus. Ik zag ook een rode vlag met het AFA-logo en Antifascistische Aktion er op. Ik heb echter geen zichtbare tekenen gezien van Bij1, en ook niet van de diverse marxistenclubjes – maar ook niet van de anarcho-scene waar ik deel van uitmaak. Nu is het goed dat de linksradicalen hun kleine aantal niet proberen te compenseren door overdreven zichtbaarheid, en daarmee de indruk wekken dat ze een veel gematigder protest aan het kapen zijn. Maar al te bescheiden is ook niet nodig. Hoe kunnen mensen de weg naar radicaler antwoorden vinden als we zo onvindbaar opstellen? En we denken toch dat onze radicale opvattingen er werkelijk toe doen in de strijd? Ja, ik kijk bij deze kritiek ook naar mezelf…

Nu is er gelukkig ook nog hoorbaarheid! Inbreng in de leuzen hadden we wel, en die werden vaak opgepikt. Aanvankelijk ging het leuzen roepen niet zo makkelijk, omdat vooraan muziek werd afgespeeld (Sophie Straat, wel cool). Later ging het beter. Een vondst vanuit de bredere groep: ‘Samen Leven¨, van die VluchtelingenWerk-poster. Als tekst vind ik die wat nietszeggend. Maar als je met vele tientallen ‘Sá-men Lé-ven!’ staat te roepen, gaat er forse kracht van uit, en is de nietszeggendheid verdwenen. Een van mijn kameraden vroeg op een gegeven moment: hebben we niet een antifascistische leus? Dus riepen we even later: ‘Toen niet! Nu niet! Nooit meer fascisme!’ en zelfs eventjes, wat rommelig en aarzelend, ‘Siamo Tutti Antifascisti!’ Ik herinnerde me een mooie leus van KOZP-acties: ‘Kick out Zwarte Piet, kick out Zwarte Piet (byebye/doeidoei/ houdoe/ ajuus)’. Kon daar niet iets mee? ‘Kick Out Wilders’ past niet in het ritme. Dus werd het ‘Kick Out PVV, Kick Out PVV (houdoe, etc.)’. Een enkeling kende het idee al, veel anderen pikten het meteen op, vaak met een lach op het gezicht na het ‘Houdoe!’. Deze werkte echt, en deze houden we er hopelijk dus in.

Hoe was het intussen aan de overkant? Helemaal aan de andere kant van het plein stond aanvankelijk een tiental figuren, met een Nederlandse vlag. Fout volk, maar dus niet heel veel. Later zagen we een vele grotere groep, tussen de vijftig en honderd mensen, en uiteindelijk ook Wilders die deze groep toesprak. Het is duidelijk dat onze tegenactie groter was dan het fascistenvertoon – maar nu ook weer niet zoveel groter. Wat ons protest kracht gaf was dat er overduidelijk veel mensen uit Nuenen en omgeving zelf waren gekomen. Dit was niet zomaar het rondreizende antifascistische wereldje dat nu eens in Nuenen neerstreek. Dit kwam vooral ook vanuit de gemeenschap van Nuenen zelf.

Een enkele fascist probeerde ons te bereiken, maar politie hield zulke lui van ons weg. Politie zorgde ook voor grote afstand tussen de beide groepen. Wij werden verondersteld keurig binnen ons met dranghekken omgeven demonstratievak te blijven, wat gelukkig niet iedereen deed: we stonden er ook naast. Megafoongebruik mocht niet van het gezag, een belachelijke regel die ze nog probeerden te handhaven ook.

Tegelijk: zonder de politie om ons heen zouden fascisten ons daadwerkelijk belaagd hebben. Toen we vertrokken, liepen er ook agressievelingen op ons af met ‘Azc-weg-ermee’ retoriek en bijbehorende houding. En georganiseerde zelfverdediging tegen zulke fascisten was niet waar vrijwel alle deelnemers van de tegenactie op waren bedacht en voorbereid, niet fysiek en ook niet mentaal. Dat rest er weinig anders dan politiebescherming verdragen – en wat mij betreft de discussie aangaan hoe we ons van zoiets onbetrouwbaars als de politie zo snel mogelijk zo onafhankelijk mogelijk maken. Want dat de politie ons beschermt is altijd onzeker, en als ze het doet, is het niet uit antifascisme maar uit ordelievendheid, waarbij het gaat om hún orde die agenten en hun opdrachtgevers liefhebben.

W werden dus door agenten begeleid, tot vlakbij ons voorverzamelpunt. Toen weer met kameraden naar de bus, waar nog een auto langskwam vanwaaruit iemand meende te moeten bewijzen werkelijk over een middelvinger te beschikken en nog even een leus tegen de komst van een AZC schreeuwde ook. Nee, Nuenen als geheel staat bepaald niet aan de kant van de tegendemonstranten. Dat maakte de opkomst, de sfeer en de hele actie voor vluchtelingen en tegen racistische haatstoker Wilders des te indrukwekkender.

Peter Storm