Fluffy tegen nazi’s in Apeldoorn – maar vergis je niet

Apeldoorn, 25 juli 2026: nazi’s, onder meer van de NVU, hielden eer een demonstratieve optocht. Apeldoorn, 25 juli 2026: antifascisten hielden een tegendemonstratie, om de nazi’s te laten merken dat hun politiek van uitsluiting en haat niet geaccepteerd wordt. Ik nam deel aan de tegendemonstratie, en daar kijk ik – niet zonder zorgen, wel met enige voldoening – op terug.

De nazi-optocht was een flink eind van het station vandaan, op een plek waar opvang gepland is voor mensen die asiel hebben aangevraagd. Op ter plekke te komen, was een flinke wandeling nodig. Voor die wandeling verzamelden we bij station Apeldoorn. Toen ik aankwam – in gezelschap van enkele andere antifascisten – stond er al een groep van tientallen mensen, Bij telling kwam ik al rond de vijftig uit. De boel zag er vrij kleurrijk uit: de organisatie van het protest had op een veelkleurige vriendelijke uitstraling ingezet. Er waren ook vlaggen, met een mooi hartje er op. Heel fluffy, en tegelijk best heel cool. Met zo’n vlag heb ik ook rondgesjouwd. Ook een drietal rode vlaggen van die hardline partijcommunisten, de NCPN. Nou vooruit, maar moest het echt in de kopgroep?. Er was ook iemand met een grote AFA-vlag, en dat was maar goed ook. Verder spandoeken.

En mensen dus, uiteindelijk rond de honderd, zoals later bleek. Wat bekenden, maar ook veel voor mij onbekende mensen, en dat vond ik ene goed teken. In de grotere linksradicale bolwerken Amsterdam, Nijmegen, Utrecht, Groningen ken ik vrij veel gezichten wel. Die mij onbekende gezichten zouden er best eens op kunnen wijzen dat er vooral mensen uit Apeldoorn en omliggende regio waren gekomen. En juist dat is de kracht van zo’n plaatselijk antifascistisch protest. Je kunt de fascisten immers niet verslaan als we het enkel moeten hebben van steeds dezelfde antifascisten die uit steeds dezelfde steden het hele land af reizen voor antifa-demonstraties. Plaatselijke wortels van antifascistische strijd zijn nodig – en als mijn duiding klopt, dan is daarvan in en om Apeldoorn enigszins sprake.

Na enige tijd, en een kort intro-praatje, gingen we op stap, in een betrekkelijk opgewekte optocht. Opgewekt, kleurrijk, fluffy – maar inhoudelijk gewoon hárd, zoals noodzakelijk. Dat bleek uit de leuzen die we riepen, vrijwel continu. ‘Toen niet, nu niet, nooit meer fascisme!´, ‘Vluchtelingen welkom – nazi’s niet!’, en zingend: ‘Say it loud, say it clear – Refugees are welcome here!’,. Ook: ‘1 2 3 4, vluchtelingen welkom hier, 5 6 7 8. Gooi die nazi’s in de gracht’. Iemand wees erop dat e Apeldoorn geen grachten had. Ik had dus maar even een variant gelanceerd: ‘Breng die nazi’s naar de slacht. Dat was grinniken even, maar sloeg niet heel erg aan, bij nader inzien ook niet bij mijzelf. De rommel die het oplevert! Plus: we willen die slachthuizen slópen, nietwaar? Dan moeten we ze niet van grondstof voorzien… Dus toch maar ‘in de gracht’. We zijn overigens wel ergens een kanaal of iets dergelijks overgestoken. Dus ook in Apeldoorn zijn er opties.

De stoet – intussen toch zeker inde buurt van honderd deelnemers – kwam uiteindelijk aan tegenover de plek waar de nazi’s zich al hadden verzameld. Grote weg er tussen. Politie in de bermen, op de vluchthevel, om de plek heen. Ik zag negen gewone politiebusjes, plus een kleiner politiebusje, wellicht de commandantenbus of zo. En dus de fascistenhorde aan de overkant. Enkele tientallen, schatte ik zo, en pakweg honderd van ons. Maar iemand was gaan tellen en kwam met de volgende uitslagen: 85 fascisten, 125 antifascisten. Wij waren dus met meer, het kan gezegd.

