Blokkades en blokkades – er is ook goed nieuws

woensdag 20 mei 2026

Je zou het nauwelijks denken, maar deze weken leveren niet louter slecht nieuws. Goed nieuws is bijvoorbeeld de aankondiging van vakbonden dat ze een staking voorbereiden op 24 juni, tegen de bezuinigingsplannen van Jettens aso-kabinet.(1) Maar er is meer. Iets met blokkeren van spoorlijnen.

Eerst even dit, Blokkeren heb je in soorten. Er zijn de A12-blokkades van Extinction Rebellion. Disruptief demonstratief, om het punt te maken dat fossiele subsidies geschrapt dienen te worden, als deel van de strijd om het fossiele kapitaal zelf de wacht aan te zeggen. Ja, zoiets helpt. Kijk maar terug naar de hoogtijdagen van deze blokkades, van januari tot in oktober 2023. Aan het begin werd nauwelijks erkend dat het iets voorstelde, die fossiele subsidies. In 2024 echter, werd openlijk gesproken over een subsidiebedrag van tussen de 39 en 46 miljard euro.(2) Kantelpunt was de giga-blokkade van 9 september 2023 en de dagelijks volgehouden blokkades de weken erna. Al op 16 september kopte Hart van Nederland: ‘Panel: bijna driekwart van de Nederlanders steunt doel klimaatactivisten A12’. Niet perse de acties zelf, maar wel wat de actievoerders beoogden, kreeg dus brede steun. En ook toen al waren genoemde bedragen bekend.(3) De zinsnede ‘ik weet nog wel een potje”als er voor één of ander zinnig iets zogenaamd geen geld was, werd bijna een gevleugeld woord. De blokkades van XR slaagden er niet in om aan die fossiele subvsidies een einde te maken. Maar als campagne op die subsidies als probleem neer te zeggen en op de politieke agenda te zetten, was de campagne een groot succes. En deze strijd is niet voorbij.

Wat dit soort blokkades niet waren, strikt genomen: directe acties. Ze werden vaan zo genoemd, maar het directe element ontbrak. Directe acties zijn immers pas echt direct als ze datgene silleggen wat om het fgew3enste effect te bereiken, stilgelegd moet worden. Als je doel is om auto’s niet te latten rijden, dan is een blokkade van de weg ene directe actie. Als je doel is om via een blokkade de regering tot beleidswijziging te brengen, is zo’n blokkade wel een disruptieve actie, een daad van burgerlijke ongehoorzaamheid – maar een directe actie is het niet. Dat geeft niet, maar het doet er wel t6oe4. Want met zo’n niet-directe actie blijft het initiatief om tot de gewenste verandering te komen, nog altijd in handen van de regering liggen.(4) En die regering – die van Rutte,m die van Schoof en ook die van klimaatdrammer-in-ruste Jetten wil niet.

Ongeveer in diezelfde periode kwam echter ook een ander type blokkade op gang. Kappen met Kolen, een met Extinction Rebellion verbonden project, was hier gangmaker.(5) Kleine groepen actievoerders blokkeerden bij herhaling een goederenspoorlijn waar een met kolen volgeladen trein klaar stond, en hielden die tegen totdat de poli8tie de actievoerders weghaalde. Hier zagen en zien we ook een disruptief protest: het doel was om het havenbedrijf ertoe te bewegen met kolentransporten te stoppen. Maar hier zat ook een element van echt directe actie in: actievoerders vroegen niet alleen om met kolentransport te kappen, ze stopten dat kolentransport keer op keer daadwerkelijk zelf. De actie eiste niet alleen, de actie bracht verwezenlijking van de eis zelf tot stand, zij het zeer tijdelijk en zeer gedeeltelijk. Ongeveer zoals een woningkraak het doel om te kunnen wonen deed versmelten met het verwezenlijken van het doel, door er daadwerkelijk te gaan wonen. Directe actie, nog niet in volle glorie maar ontluikend. Een van de betere strijdcampagnes van de afgelopen jaren. Ja, Kappen met Kolen gaat nog steeds door. Just sayin’.

En dan is er tegenwoordig Geef Tegengas!(6)Die blokkeren ook spoorwegen, niet alleen vanwege fossiele transporten maar ook vanwege medeplichtigheid aan genocide in Palestina, vanwege wapentransporten een dergelijke. De laatste weken zijn de actievoerders van Geef Tegengas met een indrukwekkend traject van strijd bezig, samen met het al eerder genoemde Kappen Met Kolen. Op 14 mei las ik op Dagblad010: ‘Sinds 10.00 uur vandaag blokkeren 40 activisten van Kappen met Kolen en Geef Tegengas de havenspoorlijn in de haven van Rotterdam.’ En het gata verder: ‘Het is de 6de blokkadedag op rij’. Zes dagen blokkeren! Het is een actie tegen het ‘24/7 (…) rondpompen van fossiele brandstoffen, wapens en andere troep die de wereld naar de knoppen helpt’, zo lezen we verder in het bericht,(7) dat vrijwel letterlijk overgenomen lijkt van de actievoerders zelf.

En het was na de zesde dag niet afgelopen. Op 16 mei berichtte Rijnmond.nl over weer een blokkade.(8) ‘Actiegroep Geef Tegengas demonstreerde opnieuw op de havenspoorlijn. Het treinverkeer was daardoor verhinderd. Acht mensen zijn aangehouden.’ Verderop in het artikel: ‘Het was de achtste dag op rij dat Geef Tegengas de spoorlijn richting haven blokkeerde.’ Het doel werd ook keurig weergegeven: de actiegroep ‘is tegen de rol van Nederland als doorvoerland van wapens specifiek naar Israël. Daarnaast zijn ze tegen wapenhandel in het algemeen. Ze verzetten zich ook tegen vervuilende stromen in de haven zoals gas, olie en kolen en om alle andere producten die gelinkt zijn aan mensenrechtenschendingen.’ Deze dappere en solidaire mensen strijden dus tegen de genocide, tegen wapens en militarisme, tegen vervuiling – en ze voeren de strijd rechtstreeks, want tijdens zo’n blokkade gaat aal die troep daadwerkelijk niet over dat stuk spoor. Directe actie, tegen meerdere aspecten van het ons overheersende, destructieve systeem. Dag in dag uit. Heel, heel goed!

En daarmee zijn we nog niet klaar met het goede nieuws van de laatste tijd. Geef Tegengas blokkeerde de afgelopen maanden ook meermalen de Betuwelijn. Op 10 april deden ze dat al, ‘op het spoor tussen Lent en Elst’, zo berichtte de NOS.(9) ME-agenten haalden actievoerders weg, en ‘zeker 15 mensen’ zijn opgepakt. Het doel van de actie? ‘Een woordvoerder van de actiegroep zei tegen Omroep Gelderland dat ze financiële schade wilden veroorzaken om daarmee druk uit te oefenen op vervoersbedrijven. De activisten willen bijvoorbeeld een onmiddellijk handels- en wapenembargo met Israël.’ Mooi zo. ‘Dit zijn bedrijven die geld verdienen aan de moord op duizenden mensen. Die gaan niet veranderen, tenzij we ze dwingen door financiële druk.’ Inderdaad: doe die bedrijven pijn waar het ze pijn doet.

Op 18 mei was het weer raak,. Weer een blokkadeactie op de Betuwelijn, wederom van Geef Tegengas. ‘Een paar van hen hebben zich zelfs vastgeketend aan het spoor’, zo staat in het betreffende bericht van Omroep Gelderland te lezen. Ze zijn in de loop van de middag verwijderd. Het treinverkeer heeft drie uur helemaal stilgelegen, en pas na zes uur was alles weer ‘normaal’, voor zover je het faciliteren van verwoesting en genocide althans normaal denkt te kunnen vinden.