De fascisten hadden Nederlandse vlaggen, waaronder één met een leeuw erop en eentje met een VOC-symbool. Verder zag ik een Prinsenvlag – en een vaandel van iets dat Heimat heet. Dat is een Duitse nazi-club, zo vertelde een mede-demonstrant die ook een kort praatje deed, net als een enkele andere actievoerder van onze kant. De praatjes waren scherp en goed. Verder riepen we onze leuzen, ook nog ‘Schaam je kapot!’ en ‘Hoor ik daar een nazi? Gátverdamme!’ Nee, de doelbewust fluffy beeldtaal had bepaald niet tot een softere houding van onze kant geleid. En ergerlijke pogingen om bijvoorbeeld ‘Wij zijn Nederland’ te gaan roepen, om die leus als het ware te claimen uit handen van de fascisten, bleven gelukkig achterwege. Wij zijn immers niet ‘Nederland´, we zijn geen nationalistisch collectief. Wij zijn allemaal andere mensen, we kwamen en komen op voor ieders gelijkwaardigheid en vrijheid. Niet voor ‘Nederland’.

Na enige tijd gingen de fascisten lopen, een kort rondje want vrij snel kwamen ze weer in beeld. Vrij dicht langs ons, maar met ene flinke politiemacht er tussen. Geen botsing, wel leuzen roepen tegen dat geteisem. Nadat ze terug waren op hun verzamelplek, ontbonden ze hun actie, en ko0nden wij ook aan de terugtocht beginnen. Dat werd wederom een levendige optocht, nu met nadrukkelijker politiebegeleiding. Het gezag wilde duidelijk geen grote aanvaring tussen fascisten en antifascisten. Wij riepen ondertussen weer onze leuzen, al was aan de iets ruimere stiltes te merken dat vermoeidheid en loomheid een beetje toesloeg. Het was ook best warm weer, en we waren al even bezig.

Onderweg wel vijandige reacties van omstanders. Een groepje jouwende mensen op de hoek toen we net aan de terugkeer waren begonnen. Een boos gebare3nde man in de tuin van een woning, compleet met Nederlandse vlag. Iemand die duidelijk maakte dat die ons nooit meer hoopt6e te zien. Dat soort dingen. Ook wel wat bijval, waaronder een enkel tweetal dat voor ons applaudisseerde of iets dergelijks. Maar we speelden in de wijken waar we door kwamen, bepaald geen thuiswedstrijd. Dat onderstreept trouwens alleen maar de noodzaak van wat we aan het proberen zijn.

En juist de fluffy aanpak sloot aan bij die noodzaak: proberen te communiceren met mensen buiten onze kringen, en proberen iets positiefs uit te stralen, niet enkel grimmigheid. Niet om lief te zijn tegen fascisten. Wel om de afstand tussen ons en potentiële medestanders zo gering mogelijk te maken en ons niet af te schermen van iedereen buiten onze eigen groep. Ik zeg niet dat het altijd zo moet. Ik zeg wel dat dit onder veel omstandigheden een zinnige aanpak is. In Apeldoorn afgelopen zaterdag was het prima zo.

Tot zover even de voldoening waarvan ik aan het begin van dit stukje repte. Dat er tegelijk zorgen zijn, mag blijken uit de reden voor onze actie: die nazi-optocht, en ook uit de vijandige reacties van omstanders. En dan is er het nieuws na afloop: de intimiderende leuzen op huizen van voorstanders van vluchtelingenopvang in Engelen, Noord-Brabant.(1) De vierde ronde van vernieling tegen een gezin van Syrische vluchtelingen in Geesteren, Twente, deze keer van de auto, eerder van het huis waar ze woonden.(2)

Het zijn uiterst verontrustend tekenen van een opgefokte pogrom-stemming, verwekt door Defend-knokploegfascisten en hun parlementaire vertakkingen, Wilders, Eerdmans, Mona Keijzer, Lidewij de Wit ,niet te vergeten Dilan Yesilgöz en hun consorten, en door media die maar blijven doen alsof er zoiets is als een asielcrisis die de meest draconische maatregelen zou rechtvaardigen, media die daarmee doen alsof de fascisten inhoudelijk gelijk hebben. Tegen dit fascistische getij is beslist meer nodig dan af en toe een optocht, fluffy of anderszins. Hier zijn diepgaande veranderingen in de hele samenleving voor nodig, in de richting van solidariteit op basis van gelijkwaardigheid. Die zijn er niet zomaar. Antifascisme is een strijd van lange adem. Maar in die strijd zijn het soort acties zoals in Apeldoorn, zaterdag 25 juli, wel degelijk een essentieel deel.

Noten:

(1) Fenna van Loenhout, ‘Huizen van voorstanders azc beklad, auto statushouders in brand gestoken’, NU.nl, 26 juli 2026, https://www.nu.nl/asielcrisis/6404445/huizen-van-voorstanders-azc-beklad-auto-statushouders-in-brand-gestoken.html

(2) Sara Bürmann, ‘Na vierde vernieling denkt Syrisch gezin in Twente: is het niet beter als we weggaan?’NOS, 27 juli 2026, https://nos.nl/artikel/2624647-na-vierde-vernieling-denkt-syrisch-gezin-in-twente-is-het-beter-als-we-weggaan

Peter Storm