Nee, de doelen van de actievoerders zijn nog lang niet bereikt. En heel veel publiciteit krijgen de acties ook niet. Dat laatste is niet eens zo heel rampzalig,l want dit type blokkades moet het niet perse hebben van media-aandacht. Het effect ervan is vooral te zien in keiharde cijfers – zo keihard dat vervoersbedrijven het vervelend beginnen te vinden. Blokkeren kost ze geld! De NOS: ‘De branchevereniging van bedrijven in de Rotterdamse havens, Deltalinkqs, zegt de acties “spuugzat” te zijn. Volgens Deltalinqs leveren ze 100.000 tot 250.000 euro schade per uur op.’(11) Dat gaat dan dus over Rotterdam. ProRail luidt intussen de noodklok over ‘reputatieschade’ die de blokkadeacties opleveren, ‘voor Nederland als “betrouwbare logistieke toegangspoort voor Europa”’, zo lezen we op Nu.nl (12)

Acties die bloedgeld vergarende bedrijven op hoge kosten jagen en de reputatie van de B.V. Nederland kapot helpen maken uit woede over wat Nederland helpt aan te richten, in Gaza en elders – dat zijn goede acties. Dat de andere kant last van acties begint te krijgen en zich begint te beklagen, is een teken dat Kappen met Kolen en Geef Tegengas op de goede weg zijn. Volhouden en doorgaan! En ook: support zoeken en je schrap zetten, want dat staat en ondernemers zullen dit steeds minder leuk gaan vinden. En dat gaan die staat en die ondernemers laten merken ook…

Noten:

(1) José Boon, ‘Vakbond kondigt landelijke OV-staking aan als kabinet niet over de brug komt’, Nu.nl, 20 mei 2026, https://www.nu.nl/economie/6396499/vakbond-kondigt-landelijke-ov-staking-aan-als-kabinet-niet-over-de-brug-komt.html

(2) ‘ “Afbouwen fossiele subsidies kan, maar moet vaak internationaal”’, NOS, 12 februari 2024, https://nos.nl/artikel/2508616-afbouwen-fossiele-subsidies-kan-maar-moet-vaak-internationaal

(3) ‘Panel: bijna driekwart van de Nederlanders steunt doel klimaatactivisten A12’, Hart van Bnederland, 16 september 2023, https://www.hartvannederland.nl/het-beste-van-hart/panel/artikelen/panel-bijna-driekwart-van-de-nederlanders-steunt-doel-klimaatactivisten-a12

(4) Een uitvoerig artikel over directe en andere soorten van actie schreef ik eerder. Zie Peter Storm, ‘Burgerlijke ongehoorzaamheid en directe actie´, Buiten de Orde 2025/2 , opo deze website verschenen op 16 augustus 2025, https://peterstormt.nl/2025/08/16/burgerlijke-ongehoorzaamheid-en-directe-actie/

(5) Kappen met Kolen, https://www.kappenmetkolen.nl/

(6) Geef Tegengas, https://geeftegengas.org/

(7) ‘Kappen met Kolen en Geef Tegengas slaan handen ineen’, Dagblad010, 14 mei 2026, https://dagblad010.nl/Rotterdam%20&%20Regio/kappen-met-kolen-en-geef-tegengas-slaan-handen-ineen1

(8) ‘Demonstranten opnieuw op havebnspoorlijn, acht mensen aangehouden’, Rijnmond.nl, 16 mei 2026, https://www.rijnmond.nl/nieuws/2195871/demonstranten-opnieuw-op-havenspoorlijn-acht-mensen-aangehouden

(9) ‘Politie grijpt in bij activisten op Betuwelijn, vijftien arrestanten’, NOS, 10 april 2026, https://nos.nl/artikel/2609936-politie-grijpt-in-bij-activisten-op-betuwespoorlijn-vijftien-arrestanten

(10) ‘Actiegroep Geef Tegengas blokkeert opnieuw Betuweroute’, Omroep Gelderland, 18 mei 2026, https://www.gld.nl/nieuws/8475723/actiegroep-geef-tegengas-blokkeert-opnieuw-betuweroute

(11) ‘Betuweroute was hele middag dicht, actiegroep blokkeerde spoor’, NOS, 18 mei 2026, https://nos.nl/artikel/2614884-betuweroute-was-hele-middag-dicht-actiegroep-blokkeerde-spoor

(12) Sarah Sitanala, ‘ProRail waarschuwt voor reputatieschade Nederland na protestacties op het spoor’, 18 mei 2026, https://www.nu.nl/economie/6396225/prorail-waarschuwt-voor-reputatieschade-nederland-na-protestacties-op-spoor.html

Peter Storm